Διαρροή υπέρ του χρυσού στην παράταξη του Άρη Γιαννακίδη

“Όχι” γιατί επεμβαίνει στο φυσικό περιβάλλον, είναι ασυμβίβαστο έργο με τις προτεραιότητες και τις στρατηγικές επιλογές του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και επεμβαίνει σε ρέμα που ανήκει στο λαό του. Ο λόγος για την εξόρυξη χρυσού στο Πέραμα του Έβρου που απασχόλησε τη συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, το βράδυ της Τετάρτης, εκεί όπου η δρ. Παρασκευή Μιρέλη-Γκουτέλα χημικός και ο δρ. Νικόλαος Λαζαρίδης χημικός μηχανικός, ανέλυσαν τους λόγους για τους οποίους τα μεταλλεία δε θα πρέπει ποτέ να λειτουργήσουν στο λόφο του Περάματος 

Η συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου ξεκίνησε στις 5 το απόγευμα με την παρουσία δεκάδων πολιτών, εκπρόσωπων φορέων, επιστημόνων από όλη τη Περιφέρεια και νέων ανθρώπων, που παρακολούθησαν επί τέσσερις ώρες όρθιοι τη διαδικασία. Αποδοκίμασαν τους εκπροσώπους της εταιρείας Χρυσωρυχεία Θράκης ΑΕ και χειροκρότησαν όσους εκφράστηκαν κατά της δραστηριότητας της, με τεκμηριωμένο και εμπεριστατωμένο λόγο. Εξάλλου, η υπηρεσία που κλήθηκε να γνωμοδοτήσει, περιέγραψε με λεπτομέρεια τη διαδικασία εξόρυξης και δεν άφησε περιθώριο για μεγάλα λόγια, περί θέσεων εργασίας και ανάπτυξης της Θράκης, από πλευράς χρυσοθήρων που έδωσαν το παρόν. Ειδικότερα τα στελέχη της διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης επεσήμαναν στην εισήγηση τους ότι: 

Εξαιτίας των μη αντιστρεπτών και σοβαρών επεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον και πολλαπλών επιπτώσεων σε αυτό, γνωμοδοτεί αρνητικά επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου «Μεταλλευτικές εγκαταστάσεις στο Πέραμα, Ν. Έβρου» της εταιρείας Χρυσωρυχεία Θράκης Α.Μ.Β.Ε. Εξετάζοντας την περιβαλλοντική μελέτη, διαπίστωσαν ότι: 

Το έργο λόγω του είδους και του μεγέθους του θα έχει εξαιρετικά σοβαρές και μόνιμες επιπτώσεις στην μορφολογία, το τοπίο, στην αισθητική αξία της φύσης, τα οικοσυστήματα και τις χρήσεις γης της περιοχής επέμβασης.

Η συγκεκριμένη εκμετάλλευση του χρυσοφόρου κοιτάσματος του Περάματος δεν συνάδει με το εγκεκριμένο Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης. Επιπλέον ο χώρος απόθεσης των αφυγραμένων τελμάτων προτείνεται να κατασκευαστεί εντός λεκάνης απορροής ανατολικού κλάδου του βορείου τμήματος του Παλιορέματος. Σύμφωνα όμως με την νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας τα ρέματα αποτελούν κοινόχρηστους χώρους, επί των οποίων απαγορεύονται επεμβάσεις που θίγουν τη λειτουργία τους, όπως είναι η απορροή προς την θάλασσα των πλεοναζόντων υδάτων της ξηράς. Επιπλέον λειτουργούν ως φυσικοί αεραγωγοί, που μαζί με την χλωρίδα και πανίδα τους, αποτελούν οικοσυστήματα με ιδιαίτερο μικροκλίμα και συμβάλλουν πολλαπλώς στην ισορροπία του περιβάλλοντος. Κατά συνέπεια τα ρέματα ως στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος αποτελούν αντικείμενα συνταγματικής προστασίας.  Επιπλέον κρίνεται, ότι το έργο ενέχει εν δυνάμει κινδύνους για καταστροφικές και μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής. 

Παρόντες στη συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου ήταν εκπρόσωποι της εταιρείας, μεταξύ των οποίων ο γενικός διευθυντής της «Χρυσωρυχεία Θράκης» Γιώργος Μαρκόπουλος, ο Σπύρος Παπαγρηγορίου επικεφαλής της ομάδας που εκπόνησε την μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου στο Πέραμα του Έβρου, καθώς και άλλα στελέχη της. Την προηγούμενη μέρα αποφάσισαν να απαξιώσουν το δημοτικό συμβούλιο Κομοτηνής, το οποίο συνεδρίασε με μοναδικό θέμα τη γνωμοδότηση επί της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου χρυσού στο Πέραμα Ν. Έβρου. Οι εκπρόσωποι της εταιρείας δεν παρέστησαν και αρκέστηκαν σε επιστολή που απεύθυναν στο συμβούλιο. 

Ο επικεφαλής της μελετητικής ομάδας παίρνοντας τον λόγο είπε πως είναι εύλογα τα ερωτήματα και οι παρατηρήσεις που τέθηκαν από την Διεύθυνση που κλήθηκε να γνωμοδοτήσει επί του έργου, πλην όμως υποστήριξε πως «οι αντιδράσεις έχουν αποδείξει ότι μέσα από την ανησυχία βελτιώνονται τα έργα και οι όροι του». Περαιτέρω υποστήριξε πως το έργο που επιχειρείται να γίνει στο λόφο του Περάματος, βασίζεται στην πολιτική της ΕΕ και σέβεται το θεσμικό πλαίσιο προστασίας του περιβάλλοντος. Σε μία απέλπιδα προσπάθεια να υπερασπιστεί το έργο, υποστήριξε ότι παρά τις παρατηρήσεις που εκφράστηκαν δεν υπάρχει επικινδυνότητα. Στο ίδιο μήκος κύματος ο Γιώργος Μαρκόπουλος δε δίστασε ακόμα να δηλώσει ότι η εταιρεία είναι διατεθειμένη να συζητήσει οποιαδήποτε ένσταση εκφράζεται από την τοπική κοινωνία και τις αρχές και να χρηματοδοτήσει ακόμα και την επιτροπή ελέγχου. Στην «ανάκριση» που ακολούθησε από τους επικεφαλής των παρατάξεων, ο κ. Μαρκόπουλος εμφανίστηκε αδύναμος να υπερασπιστεί το έργο, που όπως είπαν οι φορείς θα σβήσει από το χάρτη τη Θράκη. 

«Η μνημονική Ευρωπαϊκή Ένωση και οι υποκριτές του υπουργείου Περιβάλλοντος χαρακτήρισαν «κοίτασμα» το ένα γραμμάριο τον τόνο σε χρυσό και μέταλλα. Αυτό είπε με έμφαση, το μέλος του ΤΕΕ Θράκης Γιώργος Τριανταφυλλίδης, γυρνώντας όπως είπε τον εαυτό του περίπου 12 χρόνια πίσω όταν είχε αναδείξει το τεράστιο μέγεθος της επέμβασης. Ο κ. Τριανταφυλλίδης μίλησε για καταστροφή του τόπου και ζήτησε επιτακτικά από το λαό να τον προστατέψουν. Ο χαρακτηρισμός του κοιτάσματος σημαίνει αυτόματα κατά τον κ. Τριανταφυλλίδη, ότι «η μισή Θράκη, για να μην πω ολόκληρη η Βόρεια Ελλάδα, είναι κατά την άποψη τους, κοίτασμα εξορύξιμο. «Πρέπει με κάδε τρόπο να προστατέψετε τον τόπο από  την έννοια  ορυκτός πλούτος που συνάγεται εξορύξεις σε βιομηχανικά και χρήσιμα υλικά και αυτή την αθλιότητα του χρυσού που συνεπάγεται καταστροφή του τόπου». 

Ο κ. Τριανταφυλλίδης ενημέρωσε ότι η εξαγωγή του χρυσού θα γίνεται με κυάνωση με εκχύλιση δηλαδή, διαδικασία που θα αφαιρέσει από τα πετρώματα όλα τα μέταλλα. «Το νερό που θα μείνει και θα πίνεται, θα είναι νερό μπαταριάς και μέσα σε αυτό το παιχνίδι αποσιωπάται το φοβερό φαινόμενο της προσρόφησης των κυανιόντων, τα οποία οι μέθοδοι της αποτοξικοποίησης δεν τα χτυπούν. Την ενημέρωση του περιφερειακού συμβουλίου γύρω από το έργο κλήθηκε να κάνει o Κυριάκος Αρίκας υφηγητής Ινστιτούτου Ορυκτολογίας - Πετρογραφίας Πανεπιστημίου Αμβούργου Γερμανίας. Eκπροσωπώντας το ΤΕΕ Θράκης,  αναφέρθηκε στα γενικά στοιχεία της περιβαλλοντικής μελέτης, χαρακτηρίζοντας τα αναξιόπιστα. Ειδικότερα όπως είπε η πρόσφατη μελέτη παρουσιάζει κατά παράδοξο τρόπο για τα ίδια πετρώματα, αδικαιολόγητες διαφορές από τη μελέτη που του 2000 και από ανακοινωθέντα στοιχεία της εταιρείας σχετικά με τη μέση περιεκτικότητα του χρυσού και αργύρου.  Κλήθηκε να τεκμηριώσει επιστημονικά γιατί δεν πρέπει να υλοποιηθεί η επένδυση χρυσού παρουσιάζοντας σχετική έκθεση ο Γιάννης Τέντες αναπληρωτής καθηγητής Βιοχημείας στο τμήμα Ιατρικής του ΔΠΘ. «Έχοντας διαπιστώσει ελλείψεις σε ζητήματα κρίσιμα για τη μείωση των κινδύνων της ασφάλειας των χειρισμών», πρότεινε την απόρριψη της περιβαλλοντικής μελέτης ο κ. Τέντες.  

Απόρριψη της περιβαλλοντικής μελέτης, πρότεινε στο περιφερειακό συμβούλιο και η Διανομαρχιακή Επιτροπή Ροδόπης-Έβρου κατά της επένδυσης χρυσού. Ο Παναγιώτης Παρασκευόπουλος εκπροσώπησε την Επιτροπή και κατέρριψε το μύθο περί δημιουργίας εκατοντάδων θέσεων εργασίας στη Θράκη. Σύμφωνα με όσα είπε, είναι η πρώτη διαπίστωση αναφορικά με τις θέσεις εργασίας που αποτελούν σοβαρό παράγοντα επιρροής της κοινής γνώμης, και βασική  παράμετρο για την «σπουδαιότητα» της επένδυσης και την ένταξή της  στο fast track. Στη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων του 2012 αναφέρεται ότι το απασχολούμενο προσωπικό στο έργο θα είναι 200 άτομα. Το ίδιο αναφέρεται και στην μελέτη κόστους -οφέλους του 2012. Αν όμως ανατρέξει κανείς στην ίδια μελέτη του 2003 θα δει ότι το προσωπικό ανέρχεται στα 175 άτομα και αν ανατρέξει στην μελέτη προέγκρισης  χωροθέτησης του 1999  τα άτομα είναι 110.  «Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία προκαλώντας μείωση και όχι αύξηση του απαιτούμενου προσωπικού», είπε και πρόσθεσε πως κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τις «έμμεσες θέσεις εργασίας». Κάνοντας κριτική στην μελέτη κόστους οφέλους του έργου, διαπίστωσε ότι στα συμπεράσματα αυτής στηρίζεται όλη η επιχειρηματολογία της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων  για τις θετικές και αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις του έργου.  Καταλήγοντας ο κ. Παρασκευόπουλος είπε ότι, «είναι συνταρακτικό και πρωτοφανές αυτό που συμβαίνει εδώ και 13 χρόνια. Να γνωμοδοτούν επανειλημμένα αρνητικά όλα τα δημοτικά, νομαρχιακά, περιφερειακά συμβούλια, Επιμελητήρια, δημόσιες υπηρεσίες, σύλλογοι κλπ. Πιστεύουμε ότι δεν έχουμε πάθει όλοι εμείς ομαδική παράκρουση ή ότι δεν θέλουμε το καλό του τόπου μας. Μένει να το πιστέψει και η κυβέρνηση εμπράκτως, αν δεν θέλει να μας βρει μπροστά της. Το πώς θα την συμβουλεύαμε να μην το δοκιμάσει». 

Τη συνεδρίαση παρακολούθησαν φορείς της Ροδόπης, δηλώνοντας την κάθετη αντίθεση τους στην εξόρυξη χρυσού. Όχι στο χρυσό είπε ο πρόεδρος του μελισσοκομικού συνεταιρισμού Ροδόπης Δημήτρης Ζάχος, κάνοντας λόγο για καταστροφή του περιβάλλοντος και απώλεια των υφιστάμενων θέσεων εργασίας. Αντίθετος στην επένδυση δήλωσε και ο αντιπρόεδρος του οδοντιατρικού συλλόγου Ροδόπη Χασάν Εκρέμ, προτάσσοντας το ζήτημα της υγείας των πολιτών, που θίγεται με το έργο στο Πέραμα. Δε θέλουμε τις θέσεις εργασίας που μας προσφέρεται είπε από την πλευρά του το μέλος της διοίκησης του Εργατικού Κέντρου Κομοτηνής Ευριπίδης Κούκος. Την πάγια και σταθερή θέση της μητρόπολης Μαρωνείας και Κομοτηνής, εξέφρασε ενώπιων του περιφερειακού συμβουλίου, κατά της επένδυσης, ο πατήρ Δημήτρης Βασιλειάδης. Παρόντες στη συνεδρίαση οι δήμαρχοι Κομοτηνής και Αλεξανδρούπολης, αναφέρθηκαν στο αγώνα που δίνει τα τελευταία 13 χρόνια η Θράκη ενωμένη, ώστε να διώξει τους χρυσοθήρες από τη γη της. Επανέλαβε την πρόταση που είχε κάνει στο παρελθόν  ο δήμαρχος Αλεξανδρούπολης, για παραίτηση  των δημάρχων όλη της περιφέρειας ΑΜΘ σε περίπτωση που προχωρήσει το έργο. Ο κ. Λαμπάκης σήκωσε και πάλι το γάντι στην εταιρεία λέγοντας πως η κοινωνία θα βρεθεί απέναντι της, εάν τολμήσει και πληγώσει το λόφο του Περάματος. «Ευχαριστούμε την εταιρεία του χρυσού που δημιούργησε μία σύμπνοια και μία δύναμη που δε διαφαινόταν τόσα χρόνια. Ε! λοιπόν ναι, είμαστε μία τοπική κοινωνία θρακιώτικη δυνατή που θα πάμε στο λόφο εκεί του Περάματος, αν τολμήσει το υπουργείο ή οποιαδήποτε κυβέρνηση να πει ναι στην επένδυση». Για κοινό αγώνα όλη της Θράκης, μίλησε από την πλευρά του, δήμαρχος Κομοτηνής Γιώργος Πετρίδης και έστειλε το μήνυμα προς τους εκπροσώπους της εταιρείας, ότι ποτέ η τοπική κοινωνία δε θα συναινέσει στην καταστροφή του τόπου της. 

Σε ό,τι αφορά τις παρατάξεις, κατά της επένδυσης τάχθηκε ο επικεφαλής της Περιφερειακής Αναγέννησης Γιώργος Παυλίδης, λέγοντας η επένδυση θα αποφέρει μηδαμινό όφελος στο ελληνικό κράτος, και έκανε λόγο για απαρχαιωμένο μεταλλευτικό κώδικα. Επιπλέον έθεσε και ο ίδιος το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος και της υγείας των πολιτών, που δε διασφαλίζονται όπως είπε, ακούγοντας τις τοποθετήσεις των επιστημόνων. Ο ίδιος καταψήφισε την μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.  Κατά τη επένδυσης τάχθηκε και ο Χρήστος Τρέλλης, επικεφαλής της Λαικής Συσπείρωσης. Όπως είπε, «από την αρχή που εμφανίστηκε το θέμα της εξόρυξης του χρυσού, τοποθετήθηκε αρνητικά, απορρίπτοντας την ιδιωτικοποίηση-ξεπούλημα του ορυκτού πλούτου της περιοχής και έβαζε και βάζει ως στόχο να αποτραπεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Ο χρυσός πρέπει να καταστεί λαϊκή περιουσία και να αξιοποιηθεί μόνο σε όφελος του λαού σε συνθήκες λαϊκής εξουσίας. Στα προβλήματα της εξόρυξης εντάσσονται και οι άμεσες και έμμεσες περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή των κατοίκων και γενικότερα είναι εχθρικές στο περιβάλλον. Οι δουλειές που υπόσχονται είναι το δόλωμα για τη μεταστροφή της λαϊκής γνώμης. 

Οι θέσεις είναι περιορισμένες ενώ ταυτόχρονα θα χαθούν πολύ περισσότερες από άλλες οικονομικές δραστηριότητες, όπως ο τουρισμός». Θέλουν να κλέψουν τον πλούτο της γης τζάμπα, αφήνοντας πίσω τους τοξικά και δηλητήρια, σχολίασε από την πλευρά του, ο Δημήτρης Χαρίτου, επικεφαλής της Αριστερής Οικολογικής Συνεργασίας. Κρατώντας ένα κομμάτι χρυσό στα χέρια της, το οποίο δε βγήκε από τη γη, αλλά προέρχεται από ανακυκλώσιμα υλικά, εξέφρασε την αντίθεση της, στην εξόρυξη χρυσού στο Πέραμα, η επικεφαλής της Οικολογίας Αλληλεγγύης Κατερίνα Γεροστεργίου. Η τοπική κοινωνία έχει δώσει ήδη την απάντηση της, στους χρυσοθήρες, ανέφερε τέλος ο περιφερειάρχης ΑΜΘ Άρης Γιαννακίδης. Ο κ. Γιαννακίδης, τόνισε πως «επί 13 χρόνια, λένε όλοι το ίδιο πράγμα ότι, ο στρατηγικός αναπτυξιακός σχεδιασμός της Περιφέρειας δεν συνάδει με την συγκεκριμένη δραστηριότητα, άρα δεν μπαίνει θέμα ανταποδοτικότητας  και αυτό δεν διαπραγματεύσιμο. Το μέλλον μας το αποφασίζουμε εμείς, οι κεντρικές πολιτικές δεν επιβάλλονται», τόνισε. Πάντως, μετά τις ομόφωνα αρνητικές θέσεις των δημοτικών συμβουλίων Αλεξανδρούπολης, Κομοτηνής και Μαρωνείας-Σαπών η μελέτη απορρίφθηκε και από το περιφερειακό συμβούλιο, κατά πλειοψηφία,  με την ψηφοφορία να διαμορφώνεται ως εξής: Υπέρ 1, Κατά 44, Λευκά 2. Υπέρ της έγκρισης της Περιβαλλοντικής μελέτης τάχθηκε μόνο ο περιφερειακός σύμβουλος Έβρου της συμπολίτευσης Νίκος Τζανίδης, ενώ λευκό ψήφισαν οι Κ. Ζαγναφέρης και Κ. Μιχελής, περιφερειακοί σύμβουλοι Ξάνθης και Ροδόπης αντίστοιχα, από την παράταξη του Γιώργου Παυλίδη. 

Πάντως αξίζει να αναφερθεί ότι, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης ο κάθε ενδιαφερόμενος πολίτης έχει εκ του Νόμου 4012/2011 το δικαίωμα να εκφράσει την άποψή του επί του θέματος σε 45 εργάσιμες από τη δημοσιοποίηση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Αυτές οι απόψεις θα συμπεριληφθούν στις αποφάσεις που έλαβε το περιφερειακό συμβούλιο και θα αποσταλούν στο υπουργείο Περιβάλλοντος. Οι πολίτες μπορούν να καταθέτουν τις απόψεις τους στη εξής διεύθυνση: katsikoudi@pamth.gov.gr