Ο ρόλος της σύγχρονης οικογένειας απέναντι στην πρόκληση των εξαρτήσεων
“Ο ρόλος της σύγχρονης οικογένειας απέναντι στην πρόκληση των εξαρτήσεων”, ήταν το θέμα εκδήλωσης που διοργάνωσαν το βράδυ της Τετάρτης στην Κομοτηνή το διοικητικό συμβούλιο και οι ομάδες βιβλίου της ΧΕΝ. Ομιλητής της ενδιαφέρουσας εκδήλωσης ήταν ο ψυχίατρος και ψυχαναλυτής Γκάρο Εσαγιάν, ο οποίος είναι και ο επιστημονικός υπεύθυνος του κέντρου πρόληψης της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών “Ορφέας”.
Στις εξαρτήσεις οι οποίες πλέον δεν αφορούν μόνο τις ναρκωτικές ουσίες και το αλκοόλ, αλλά τη σύγχρονη τεχνολογία και τον τζόγο εστίασε στη διάρκεια της ομιλίας του ο κ. Εσαγιάν υποστηρίζοντας ότι είναι ένα ζήτημα πάντα επίκαιρο, απασχολεί και συνδέεται με την σύγχρονη οικογένεια. Αναφερόμενος στο θεσμό της οικογένειας είπε πως μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά απέναντι σ’ αυτό το μείζον ζήτημα της εξάρτησης, ωστόσο η οικονομική κρίση, και τα προβλήματα της καθημερινότητας βάλλουν τον τρόπο λειτουργίας της, με αποτέλεσμα να μη μπορεί “να λειτουργεί τόσο προστατευτικά γιατί υποφέρει και έχει ως κύριο σκοπό την επιβίωση”.
Aκρως εθιστικό το διαδίκτυο για τους νέους
Οι εξαρτήσεις μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε παραδοσιακές που έχουν να κάνουν με ουσίες και το αλκοόλ, και τις σύγχρονες μορφές εξαρτήσεων που είναι ο εθισμός στο διαδίκτυο, η σχέση δηλαδή του σύγχρονου νέου με την εικονική πραγματικότητα η οποία είναι άκρως εθιστική. Ο εθισμός είναι η υπερβολική χρήση του διαδικτύου χωρίς επίγνωση των κινδύνων που ελλοχεύουν. Έχει ως συνέπεια τη μείωση των ωρών του ύπνου, τις συστηματικές απουσίες από το σχολείο για τους νεότερους, την αποξένωση από τους ανθρώπους, αλλά και την κατανάλωση χαμηλής ποιότητας φαγητού. Πρόκειται για ιδιαίτερα επικίνδυνες εξαρτήσεις, τις οποίες δύσκολη η επιστημονικά κοινότητα μπορεί να αντιμετωπίσει παραδέχθηκε ο κ. Εσαγιάν. “Δυστυχώς δεν θα έλεγα ότι είμαστε τόσο αποτελεσματικοί ακόμη και στις κλασικές εξαρτήσεις, υπάρχουν μερικές φωνές που λένε ότι έχει επιλυθεί το πρόβλημα, εγώ προσωπικά ανήκω σε εκείνη την κατηγορία των επιστημόνων που πιστεύουμε ότι παραμένει ένα ακανθώδες ζήτημα, παρόλα αυτά όντως υπάρχει ένα θεραπευτικό πλαίσιο για τις κλασικές μορφές εξαρτήσεων και αναφέρομαι στις ναρκωτικές ουσίες. Σε ότι αφορά τις μοντέρνες εξαρτήσεις που έχουν να κάνουν με την εικονική πραγματικότητα και το διαδίκτυο, είμαστε στην φάση επεξεργασίας εργαλείων, θα έλεγα ότι γίνονται βήματα αλλά επειδή η ταχύτητα των εξελίξεων είναι τόσο μεγάλη, πρέπει να κάνουμε ακόμη πιο γρήγορα”.
Στις 829 έφτασαν οι κλήσεις στη γραμμή βοηθείας Υποστηρίζω
Η Γραμμή Βοηθείας ΥποΣΤΗΡΙΖΩ 8001180015 του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου που εδρεύει στο Νοσοκομείο Π&Α Κυριακού - Μονάδα Εφηβικής Υγείας της Β΄ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών - δέχθηκε στα δύο χρόνια λειτουργίας της συνολικά 2.461 αναφορές / αιτήματα για βοήθεια σε σχέση με την ασφαλή χρήση του Διαδικτύου. Από αυτά 2.159 αιτήματα έγιναν μέσω τηλεφωνικών κλήσεων στον αριθμό χωρίς χρέωση 800 11 800 15 (87,73%) και 302 μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση help@saferinternet.gr (12,27%). Τα πιο σημαντικά αποτελέσματα της στατιστικής ανάλυσης είναι τα εξής:
? Μεγάλος αριθμός αιτημάτων (41,28% επί συνόλου) αφορούσε σε πληροφορίες σχετικά με την ασφαλή χρήση του Διαδικτύου σε σχέση με τα παιδιά και τους εφήβους.
? Στη 2η θέση βρίσκουμε τα ζητήματα εξάρτησης από το Διαδίκτυο (33,69%)
101 κλήσεις αφορούσαν σε θέματα διαδικτυακού εκφοβισμού και παρενόχλησης (4,1%).
Εντύπωση προκαλεί ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός αναφορών με θέμα τα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης (κλοπή προσωπικών δεδομένων: 146 αιτήματα για βοήθεια, αναφορά ψεύτικων προφίλ: 69 αιτήματα για βοήθεια).
138 αιτήματα αφορούσαν σε επικίνδυνο περιεχόμενο για ανηλίκους.
Τύπος αναφοράς /αιτήματος Αριθμός %
Γενικές πληροφορίες 1016 41,28%
Ζητήματα εξάρτησης στο διαδίκτυο 829 33,69%
Κλοπή προσωπικών δεδομένων 146 5,93%
Επικίνδυνο περιεχόμενο 138 5,61%
Βία-Εκφοβισμός 91 3,70%
Οικονομική απάτη 86 3,49%
Προβλήματα με τις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. Ψεύτικα προφίλ) 69 2,80%
Ανορεξία 24 0,98%
Άλλο 23 0,93%
Αποπλάνηση (grooming) 16 0,65%
Σεξουαλική παρενόχληση 10 0,41%
Εκβιασμός 8 0,33%
Αυτοκαταστροφική συμπεριφορά-Αυτοκτονία 5 0,20%
Πολύ μικρά ποσοστά κάτω του 1% αφορούσαν σε ζητήματα ανορεξίας (παρότρυνση μέσω ιστοσελίδων), αποπλάνησης (grooming), σεξουαλικής παρενόχλησης, εκβιασμού ή αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς.
Όσο αφορά στα δημογραφικά στοιχεία, στην πλειοψηφία τους (85%) τα αιτήματα βοήθειας έγιναν από γονείς (2.092 αιτήματα) με μόλις ένα 3,74% των αιτημάτων από ανηλίκους (92). Μεγάλη αύξηση έχει παρατηρηθεί στις κλήσεις που γίνονται στην Γραμμή από επαγγελματίες ψυχικής υγείας και εκπαιδευτικούς (11,26% επί συνόλου).
Δημογραφικά δεδομένα Αιτήματα %
Παιδιά 92 3,74%
Ενήλικοι 2092 85,01%
Επαγγελματίες 277 11,26%
Σημαντικός αριθμός κλήσεων οικογενειών (πάνω από 1 στα 10) με προβλήματα από την κακή χρήση του Διαδικτύου (συμπεριφορές εξάρτησης, εκφοβισμός, παρενόχληση) παραπέμφθηκαν στις δομές της Μονάδας Εφηβικής Υγείας, ειδικότερα στις αντίστοιχες δομές για εφήβους και τους γονείς τους (11,62%). Περαιτέρω, το προσωπικό της Γραμμής Βοηθείας έδινε συμβουλές και πληροφορίες και παρείχε ψυχολογική υποστήριξη (1.557 αναφορές) και παρέπεμπε στη γραμμή καταγγελιών Safeline.gr και στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος για περιπτώσεις ηλεκτρονικού εγκλήματος (351 αναφορές) ή σε άλλους αρμόδιους φορείς αντίστοιχα με τη φύση της αναφοράς (π.χ. καταναλωτικές οργανώσεις κ.λπ.) (267 αναφορές).
Ενέργεια Αριθμός %
Παροχή πληροφοριών/ συμβουλευτική 1557 63,27%
Παραπομπή στη Safeline / Αστυνομία 351 14,26%
Ραντεβού για επίσκεψη στη Μ.Ε.Υ. 286 11,62%
Παραπομπή σε άλλο αρμόδιο οργανισμό (οργάνωση καταναλωτών κ.α) 267 10,85%
Η Γραμμή Βοηθείας ΥποΣΤΗΡΙΖΩ λειτουργεί χωρίς χρέωση με την οικονομική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του προγράμματος πλαισίου Saferinternet και του O.T.E.
Υπενθυμίζεται ότι η Γραμμή Βοηθείας του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου απευθύνεται σε εφήβους και τις οικογένειές τους, παρέχοντας υποστήριξη και συμβουλές για θέματα που σχετίζονται με τη χρήση του Διαδικτύου, του κινητού τηλεφώνου και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών (παρενόχληση, εξάρτηση, επιβλαβές περιεχόμενο, παιδοφιλία, κ.α.).
Στις εξαρτήσεις οι οποίες πλέον δεν αφορούν μόνο τις ναρκωτικές ουσίες και το αλκοόλ, αλλά τη σύγχρονη τεχνολογία και τον τζόγο εστίασε στη διάρκεια της ομιλίας του ο κ. Εσαγιάν υποστηρίζοντας ότι είναι ένα ζήτημα πάντα επίκαιρο, απασχολεί και συνδέεται με την σύγχρονη οικογένεια. Αναφερόμενος στο θεσμό της οικογένειας είπε πως μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά απέναντι σ’ αυτό το μείζον ζήτημα της εξάρτησης, ωστόσο η οικονομική κρίση, και τα προβλήματα της καθημερινότητας βάλλουν τον τρόπο λειτουργίας της, με αποτέλεσμα να μη μπορεί “να λειτουργεί τόσο προστατευτικά γιατί υποφέρει και έχει ως κύριο σκοπό την επιβίωση”.
Aκρως εθιστικό το διαδίκτυο για τους νέους
Οι εξαρτήσεις μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε παραδοσιακές που έχουν να κάνουν με ουσίες και το αλκοόλ, και τις σύγχρονες μορφές εξαρτήσεων που είναι ο εθισμός στο διαδίκτυο, η σχέση δηλαδή του σύγχρονου νέου με την εικονική πραγματικότητα η οποία είναι άκρως εθιστική. Ο εθισμός είναι η υπερβολική χρήση του διαδικτύου χωρίς επίγνωση των κινδύνων που ελλοχεύουν. Έχει ως συνέπεια τη μείωση των ωρών του ύπνου, τις συστηματικές απουσίες από το σχολείο για τους νεότερους, την αποξένωση από τους ανθρώπους, αλλά και την κατανάλωση χαμηλής ποιότητας φαγητού. Πρόκειται για ιδιαίτερα επικίνδυνες εξαρτήσεις, τις οποίες δύσκολη η επιστημονικά κοινότητα μπορεί να αντιμετωπίσει παραδέχθηκε ο κ. Εσαγιάν. “Δυστυχώς δεν θα έλεγα ότι είμαστε τόσο αποτελεσματικοί ακόμη και στις κλασικές εξαρτήσεις, υπάρχουν μερικές φωνές που λένε ότι έχει επιλυθεί το πρόβλημα, εγώ προσωπικά ανήκω σε εκείνη την κατηγορία των επιστημόνων που πιστεύουμε ότι παραμένει ένα ακανθώδες ζήτημα, παρόλα αυτά όντως υπάρχει ένα θεραπευτικό πλαίσιο για τις κλασικές μορφές εξαρτήσεων και αναφέρομαι στις ναρκωτικές ουσίες. Σε ότι αφορά τις μοντέρνες εξαρτήσεις που έχουν να κάνουν με την εικονική πραγματικότητα και το διαδίκτυο, είμαστε στην φάση επεξεργασίας εργαλείων, θα έλεγα ότι γίνονται βήματα αλλά επειδή η ταχύτητα των εξελίξεων είναι τόσο μεγάλη, πρέπει να κάνουμε ακόμη πιο γρήγορα”.
Στις 829 έφτασαν οι κλήσεις στη γραμμή βοηθείας Υποστηρίζω
Η Γραμμή Βοηθείας ΥποΣΤΗΡΙΖΩ 8001180015 του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου που εδρεύει στο Νοσοκομείο Π&Α Κυριακού - Μονάδα Εφηβικής Υγείας της Β΄ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών - δέχθηκε στα δύο χρόνια λειτουργίας της συνολικά 2.461 αναφορές / αιτήματα για βοήθεια σε σχέση με την ασφαλή χρήση του Διαδικτύου. Από αυτά 2.159 αιτήματα έγιναν μέσω τηλεφωνικών κλήσεων στον αριθμό χωρίς χρέωση 800 11 800 15 (87,73%) και 302 μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση help@saferinternet.gr (12,27%). Τα πιο σημαντικά αποτελέσματα της στατιστικής ανάλυσης είναι τα εξής:
? Μεγάλος αριθμός αιτημάτων (41,28% επί συνόλου) αφορούσε σε πληροφορίες σχετικά με την ασφαλή χρήση του Διαδικτύου σε σχέση με τα παιδιά και τους εφήβους.
? Στη 2η θέση βρίσκουμε τα ζητήματα εξάρτησης από το Διαδίκτυο (33,69%)
101 κλήσεις αφορούσαν σε θέματα διαδικτυακού εκφοβισμού και παρενόχλησης (4,1%).
Εντύπωση προκαλεί ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός αναφορών με θέμα τα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης (κλοπή προσωπικών δεδομένων: 146 αιτήματα για βοήθεια, αναφορά ψεύτικων προφίλ: 69 αιτήματα για βοήθεια).
138 αιτήματα αφορούσαν σε επικίνδυνο περιεχόμενο για ανηλίκους.
Τύπος αναφοράς /αιτήματος Αριθμός %
Γενικές πληροφορίες 1016 41,28%
Ζητήματα εξάρτησης στο διαδίκτυο 829 33,69%
Κλοπή προσωπικών δεδομένων 146 5,93%
Επικίνδυνο περιεχόμενο 138 5,61%
Βία-Εκφοβισμός 91 3,70%
Οικονομική απάτη 86 3,49%
Προβλήματα με τις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. Ψεύτικα προφίλ) 69 2,80%
Ανορεξία 24 0,98%
Άλλο 23 0,93%
Αποπλάνηση (grooming) 16 0,65%
Σεξουαλική παρενόχληση 10 0,41%
Εκβιασμός 8 0,33%
Αυτοκαταστροφική συμπεριφορά-Αυτοκτονία 5 0,20%
Πολύ μικρά ποσοστά κάτω του 1% αφορούσαν σε ζητήματα ανορεξίας (παρότρυνση μέσω ιστοσελίδων), αποπλάνησης (grooming), σεξουαλικής παρενόχλησης, εκβιασμού ή αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς.
Όσο αφορά στα δημογραφικά στοιχεία, στην πλειοψηφία τους (85%) τα αιτήματα βοήθειας έγιναν από γονείς (2.092 αιτήματα) με μόλις ένα 3,74% των αιτημάτων από ανηλίκους (92). Μεγάλη αύξηση έχει παρατηρηθεί στις κλήσεις που γίνονται στην Γραμμή από επαγγελματίες ψυχικής υγείας και εκπαιδευτικούς (11,26% επί συνόλου).
Δημογραφικά δεδομένα Αιτήματα %
Παιδιά 92 3,74%
Ενήλικοι 2092 85,01%
Επαγγελματίες 277 11,26%
Σημαντικός αριθμός κλήσεων οικογενειών (πάνω από 1 στα 10) με προβλήματα από την κακή χρήση του Διαδικτύου (συμπεριφορές εξάρτησης, εκφοβισμός, παρενόχληση) παραπέμφθηκαν στις δομές της Μονάδας Εφηβικής Υγείας, ειδικότερα στις αντίστοιχες δομές για εφήβους και τους γονείς τους (11,62%). Περαιτέρω, το προσωπικό της Γραμμής Βοηθείας έδινε συμβουλές και πληροφορίες και παρείχε ψυχολογική υποστήριξη (1.557 αναφορές) και παρέπεμπε στη γραμμή καταγγελιών Safeline.gr και στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος για περιπτώσεις ηλεκτρονικού εγκλήματος (351 αναφορές) ή σε άλλους αρμόδιους φορείς αντίστοιχα με τη φύση της αναφοράς (π.χ. καταναλωτικές οργανώσεις κ.λπ.) (267 αναφορές).
Ενέργεια Αριθμός %
Παροχή πληροφοριών/ συμβουλευτική 1557 63,27%
Παραπομπή στη Safeline / Αστυνομία 351 14,26%
Ραντεβού για επίσκεψη στη Μ.Ε.Υ. 286 11,62%
Παραπομπή σε άλλο αρμόδιο οργανισμό (οργάνωση καταναλωτών κ.α) 267 10,85%
Η Γραμμή Βοηθείας ΥποΣΤΗΡΙΖΩ λειτουργεί χωρίς χρέωση με την οικονομική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του προγράμματος πλαισίου Saferinternet και του O.T.E.
Υπενθυμίζεται ότι η Γραμμή Βοηθείας του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου απευθύνεται σε εφήβους και τις οικογένειές τους, παρέχοντας υποστήριξη και συμβουλές για θέματα που σχετίζονται με τη χρήση του Διαδικτύου, του κινητού τηλεφώνου και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών (παρενόχληση, εξάρτηση, επιβλαβές περιεχόμενο, παιδοφιλία, κ.α.).
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
