«Όταν μεταφράζω έχω την συντροφιά του κειμένου που με κάνει και νιώθω ασφαλής», θα πει η βραβευμένη πλέον μεταφράστρια στο «Χ» Μετέφρασε από την ιταλική στην ελληνική γλώσσα το βιβλίο «Δελφοί» του Sandro Dell? Orco από τις εκδόσεις Μελάνι
Μετά από 25 χρόνια στο χώρο της μετάφρασης η Αλεξανδρουπολίτισσα Κούλα Καφετζή είδε τους πνευματικούς της κόπους να ανταμείβονται με τον καλύτερο τρόπο, αφού απέσπασε το ο βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2011 της ιταλικής λογοτεχνίας απέσπασε για το βιβλίο «Δελφοί» του Sandro Dell’ Orco από τις εκδόσεις Μελάνι. Συνυποψήφιοι στην τελική λίστα ήταν η Φωτεινή Ζερβού για το βιβλίο «Το ματωμένο χώμα» του Andrea Camilleri (εκδόσεις Πατάκη) και ο Ανταίος Χρυσοστομίδης, για το βιβλίο «Τελευταίο έρχεται το κοράκ» του Italo Calvino (εκδόσεις Καστανιώτη). Τα βραβεία απονέμονται κάθε χρόνο από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης Λογοτεχνίας και Επιστημών του Ανθρώπου (ΕΚΕΜΕΛ) και τα μορφωτικά ινστιτούτα της Αθήνας (Ελληνοαμερικανική Ένωση, Ινστιτούτο Γκαίτε, Ινστιτούτο Θερβάντες και Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο) σε πέντε μεταφραστές της αγγλόφωνης, γαλλόφωνης, γερμανικής, ισπανόφωνης και ιταλικής λογοτεχνίας.
Η Κούλα Καφετζή καταγίνεται με την περιπέτεια, όπως την χαρακτηρίζει, της μετάφρασης, εδώ και 25 χρόνια, κυρίως από την ελληνική γλώσσα, την οποία σπούδασε. Στη διαδρομή συνάντησε φυσικά και δυσκολίες, «δε μπορούμε να μιλήσουμε εύκολα για καλή και κακή μετάφραση, από την στιγμή που δεν έχουμε δίπλα μας το ξένο κείμενο. Μιλάμε επομένως για καλή ή κακή ελληνική γλώσσα, γι’ αυτό που έχουμε μπροστά μας και πολλές φορές πρέπει να πω ότι έχουμε κείμενα τα οποία έχουν δυσμορφίες λεκτικές και νοηματικές. Αυτή είναι μια πάρα πολύ δύσκολη δουλειά, όλοι κάνουν λάθη στις δουλειές τους, πως δεν θα έκανε και ένας μεταφραστής».
Η κ. Καφετζή αισθάνεται δέος κάθε φορά που ξεκινά να ασχοληθεί με τη μετάφραση ενός λογοτεχνικού κειμένου και παραδέχεται, ότι, «θέλει αντοχή, ψυχραιμία, πρέπει να έχει κανείς και θράσος και τόλμη για να πιάσει στα χέρια του ένα κείμενο. Και φυσικά όσο πιο σημαντικό και ολοκληρωμένο είναι ένα κείμενο πρωτότυπο, τόσο πιο γενναιόδωρο και στην μετάφραση του. Πολλές φορές τελειώνουν οι λέξεις, δεν έχεις καμία λέξη στο μυαλό σου ή στο λεξικό. Παίζει ρόλο ο ρυθμός, τα αισθήματα, οι μυρωδιές, η συγκυρία η χρονική που μεταφράζεται ένα βιβλίο. Τώρα έχω στα χέρια μου το βιβλίο ενός μεγάλου Ιταλού λογοτέχνη, του Βάσκο Προτολίνι, το οποίο αναφέρεται στους καημούς και στις δυσκολίες τις οικονομικές, την οικονομική ανέχεια του τέλους του 19ου αιώνα – αρχές 20ου αιώνα στην Ιταλία. Αν αυτό το βιβλίο το είχαμε μεταφράσει πριν από 5 χρόνια, θα είχα προσεγγίσει διαφορετικά το πρόβλημα και το τι σημαίνει το να έχει κανείς ένα κομμάτι ψωμί και διαφορετικά το προσεγγίζω σήμερα».
Ο μεταφραστής είναι αποκομμένος από τις βιωματικές εμπειρίες του συγγραφέα, έχει απλώς το κείμενο του και με αυτό «παλεύει». Το επάγγελμα είναι πλέον τρόπος ζωής για την Κούλα Καφετζή, «όταν μεταφράζω ένα κείμενο έχω την μοναξιά από τον υπόλοιπο κόσμο, από τον περίγυρο μου, αλλά έχω την συντροφιά του κειμένου που με κάνει και νιώθω ασφαλής. Όταν τελειώσει αυτό έχω την άλλη μοναξιά, την έλλειψη συντροφιάς των προσώπων που μπαίνουν πολύ μέσα στην ζωή του μεταφραστή, γίνονται οι καθημερινοί του συνομιλητές».
Τα βραβεία απονεμήθηκαν κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης.
Δήμος Μπακιρτζάκης
Η Κούλα Καφετζή καταγίνεται με την περιπέτεια, όπως την χαρακτηρίζει, της μετάφρασης, εδώ και 25 χρόνια, κυρίως από την ελληνική γλώσσα, την οποία σπούδασε. Στη διαδρομή συνάντησε φυσικά και δυσκολίες, «δε μπορούμε να μιλήσουμε εύκολα για καλή και κακή μετάφραση, από την στιγμή που δεν έχουμε δίπλα μας το ξένο κείμενο. Μιλάμε επομένως για καλή ή κακή ελληνική γλώσσα, γι’ αυτό που έχουμε μπροστά μας και πολλές φορές πρέπει να πω ότι έχουμε κείμενα τα οποία έχουν δυσμορφίες λεκτικές και νοηματικές. Αυτή είναι μια πάρα πολύ δύσκολη δουλειά, όλοι κάνουν λάθη στις δουλειές τους, πως δεν θα έκανε και ένας μεταφραστής».
Η κ. Καφετζή αισθάνεται δέος κάθε φορά που ξεκινά να ασχοληθεί με τη μετάφραση ενός λογοτεχνικού κειμένου και παραδέχεται, ότι, «θέλει αντοχή, ψυχραιμία, πρέπει να έχει κανείς και θράσος και τόλμη για να πιάσει στα χέρια του ένα κείμενο. Και φυσικά όσο πιο σημαντικό και ολοκληρωμένο είναι ένα κείμενο πρωτότυπο, τόσο πιο γενναιόδωρο και στην μετάφραση του. Πολλές φορές τελειώνουν οι λέξεις, δεν έχεις καμία λέξη στο μυαλό σου ή στο λεξικό. Παίζει ρόλο ο ρυθμός, τα αισθήματα, οι μυρωδιές, η συγκυρία η χρονική που μεταφράζεται ένα βιβλίο. Τώρα έχω στα χέρια μου το βιβλίο ενός μεγάλου Ιταλού λογοτέχνη, του Βάσκο Προτολίνι, το οποίο αναφέρεται στους καημούς και στις δυσκολίες τις οικονομικές, την οικονομική ανέχεια του τέλους του 19ου αιώνα – αρχές 20ου αιώνα στην Ιταλία. Αν αυτό το βιβλίο το είχαμε μεταφράσει πριν από 5 χρόνια, θα είχα προσεγγίσει διαφορετικά το πρόβλημα και το τι σημαίνει το να έχει κανείς ένα κομμάτι ψωμί και διαφορετικά το προσεγγίζω σήμερα».
Ο μεταφραστής είναι αποκομμένος από τις βιωματικές εμπειρίες του συγγραφέα, έχει απλώς το κείμενο του και με αυτό «παλεύει». Το επάγγελμα είναι πλέον τρόπος ζωής για την Κούλα Καφετζή, «όταν μεταφράζω ένα κείμενο έχω την μοναξιά από τον υπόλοιπο κόσμο, από τον περίγυρο μου, αλλά έχω την συντροφιά του κειμένου που με κάνει και νιώθω ασφαλής. Όταν τελειώσει αυτό έχω την άλλη μοναξιά, την έλλειψη συντροφιάς των προσώπων που μπαίνουν πολύ μέσα στην ζωή του μεταφραστή, γίνονται οι καθημερινοί του συνομιλητές».
Τα βραβεία απονεμήθηκαν κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης.
Δήμος Μπακιρτζάκης
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
