Μεγίστη ή Κιυθήνη ή Πολυίστωρ ή Καστελλόριζο

Τα τελευταία χρόνια αλλά και πρόσφατα, η αδηφάγος Τουρκία και ο πρόεδρός της θεώρησαν σαν εύκολη λεία και στόχο τη μικρή νήσο των Δωδεκανήσων, τη Μεγίστη. Βεβαίως στο ευρύτερο σχέδιό της είναι η κατάληψη όλων των νήσων  του Ανατ. Αιγαίου-Θράκης-Κύπρου και όχι μόνο. Η Τουρκία κατά τον Α’ Π. Πόλεμο ήταν σύμμαχος της Γερμανίας και εναντίον των Δυτικών δυνάμεων. Κατά τον Β’. Π. Πόλεμο ήταν σύμμαχος της Γερμανίας και του Χίτλερ και παρέμεινε ουδετέρα [Ο Επιτήδειος Ουδέτερος] και θησαύρισε. Πούλησε χρώμιο στη Γερμανία γιατί το είχε ανάγκη, έναντι χρυσού. Δύο μήνες προ της υπογραφής της Συνθήκης Ειρήνης με υποκίνηση της Αγγλίας προσχώρησε στις Δυτικές Δυνάμεις. Έτσι βγήκε κερδισμένη και στον πόλεμο και μετά από αυτόν.

Έκταση-πληθυσμός της Μεγίστης:
Η έκταση είναι 9.115 μ2 και αριθμεί στους 520 κατοίκους. Στις αρχές του 20ου αιώνα οι κάτοικοί της ήσαν 15.000. Τριγύρω της υπάρχουν 14 μικρές νησίδες και βραχονησίδες. Φέρουν την ονομασία σύμπλεγμα Μεγίστης. Όλες μαζί αποτελούν τον Δήμο Μεγίστης. Στα Δυτικά βρίσκεται η Ρω, γνωστή από την Δέσποινα Αχλαδιώτη [Κυρά της Ρω], διά την οποία θα αναφερθώ πιό κάτω. Το υψόμετρό της είναι 413μ.

Ονομασία: Η καθιερωθείσα ονομασία της Μεγίστης ως Καστελλόριζο  υπάρχει στα κείμενα από τους νεολιθικούς χρόνους, με πρώτους κατοίκους, τους Πελασγούς. Στη συνέχεια κατακτήθηκαν από τους Δωριείς, όπως όλα τα Δωδεκάνησα. Κατά την Μινωική εποχή αποτελούσαν εμπορικό σταθμό με την Κύπρο. O Στέφανος Βυζάντιος [6ος μ.χ αιών], σπουδαίος γεωγράφος, την αναφέρει ως πωλυϊστωρ. Ο Στράβων [64 Π.Χ-24 Μ.Χ] Έλληνας γεωγράφος-Φιλόσοφος, ιστορικός, μελετητής, πολυγραφότατος [από την Αμάσεια του Πόντου την ονομάζει Κισθήνη]. Ο ίδιος γράφει με μεγάλη λεπτομέρεια από τότε γιά τα όρια Θράκης-Μακεδονίας, αλλά και την Ελληνική καταγωγή των Ιρλανδών. Ο πρώτος δάσκαλος της Τριπολιτσάς που τιμήθηκε από τον Ιωάννη Καποδίστρια, αναφέρεται ως Ιωάννης Κισθήνιος [καταγωγή από την Μεγίστη]. Μεγίστη ονομάζεται από τον Πτολεμαίο και τον Πλήνιο. Μύθος αποδίδει το όνομά της στον πρώτο οικιστή, τον Μεγιστέα. Την ονομασία Καστελλόριζο την έλαβαν από τους Ιωννίτες Ιππότες οι οποίοι όταν την κατέλαβαν το 1306, μη γνωρίζοντες το παρέφρασαν με το Castello Rougio=Κόκκινος βράχος. Η πραγματικότητα όμως είναι άλλη. Το Καστελλόριζο προέρχεται από την Βυζαντινή περίοδο. Καστέλλος ή Κασέλ=Φρούριο και Ριζά, δηλ.χτισμένο στα ριζά του βουνού. Tην ίδια ερμηνεία δίνει και ο Γ.Μπαμπινιώτης [Λεξικο 1998]. Ιστορικά στοιχεία, διά μέσω των αιώνων. Τον 4ο π.χ.αιώνα καταλήφθηκε από τους Πέρσες και απετέλεσε τμήμα του Ροδιακού κράτους. Την εποχή της Ροδιακής Κυριαρχίας 333-334 π.χ οικοδομήθηκε το Φρούριο της Νήσου. Έπαρχος της Ρόδου ήταν ο Σωσικλής Νικαγόρας. [Ωραία Ελληνικά Ονόματα].

Βυζαντινή Περίοδος: Η πορεία και η τύχη τους ήταν η ίδια με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα. Μετά την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας κατελήφθησαν από τους Βενετούς και Βενετσιάνους τελικά πουλήθηκε στους Ιππότες της Ρόδου. Το 1523 σκλαβώθηκε στους Σελτζούκους Τούρκους. Kατά την Τουρκοκρατία παρά την μικρή απόσταση από τα παράλια της Μ. Ασίας οι κάτοικοι διέσωσαν το Θρήσκευμα, τη γλώσσα, τον Ελληνισμό τους. Πάντοτε φιλοπάτριδες, εργατικοί, θαλασσόλυκοι, με πολύ αγάπη για τον τόπο τους. Μετά την έναρξη της επαναστάσεως του 1821, διέθεσε μεγάλο αριθμό σκαφών διά την απελευθέρωση της Ελλάδος. Με το πρωτόκολλο του Λονδίνου, περιήλθε πάλι στην Τουρκία. Μετά την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου περιήλθε στους Ιταλούς έναντι μεγάλου χρηματικού ποσού. Οι Ιταλοί το χρησιμοποίησαν ως σταθμό υδροπλάνων. Οι κάτοικοι μη αντέχοντες την συμπεριφορά των Ιταλών, άρχισαν φεύγουν προς Αθήνα, Αίγυπτο, Αυστραλία. Ο πληθυσμός της μειώθηκε στις 2.000. Το 1926 ισχυρός σεισμός κατέστρεψε τελείως τη Μεγίστη. Οι κάτοικοι για να ζήσουν, μετανάστευσαν στην Αυστραλία. Δεν ξέχασαν όμως τα πατρώα χώματα. Άρχισαν σιγά-σιγά να επιστρέφουν και την ξανάχτισαν. Της έδωσαν ζωή. Η ανθηρή ελληνική κοινότητα στο Περθ Αυστραλίας αριθμεί περί τους 10.000 Μεγιστίους. Η ψυχή του Καστελλόριζου. Στις 13 Σεπ.1943, το αντιτορπιλικό ''Ναύαρχος Κουντουργώτης" καταπλέει στο νησί. Είναι το πρώτο τμήμα Ελληνικής γης που απελευθερώνεται. Τον Νοέμβριο του ιδίου έτους, γερμανικά στούκας κατέστρεψαν ολοσχερώς όλα τα σπίτια. Οι κάτοικοι μεταφέρθηκαν στην Γάζα της Παλαιστίνης. Στη νησίδα Ρω, παρέμεινε μόνη της η Δέσποινα Αχλαδιώτη, η οποία πρόσφερε  πολύτιμες υπηρεσίες στον Ιερό Λόχο [Διοικητής ο πολέμαρχος Χριστόδουλος Τσιγάντες]. Ο Ιερός Λόχος έδρασε υπό Διασυμμαχική Διοίκηση στα Δωδεκάνησα, νησιά Αιγαίου και όπου αλλού χρειάστηκε. Η κυρά της Ρω, ύψωνε την Ελληνική σημαία επί 40 Χρόνια. H Δέσποινα Αχλαδιώτη μετά την απελευθέρωση της Ελλάδος δέχτηκε πολλών τιμητικών διακρίσεων από την πολιτεία. 

Τουρκία: Από τα πρακτικά συνομιλίας [Εμ. Τσουδερού-Ακίς Ακουγιέν] στις 28 Σεπ. 1943, η Τουρκία είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν ενδιαφέρεται, ούτε προβάλλει διεκδικήσεις στα Δωδεκάνησα. Εξ άλλου με την έξοδο της Ελλάδος στον Β'Π.Π. η Τουρκία είχε συμφιλιωθεί με την ιδέα προσάρτησης των Δωδεκανήσων σ’ αυτήν και προκρίνει την  Ελληνική από κάθε ξένη Κυριαρχία. Ιδιαίτερα Ιμπεριαλιστικής Μεγάλης Δύναμις.

Αρχαιολογικοί Θησαυροί: Από την προϊστορική περίοδο βρέθηκαν πελέκεις, επιγραφές, αμφορείς, νομίσματα, μυκηναϊκοί τάφοι, πωλυγωνικά, ερείπια του Τροπικού Απόλλωνα. Το 1813 σ' έναν από τους αρχαίους τάφους, στον προαύλιο χώρο του Αγ. Γεωργίου, βρέθηκε μαρμάρινη σαρκοφάγος και χρυσό στεφάνι της μυκηναϊκής εποχής. Το στεφάνι βρίσκεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών. Λυκιακός Τάφος [4ος π.χ. αιών]. Οι κάτοικοι της απέναντι περιοχής μέχρι την Αττάλεια [περιοχή Λυκίας] ονομαζόταν Λυκία, γιατί ο Θεός τους ο Λύκιος λατρευόταν ως Λύκος. Στη Λυκία περιλαμβάνονταν όλα τα Δωδεκάνησα και οι απέναντι ακτές της Μ. Ασίας. Υπάρχουν επίσης ναοί, σπηλιές [σπηλιά του παραστά ή Φώκιαλη] από τις φώκιες που κατοικούν εκεί μέσα. Είναι το μεγαλύτερο από τα ενάλια σπήλαια της Ελλάδος και ένα από τα πιο γνωστά στον κόσμο, αλλά και για τον πλούσιο σταλακτιτικό στολισμό που διαθέτει. Στο νησί υπάρχουν 2 είδη ερπετών. Η κύρια πηγή εσόδων της είναι ο τουρισμός. Ξένοι τουρίστες αλλά και Έλληνες βρίσκουν ηρεμία, φιλοξενία, ανθρωπιά. Από τα παραπάνω αποδεικνύεται η μακρά και διαχρονική κατοίκηση και η Ελληνικότητά τους. Ο Χρίστος Γιανναράς γράφει "Η Ελλάς δεν χρησιμοποίησε ποτέ, το μεγάλο όπλο που διαθέτει, την Ιστορία, τη γλώσσα, τον πολιτισμό της''. Σημείωση: Πέραν της οικονομίας, της διπλωματίας και των Ισχυρών Ενόπλων Δυνάμεων.

Eπίλογος: Τα Δωδεκάνησα ενσωματώθηκαν στον Εθνικό κορμό στις 7 Μαρτίου 1947. Και μία μικρή λεπτομέρεια, κατά την επίσημη τελετή ενσωμάτωσης που έγινε στη Ρόδο σε κεντρικό μέρος και ενώ η Μουσική παιάνιζε τον Εθνικό Ύμνο της Ελλάδος, το μεγάλο πλήθος των παρισταμένων κατοίκων δεν στάθηκαν προσοχή. '' Ήσαν όλοι γονυπετείς, όπως την Μ. Παρασκευή, όταν περνάει ο Επιτάφιος. Το μεγάλο όνειρο δεκαετιών, η Ένωσή τους με την Πατρίδα Ελλάδα''. Αυτός είναι ο διαχρονικός Δωδεκανήσιος. Μυθικές συμπεριφορές.

*Αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Φωτιάδης, π. Υπαρχηγός Εθνικής Φρουράς-Κύπρου