«Έρχεται ο θάνατος του εμποράκου», με το άνοιγμα τις Κυριακές

Τοίχο σε όλα τα επίπεδα συνάντησε η απόφαση της κυβέρνησης και των αρμόδιων υπουργείων,  να διευρύνει το ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων και να επιτρέψει τη λειτουργία τους, υπό προϋποθέσεις,  όλες τις Κυριακές του χρόνου. Το βασικό επιχείρημα κυρίως του εμπορικού κόσμου είναι ότι «από την αγορά δεν είναι ο χρόνος που λείπει αλλά το χρήμα». Αυτό ήταν το επιχείρημα και της Δέσποινα Χατζημάνου, προέδρου της Ομοσπονδίας Επαγγελματοβιοτεχνών Ροδόπης η οποία εκφράστηκε κατά του σχεδίου και αναρωτήθηκε τι θα απογίνουν οι εργαζόμενοι σε αυτές τις επιχειρήσεις.

Απελευθέρωση της λειτουργίας των καταστημάτων, έως 250 τ.μ. όλες τις Κυριακές του έτους, προβλέπουν οι ρυθμίσεις. Τα υπόλοιπα καταστήματα, ανεξαρτήτως τετραγωνικών θα μπορούν να λειτουργούν επτά Κυριακές τον χρόνο. Επίσης θα υπάρξουν και αλλαγές στον αγορανομικό κώδικα, που προβλέπουν μεταξύ άλλων αυστηρότερες ποινές για νοθεία τροφίμων και καυσίμων, καθώς και για ελλιπείς παραδόσεις από τις αντλίες, αντικειμενικοποίηση των ποινών αλλά και εκπτώσεις 50% για όσους πληρώνουν το πρόστιμο χωρίς να προσφύγουν στα δικαστήρια, κ.α. Με το ισχύον καθεστώς για τις Κυριακές, επιτρέπεται η λειτουργία των καταστημάτων στις τουριστικές περιοχές καθώς και την τελευταία Κυριακή του χρόνου. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του υπουργείου Ανάπτυξης οι αλλαγές θα ισχύσουν από φέτος, καθώς με υπουργική απόφαση θα επιτραπεί η λειτουργία των καταστημάτων τις δύο τελευταίες Κυριακές, 23 και 30 Δεκεμβρίου.  Η μόνιμη ρύθμιση που θα έρθει αργότερα στη Βουλή θα προβλέπει:

Ελεύθερη λειτουργία των καταστημάτων εμβαδού έως 250 τμ όλες τις Κυριακές του χρόνου, σε εθελοντική βάση. Η ρύθμιση γίνεται προκειμένου να δοθεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έναντι των αλυσίδων και των πολυκαταστημάτων, καθώς προϋπόθεση για να επιτρέπεται η Κυριακάτικη λειτουργία είναι τα καταστήματα να μην ανήκουν, υπό οιαδήποτε νομική σχέση, σε αλυσίδα καταστημάτων και να μη λειτουργούν με συμφωνίες συνεργασίας τύπου «shops-in-a-shop». Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, αποκλείονται από την κυριακάτικη λειτουργία τα εμπορικά κέντρα, ενώ υπό συζήτηση παραμένει το τι θα ισχύσει για τις αλυσίδες franchise. Η πρόταση του υπουργείου για το ωράριο της Κυριακής είναι από τις 10 το πρωί ως τις 6 το απόγευμα, προκειμένου να δίνεται η δυνατότητα σε εμπόρους και καταναλωτές να παρακολουθούν την κυριακάτικη λειτουργία. 

Την ίδια ώρα αντίθετη με τις ρυθμίσεις που ανακοίνωσε το υπουργείο Ανάπτυξης για τη λειτουργία των καταστημάτων έως 250 τ.μ. τις Κυριακές, δηλώνει η Εθνική Συνομοσπονδία Εμπόρων (ΕΣΕΕ). Αρνητικά ήταν τα σχόλια και της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών-Βιοτεχνών- Εμπόρων (ΓΣΕΒΕΕ). Να συμπτύξουν κοινό μέτωπο κατά της λειτουργίας των καταστημάτων τις Κυριακές, καλεί τις ενώσεις των εμπόρων και των βιοτεχνών η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας. Η ΕΣΕΕ κάνει λόγο για «πειραματισμούς των «γενίτσαρων» της τρόικας σε συνεργασία με το υπουργείο Ανάπτυξης» και υποστηρίζει ότι η απόφαση αυτή «θα δώσει το τελειωτικό χτύπημα στη χειμαζόμενη αγορά, τόσο του κέντρου της Αθήνας όσο και των περιφερειακών και συνοικιακών αγορών της κάθε μικρής και μεγάλης πόλης της χώρας». Κατά την ΕΣΕΕ, το άνοιγμα των καταστημάτων τις Κυριακές σε περίοδο βαθειάς ύφεσης δεν θα αυξήσει τον τζίρο των εμπορικών επιχειρήσεων, απλά θα τον αναδιανείμει, προς όφελος εκείνων, που έχουν τον τρόπο και τη ρευστότητα για να αναλάβουν το αυξημένο κόστος λειτουργίας την Κυριακή.

Την αντίθεσή του στο επικείμενο άνοιγμα της αγοράς και τις Κυριακές, έκανε γνωστή ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, στον υπουργό Εργασίας Γιάννη Βρούτση, στο περιθώριο της συνάντησης που είχαν. «Ασχολούμαστε όλο με αριθμούς και ξεχνάμε την ψυχή μας. Πότε οι έμποροι θα δουν τα παιδιά τους, πότε θα δουν τις οικογένειές τους, πότε θα ξεκουραστούν και θα πάρουν δύναμη;» αναρωτήθηκε ο κ. Ιερώνυμος.

Παρά τις έντονες αντιδράσεις από τον εμπορικό κόσμο, η κυβέρνηση επιμένει στις προτάσεις για τη λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων έως 250 τ.μ. όλες τις Κυριακές καθώς, όπως είπε ο υπουργός Ανάπτυξης Κ. Χατζηδάκης, «θα κάνει διάλογο με όλους τους ενδιαφερόμενους, αλλά δεν θα επιτρέψει σε όσους φοβούνται το καινούργιο, συχνά χωρίς κανένα λόγο, να κρατήσουν την Ελλάδα στο παρελθόν». «Επιδιώκουμε να κάνουμε την αγορά πιο σύγχρονη, πιο ευρωπαϊκή, πιο φιλική στους καταναλωτές. Γίνεται μια τομή με βάση την ευρωπαϊκή εμπειρία. Δίνουμε τη δυνατότητα στις μεγάλες επιχειρήσεις να δουλέψουν περισσότερο και στις μικρότερες ακόμα πιο πολύ. Δίνουμε τη δυνατότητα στους καταναλωτές, Έλληνες και τουρίστες, να κάνουν ελεύθερα τις αγορές τους», υποστήριξε.

«Προσωπικά είμαι κάθετα αντίθετη και στις Κυριακές αλλά και στις εκπτώσεις που αναμένονται και προσδοκεί το υπουργείο Ανάπτυξης ότι θα γίνονται τέσσερις φορές το χρόνο. Θα ακολουθήσουμε στο τέλος ότι αποφασίσουν τα ανώτερα συνδικαλιστικά μας όργανα, η ΓΣΕΒΕΕ και η ΕΣΕΕ», αυτό δήλωσε η κ. Χατζημάνου. Σε περίπτωση που εφαρμοστούν τα μέτρα, η κ. Χατζημάνου εκτίμησε ότι, «θα επέλθει ο θάνατος του εμποράκου». Κατά την ίδια, «στόχος και σκοπός του υπουργείου είναι να ωφεληθούν πάλι τα μεγαλοκαταστήματα και να σβήσουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις».

Η κ. Χατζημάνου αναρωτήθηκε, απευθυνόμενη στους υπουργούς που προχωρούν τα νέα αυτά μέτρα, «έχουν στρώσει την κατάσταση εφαρμόζοντας όλα αυτά στους μικρομεσαίους, δήθεν για ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα, δεν είπαν όμως τι θα κάνουμε με το προσωπικό μας; Οι μικρομεσαίοι απασχολούν από ένα έως πέντε άτομα το πολύ, τι θα γίνει αυτό το προσωπικό τις Κυριακές; Καλά είναι αυτές οι εξαγγελίες που έρχονται από τα υπουργεία να προκύπτουν έπειτα από διαβούλευση με τα αρμόδια συνδικαλιστικά μας όργανα και μετά να λαμβάνονται αποφάσεις. Για μένα, δεν είναι ο χρόνος που λείπει από την αγορά, είναι το χρήμα που λείπει από την αγορά, όταν υπάρχει χρήμα στον καταναλωτή νομίζω ότι μπορεί να εξυπηρετηθεί με το υπάρχον ωράριο και το καθεστώς». 

Ως απίστευτη χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή και το σχέδιο των αρμόδιων υπουργείων να απελευθερώσουν το ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων, ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Κομοτηνής Αντώνης Φραντζής. Μιλώντας στο «Χ», είπε πως οι έμποροι πέρα από τον καθημερινό αγώνα για επιβίωση, καλούνται να «σβήσουν και φωτιές που ξεκινούν από το πουθενά». Το κίνητρο, σύμφωνα με τον κ. Φραντζή δεν είναι το ενδιαφέρον για τον επαγγελματία και το ενδεχόμενο να ανοίξουν θέσεις εργασίας αλλά «οι θέσεις εργασίας είναι το δόλωμα, δεν είναι τίποτα». Όπως είπε η προϋπόθεση των 250 τετραγωνικών μέτρων, είναι πλαστή και θα εξυπηρετήσει τα εμπορικά κέντρα. «Μέσα στα  εμπορικά κέντρα τα 250 τετραγωνικά είναι πάρα πολλά, δεν χρειάζονται. Πολύ λίγα καταστήματα είναι πάνω από 250 τετραγωνικά και ακόμα και αν είναι δεν έχουν πρόβλημα, τα χωρίζουν. Εμείς με τα συνδικαλιστικά μας όργανα, άμεσα απαντήσαμε, στείλαμε επιστολές. Τους είπαμε ότι είναι απαράδεκτοι, αυτό που κάνουν είναι η καταστροφή του μικρομεσαίου». Σύμφωνα με όσα είπε ο κ. Φραντζής, τα εμπορικά κέντρα κι τα μεγάλα καταστήματα θα ανακάμψουν και θα στερήσουν τη λιγοστή σημερινή πελατεία των μικρών επιχειρήσεων. 

«Θα καταστραφούμε όλοι, δε λέμε μισόλογα. Καταστρεφόμαστε και το λέω παρόλο που δεν είμαι καταστροφολόγος. Δε θα πατήσει άνθρωπος σε εμάς, τις Κυριακές όλοι θα πάνε, στα μεγάλα κέντρα στα μεγάλα καταστήματα. Όλο αυτό γίνεται για τα μεγάλα καταστήματα, για όσα έχουν καφέ, σινεμά γιατί ο κόσμος τις Κυριακές θέλει να χαλαρώσει και πηγαίνει εκεί που πηγαίνει και μπορεί να ψωνίσει κιόλας».   «Είμαστε κατατρομαγμένοι δεν το περιμέναμε, αιφνιδιαστήκαμε», είπε καταλήγοντας. 

Ο κ. Φραντζής εκτίμησε πως τις μεγαλύτερες συνέπειες αυτών των μέτρων θα υποστούν πόλεις όπου υπάρχουν πολλά εμπορικά κέντρα, ανάμεσα στις οποίες δεν συγκαταλέγεται απόλυτα η Κομοτηνή. Αντίθετα η Ξάνθη, καθώς και άλλες πόλεις θα ζήσουν την καταστροφή των μικρών επιχειρήσεων.

Όλγα Τσιούλφα