Ο ποδηλατόδρομος μπορεί να αλλάξει

Τη βελτίωση όσο δυνατόν των κυκλοφοριακών συνθηκών που θα προκύψουν από την κατασκευή του ποδηλατόδρομου Κομοτηνής, έχει σαν στόχο η τεχνική έκθεση που συνέταξε και κατέθεσε ο πολιτικός μηχανικός Παναγιώτης Βγενάς για λογαριασμό επαγγελματιών και κατοίκων που αντιδρούν στη σημερινή σχεδίαση του. Ο ποδηλατόδρομος είναι έργο τοπικής εμβέλειας αλλά μεγάλης σημασίας για την κοινωνία της πόλης της Κομοτηνής. Οπωσδήποτε, είναι σημαντικό να ολοκληρωθεί και να αποδοθεί στην κυκλοφορία το συντομότερο δυνατό. Από την άλλη πλευρά δεν μπορεί τυχόν βιασύνη ολοκλήρωσης να αποβεί σε βάρος της ποιότητας του έργου και γενικότερα στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων, η οποία χειμάζεται την περίοδο που διανύουμε.

«Προσπαθήσαμε να βελτιώσουμε όσο το δυνατόν τις κυκλοφοριακές συνθήκες που θα προκύψουν από την κατασκευή του έργου. Φυσικά δεν ήταν δυνατόν να επέμβουμε σε όλο το έργο, αλλά μόνο σε σημεία όπου δεν έχουν γίνει παρεμβάσεις» είπε μιλώντας στο «Χ» ο Παναγιώτης Βγενάς περιγράφοντας ουσιαστικά τη φιλοσοφία πάνω στην οποία στηρίχτηκε η σύνταξη της παραπάνω έκθεσης. Η τεχνική έκθεση που κατατέθηκε μόλις χθες το μεσημέρι στο προεδρείο του δημοτικού συμβουλίου Κομοτηνής είναι μια πρόταση τροποποίησης και δεν θα μπορούσε να είναι μελέτη λόγω του περιορισμένου χρόνου που είχε στη διάθεση του ο μηχανικός. 

Η έκθεση υπό τον τίτλο «Τροποποιήσεις βελτίωσης κυκλοφοριακών συνθηκών κυκλοφορίας οχημάτων»  ανατέθηκε  στον πολιτικό μηχανικό Παναγιώτη Βγενά  από την ομάδα πολιτών «Ορφέως και Δημοκρίτου»,  μετά την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Κομοτηνής στις 27 Φεβρουαρίου για  την υποβολή προτάσεων, εντός δέκα ημερών από την κοινοποίηση προς την ανάδοχο κατασκευής  προσωρινής  παύσης  των εργασιών,  επί του έργου «Έργα δακτυλίου ποδηλατοδρόμου» από τους πολίτες.  Το αντικείμενο της πρότασης αφορά επεμβάσεις με χαρακτήρα άμεσης εφαρμογής και στόχο την επίλυση ή βελτίωση των σημαντικότερων κυκλοφοριακών προβλημάτων που θα προκύψουν από την έλλειψη πρόβλεψης χώρων στάθμευσης – φορτοεκφόρτωσης που πρέπει να έχουν πλάτος τουλάχιστον 2,40 μ. και όχι 2,00 μ., όπως προβλέπεται στην εγκεκριμένη μελέτη, γιατί πρόκειται  για φορτηγά οχήματα που το πλάτος τους είναι μεγαλύτερο των 2,00 μ., καθώς η περιοχή επέμβασης είναι το εμπορικό κέντρο της Κομοτηνής. Ένα σημαντικό πρόβλημα που θα προκύψει κατά την διάρκεια λειτουργίας του έργου είναι η αδυναμία για την ασφαλή διέλευση των οχημάτων έκτακτης ανάγκης από τις συγκεκριμένες οδούς (Ν. Ζωίδη, Ορφέως και Δημοκρίτου) λόγω του πλάτους των 3,50 μ. της λωρίδας κυκλοφορίας.

Οι προτάσεις για αλλαγές στον ποδηλατόδρομο έγιναν με βάση το σκεπτικό να μην κινδυνέψει με απένταξη το έργο από το ΕΣΠΑ, αφού αυτό είχε θέσει ως «κόκκινη γραμμή» ο δήμαρχος Κομοτηνής Γιώργος Πετρίδης κατά τη συζήτηση του θέματος στο δημοτικό συμβούλιο. Η πλειοψηφία των αλλαγών επικεντρώνεται στις οδούς Ορφέως και Δημοκρίτου εκεί δηλαδή όπου το έργο ακόμα δεν έχει ξεκινήσει να υλοποιείται. Στη Νικολάου Ζωΐδη όπου το έργο έχει σχεδόν ολοκληρωθεί η οποιαδήποτε αλλαγή θα ήταν δαπανηρή, παραδέχτηκε ο κ. Βγενάς. Για την ιστορία του έργου να αναφέρουμε πως οι εργασίες κατασκευής άρχισαν από την οδό Ν. Ζωΐδη και συνεχίστηκαν στην Απ. Σούζου και οι οποίες έχουν ολοκληρωθεί πλέον των ασφαλτοστρώσεων (ποδηλατο-δρόμου και οδών), της σήμανσης, των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και των εργασιών πρασίνου. Στο επόμενο στάδιο συνεχίστηκαν οι εργασίες, επί της Δημοκρίτου από το ύψος του κόμβου στο ΠΙΚΠΑ με κατεύθυνση προς την Τσανάκλειο. Ο «Χ» δημοσιεύει τα βασικότερα σημεία της έκθεσης που κατατέθηκε χθες στο δημοτικό συμβούλιο Κομοτηνής και αναμένεται να φέρει εξελίξεις στο πολυσυζητημένο θέμα. 

Οι χρήσεις γης επί των οδών Δημοκρίτου και Ορφέως είναι μικτή, όπως σημειώνεται στην έκθεση. Περιλαμβάνει κατοικία, τουριστικές επιχειρήσεις, τράπεζες, φαρμακεία, ιατρεία, γραφεία, εστιατόρια, κέντρα διασκεδάσεως, διοίκηση, Πυροσβεστική Υπηρεσία, εμπορικά καταστήματα. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος, της ύπαρξης τόσων πολλών και διαφορετικών δραστηριοτήτων κατά μήκος αυτών των οδών, δημιουργείται  μια μεγάλη ζήτηση χώρων στάθμευσης επί αυτών αλλά και εκτός. Με δεδομένο, ότι με την ΤΠΠΕ 2270/26-6-1990 απόφαση του Νομάρχη Ροδόπης «…απαγορεύεται η δημιουργία χώρων στάθμευσης αυτοκινήτων στα κτίρια που ανεγείρονται επί οικοπέδων τα οποία έχουν πρόσωπο αποκλειστικά στις ανωτέρω οδούς που αποτελούν το κύριο οδικό δίκτυο της Κομοτηνής.»  αυτό επιτείνει ακόμη περισσότερο το πρόβλημα σε μια πυκνοκατοικημένη περιοχή. Οι υφιστάμενοι χώροι στάθμευσης στην πόλη της Κομοτηνής είναι  ελάχιστοι (Παπανικολάου, πλατεία Αρχιεπισκόπου Χρύσανθου, Περιφέρεια Α-Μ & Θ). Με την ελεγχόμενη στάθμευση περιορισμένου χρόνου που πρόκειται να λειτουργήσει ο Δήμος Κομοτηνής σ αυτές τις οδούς, οι κάτοικοι αυτών  αποκλείονται από την χρήση αυτών των χώρων στάθμευσης, κατά την διάρκεια λειτουργίας των καταστημάτων. Η επίλυση του προβλήματος αυτού επιτυγχάνεται με την δημιουργία χώρων στάθμευσης σε ιδιωτικούς χώρους (ελλείψει κοινόχρηστων) π.χ. στο Ο.Τ. 164 επί της Δημοκρίτου, στον ακάλυπτο χώρο επί της Βύρωνος. Οι οποίοι ούτως ή άλλως λειτουργούν παρανόμως ως χώροι στάθμευσης.  

Η τροφοδοσία των εμπορικών καταστημάτων,  για την οποία δεν έχουν προβλεφθεί θέσεις στάθμευσης-φορτοεκφόρτωσης σε όλο το μήκος επέμβασης των οδών θα δημιουργήσει οξύτατο πρόβλημα κατά τις ώρες αιχμής και σε οριακές και κρίσιμες συνθήκες κυκλοφορίας. Παρακάτω αναφέρονται ενδεικτικά κάποια άμεσα μέτρα εφαρμογής. Δημιουργία κατά μήκος των οδών θέσεων φορτοεκφόρτωσης, για την τροφοδοσία των εμπορικών καταστημάτων, πλάτους 2,40 μ. (κατ ελάχιστον) και μήκους 12,00 μ. (κατ ελάχιστον), σε όσα σημεία των οδών, όπου δεν υπάρχει η Λ.Ε.Α.  (Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης) την οποία προτείνουμε παρακάτω. Στις επιχειρήσεις (τουριστικές  όπως είναι τα  ξενοδοχεία) που δέχονται μεγάλο αριθμό επισκεπτών το μήκος πρέπει να είναι μεγαλύτερο ήτοι 15,00 μ. Η χωροθέτηση αυτών των θέσεων φορτοεκφόρτωσης θα πρέπει να γίνει αναλόγως του φόρτου που δέχεται κάθε κατάστημα και εντός κάθε συνεκτικού οικοδομικού τετραγώνου. Το ωράριο τροφοδοσίας των καταστημάτων θα πρέπει να γίνεται σε συγκεκριμένο ωράριο (08:00 π.μ. ? 10:00 π.μ.), με εξαίρεση ορισμένων υγειονομικού  ενδιαφέροντος (φαρμακείων, κλινικών)  

 

Επί της οδού Ν. Ζωΐδη, η δημιουργία χώρων φορτοεκφόρτωσης (διαστάσεων 2,40 μ.  x 12,00 μ.) και η τροφοδοσία των καταστημάτων σε συγκεκριμένο ωράριο,  θα βελτιώσουν το έντονο πρόβλημα της κυκλοφοριακής συμφόρησης που θα παρατηρηθεί. Το πρόβλημα της εξυπηρέτησης της κλινικής και των ιατρείων σε περίπτωση πρόσβασης των οχημάτων άμεσης επέμβασης παραμένει άλυτο. Η τροφοδοσία των κατοικιών (από την πλευρά του ποδηλατοδρόμου), κατά τους χειμερινούς μήνες, με πετρέλαιο θέρμανσης θα παρουσιάζει μεγάλα προβλήματα και θα πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με την Τροχαία.  Επίσης είναι σημαντικό από πλευράς ασφάλειας των ποδηλατιστών, η προστασία από πιθανή πτώση αυτών επί των κιγκλιδωμάτων, με την τοποθέτηση πλευρικών πετασμάτων από ελαστικό υλικό (σε επόμενο στάδιο κι όχι από αυτήν την εργολαβία). Στην συνάντηση με τον κ. Δήμαρχο, ειπώθηκε ότι θα φυτευτούν θάμνοι δίπλα στα κιγκλιδώματα προς την πλευρά του ποδηλατοδρόμου για την εξάλειψη αυτού του κινδύνου. 

Ένα δεύτερο σημείο που αφορά την σήμανση,  επί των κρασπέδων στις περιοχές των στροφών, η τοποθέτηση αντανακλαστικών στοιχείων και ιδιαίτερα στην συμβολή της οδού με την Αγ. Γεωργίου για την ασφαλέστερη καθοδήγηση των οχημάτων, λόγω της απότομης αλλαγής της διατομής. 

Επί της οδού Ορφέως, όπως αναφέρθηκε παραπάνω είναι επιτακτική ανάγκη να διευθετηθεί  το θέμα  των θέσεων φορτοεκφόρτωσης, με την δημιουργία αυτών, επί των προτεινόμενων από την μελέτη κατασκευής χώρων στάθμευσης και εις βάρος αυτών με διαστάσεις όπως αναφέρθηκαν παραπάνω. Ειδικότερα σε σημεία, όπου το πλάτος των 3,50 μ. της λωρίδας κυκλοφορίας παραμένει και δεν εφαρμόζεται Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (Λ.Ε.Α.).

Αναφέρθηκε παραπάνω η εφαρμογή της Λ.Ε.Α. σε τμήμα της οδού Ορφέως και συγκεκριμένα από την οδό Φιλικής Εταιρείας έως την συμβολή με την οδό Δημοκρίτου στα δύο ρεύματα κυκλοφορίας, κατά 1,50 μ.. Στην εργολαβία προβλέπεται η ανακατασκευή των πεζοδρομίων σε όλο το μήκος του ποδηλατοδρόμου με παράλληλη υπογειοποίηση των δικτύων κοινής ωφέλειας (Ο.Κ.Ω.). Αυτό συνεπάγεται ότι δεν θα απαιτηθούν μεγάλης κλίμακας πρόσθετες αποξηλώσεις τόσο  πεζοδρομίων όσο και ασφαλτικών αντιθέτως μειώνεται η επιφάνεια των νέων πλακοστρώσεων λόγω της αύξησης του πλάτους της λωρίδας κυκλοφορίας, όπως φαίνονται στις οριζοντιογραφίες της παρούσας πρότασης. 

Οι υπόλοιπες εργασίες κατασκευής του ποδηλατοδρόμου παραμένουν ως έχουν. Σε σημεία ίσως απαιτηθούν κάποιες επεμβάσεις  μικρής κλίμακας για την κατασκευή της υποδομής στο ρεύμα με κατεύθυνση προς τον κόμβο της έδρας της Π.Ε. Ροδόπης από την οδό Σοφοκλέους Κομνηνού έως την συμβολή με την Φιλικής Εταιρείας. 

Στο υπόλοιπο  τμήμα της οδού παραμένει το πλάτος της λωρίδας κυκλοφορίας στα 3,50 μ. με αποτέλεσμα σε ώρες αιχμής τα οχήματα άμεσης επέμβασης να αδυνατούν να διέρχονται από την συγκεκριμένη οδό και να επιλέγουν εναλλακτικές διαδρομές. Η τοποθέτηση των αντανακλαστικών στοιχείων επί των κρασπέδων (ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ) στην συμβολή με την οδό Θησέως, θα υποδείκνυε τον περιορισμό του πλάτους της λωρίδας κυκλοφορίας.  

Για τους κατοίκους της οδού θα πρέπει κατά την λειτουργία των καταστημάτων να χρησιμοποιούν χώρους στάθμευσης εκτός της οδού, εφόσον εφαρμοστεί το μέτρο της ελεγχόμενης στάθμευσης. Επομένως επιβάλλεται η δημιουργία χώρων στάθμευσης για την αποφυγή προβλημάτων εκνευρισμού αλλά και οικονομικού και κοινωνικού κόστους.            

Στην οδό Δημοκρίτου έχουν εκτελεστεί (και εκτελούνται) εργασίες σε τμήμα του, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, με αποτέλεσμα επεμβάσεις σ’ αυτό να  είναι δαπανηρές, παρόλο που το πλάτος σε ορισμένα σημεία είναι μεγαλύτερα των 3,50 μ. στο σημείο του κόμβου (ξενοδοχείο ΕΛΛΑΣ) θα ήταν προτιμότερο ένα μεγαλύτερο πλάτος της λωρίδας κυκλοφορίας, έτσι ώστε να αποφεύγεται ο στραγγαλισμός της κυκλοφορίας των κινούμενων οχημάτων από την οδό Υψηλάντου. Σ αυτή την περίπτωση θα βελτιώσει τις συνθήκες νυκτερινής οδήγησης η τοποθέτηση των αντανακλαστικών στοιχείων που αναφέρθηκαν.

Στα τμήματα που δεν έχουν εκτελεστεί εργασίες οι επεμβάσεις αφορούν, όπως αναφέραμε,  σε εργασίες που ούτως ή άλλως θα εκτελεστούν και θα υπάρξει μείωση των αποξηλώσεων (ασφαλτικών στρώσεων κλπ) και των πλακοστρώσεων, λόγω της αύξησης του πλάτους της λωρίδας κυκλοφορίας, όπως φαίνονται στις οριζοντιογραφίες της παρούσας πρότασης.  Κατά τα λοιπά ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην περιοχή από την οδό Σοφούλη  μέχρι την οδό Καραολή, όπου υπάρχουν δέντρα σε περίπτωση που απαιτηθεί η μεταφύτευση τους (δεν απαιτείται μάλλον) λόγω της αύξησης πλάτους κυκλοφορίας από 1,00 μ. έως 1,50 μ.  Στην περιοχή από την οδό Τσανακλή και μέχρι την οδό Μιλτιάδου δεν υπάρχει τροποποίηση της μελέτης. Στην συνέχεια όπως αναφέραμε λόγω της Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης Λ.Ε.Α., από την οδό Μιλτιάδου έως την οδό Μακεδονίας, λόγω της αύξησης του πλάτους της λωρίδας κυκλοφορίας, όπως φαίνονται στις οριζοντιογραφίες της παρούσας πρότασης, έχουμε μείωση των πλακοστρώσεων και των αποξηλώσεων (ασφαλτικών κλπ).   

Για τους κατοίκους της περιοχής ισχύουν τα προαναφερόμενα για την οδό Ορφέως η λύση του προβλήματος της στάθμευσης των οχημάτων τους είναι η δημιουργία των χώρων στάθμευσης που προαναφέραμε. Με δεδομένο την οικονομική δυσπραγία του Δήμου Κομοτηνής απαιτείται η κινητοποίηση των αρμόδιων φορέων του Κράτους, για την εξαγορά των οικοπέδων και την κατασκευή πολυώροφων χώρων στάθμευσης μιας και αυτά είναι εξαρτώμενα έργα των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων που προτείνονται. Σε διαφορετική περίπτωση οι νέοι χώροι ελεγχόμενης στάθμευσης θα είναι κατειλημμένοι από τους κατοίκους το οποίο  σε συνδυασμό με την ελλιπή και μη συστηματική αστυνόμευση θα δημιουργήσει ασφυκτικές συνθήκες κυκλοφορίας στο κέντρο της πόλης.

Για την καλύτερη λειτουργία όλων των παραπάνω αλλαγών απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αστυνόμευση. Είναι επιτακτική η ανάγκη  αστυνόμευσης των παράνομων σταθμεύσεων για την επιτυχία του διαχειριστικού μέτρου της ελεγχόμενης στάθμευσης. Θα απαιτηθεί η στελέχωση της Δημοτικής Αστυνομίας με επαρκές προσωπικό  (1 αστυνομικός ανά 100 θέσεις ελεγχόμενης στάθμευσης). Στην αντίθετη περίπτωση θα καταληφθούν αυτοί οι χώροι ελεγχόμενης στάθμευσης είτε από τους κατοίκους είτε από τους επαγγελματίες.Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται και σήμερα στην πόλη μας με την ελλιπή και μη συστηματική αστυνόμευση που οδήγησε στην παράνομη στάθμευση σε κρίσιμες θέσεις (διασταυρώσεις, στροφές, πεζοδρόμια, στάσεις λεωφορείων, διαβάσεις ΑμΕΑ κλπ) με αποτέλεσμα την περαιτέρω μείωση της ήδη ανεπαρκούς κυκλοφοριακής ικανότητας του οδικού δικτύου της Κομοτηνής.

Η παραπάνω πρόταση θα υλοποιηθεί σε μία φάση με την υποβολή της στο δημοτικό συμβούλιο. Στην συνέχεια, αφού ερωτηθεί ο μελετητής για την σύμφωνη γνώμη του επί των τροποποιήσεων, σύμφωνα με  τον Ν. 3316/2005 θα εγκριθεί ή όχι από το Δ.Σ., υπό την αίρεση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής  της Περιφέρειας Ανατολικής  Μακεδονίας  & Θράκης. Εφόσον υπάρχει η σύμφωνη γνώμη της Αρχής θα πρέπει να υποβληθεί τροποποίηση της μελέτης από τον μελετητή ή την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου. 

Η συνολική προθεσμία περαίωσης του έργου είναι 15 μήνες από την ημέρα υπογραφής της σύμβασης, δηλαδή 10/09/2013.