Διεσώθησαν 58 μαθηματικές εργασίες αρχαίων Ελλήνων υψηλού επιπέδου. Ελάχιστοι μόνον κλάδοι των σύγχρονων Μαθηματικών δεν έχουν απαρχές στην αρχαία Ελλάδα. Αρχαία περσικά μαθηματικά έργα δεν υπάρχουν!
Από τον Παγκόσμιο Όμιλο για την Προβολή των Αρχαίων Ελληνικών Μαθηματικών, λάβαμε μια σημαντική επιστολή, κατά δημοσιογράφου της ΝΕΤ, ο οποίος καίτοι κρατικοδίαιτος περιφρονεί τον λαό που τον ταΐζει και τα επιτεύγματά του! Και λέω «περιφρονεί», διότι εξυπακούεται ότι τα γνωρίζει. Εάν δεν τα γνωρίζει, δεν μπορεί να είναι σε αυτήν την δημόσια θέση. Μπορεί να εργάζεται και να πληρώνεται από οιανδήποτε ιδιωτική εταιρεία, οιωνδήποτε συμφερόντων, αλλά αφού πληρώνεται από τους Έλληνες, οφείλει και να τους γνωρίζει καλά και να τους υποστηρίζει.
Η επιστολή, λοιπόν, έχει ως εξής:
«Κύριε Διευθυντά,
Στις 22.10.2012 ημέρα Δευτέρα και ώρα περίπου 18.10 ο παρουσιαστής της εκπομπής "Απολύτως Σχετικό" της ΝΕΤ 105.8 έδωσε, κατά την άποψή μας, ένα μεγάλο ράπισμα στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και ειδικότερα στα αρχαία ελληνικά Μαθηματικά. Ο κύριος αυτός είπε επί λέξει:
"Τα αρχαία ελληνικά Μαθηματικά φτάσανε μέχρι τους ακέραιους αριθμούς ενώ την Άλγεβρα την δημιούργησαν οι Πέρσες".
Να ενημερώσετε, λοιπόν, τον συνεργάτη σας, ότι τα αρχαία ελληνικά Μαθηματικά είχαν καλύψει όλο σχεδόν το φάσμα των σύγχρονων Μαθηματικών, τα οποία αποτελούν εξέλιξή τους. Αυτό προκύπτει από τις 58 μαθηματικές εργασίες υψηλού επιπέδου που διεσώθησαν. Είναι εργασίες 24 Ελλήνων Μαθηματικών (Ευκλείδου, Αρχιμήδους, Διοφάντου, Ζηνοδώρου, Πάππου, Θεοδοσίου, κ.ά.). Ελάχιστοι μόνον κλάδοι των σύγχρονων Μαθηματικών δεν έχουν απαρχές στην αρχαία Ελλάδα. Τα 58 αυτά έργα κυκλοφορούν στο εξωτερικό και στην Ελλάδα μεταφρασμένα σε όλες σχεδόν τις γλώσσες του κόσμου, ακόμα και στην κινεζική! (Οι Κινέζοι εξέδωσαν τα "Στοιχεία" του Ευκλείδου το 1863!)…
Σημειώνουμε ότι η Άλγεβρα δημιουργήθηκε και θεμελιώθηκε από τον Έλληνα Μαθηματικό Διόφαντο. Αρχαία περσικά μαθηματικά έργα δεν υπάρχουν! Σώζονται μόνον 25 βαβυλωνιακές και αιγυπτιακές πλάκες από πηλό με στοιχειώδη προβλήματα Αριθμητικής.
Υποβάλλουμε την παράκληση να συστήσετε στον συνεργάτη σας να διαβάσει το βιβλίο του πολυβραβευμένου μέλους του Ομίλου μας, μαθηματικού–συγγραφέα, Ευαγγέλου Σπανδάγου, με τίτλο "Τα Μαθηματικά των Αρχαίων Ελλήνων" για να διαμορφώσει ορθές απόψεις.
φιλικά
Ο Ειδικός Γραμματέας
Σπύρος Βαρδάκης
Δρ Μαθηματικός».
Για περισσότερα:
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (1424 Beaver Trail Drive, Cordova, TN 38016, U.S.A, τηλ. 001-901-751-3553, ηλεκτρονική δ/νση: anastassioug@yahoo.com). Και: Κωλέττη 9, 10681 Αθήναι, τηλ. 210-3302622 * τηλεομοιότυπο 210.3302622, ηλεκτρονική δ/νση: aithrab@otenet.gr
Έργα Αρχαίων
Ελλήνων Μαθηματικών και Αστρονόμων από
τις εκδόσεις «Αίθρα»
Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών 2007.
Για να κατατοπίσω λοιπόν τους «ανενημέρωτους» παρουσιαστές της ΝΕΤ, αλλά πρωτίστως το αναγνωστικό κοινό της εφημερίδος μας, σημειώνω, πως:
Οι καταστροφές των βιβλιοθηκών της Αλεξάνδρειας (47 π.Χ.), του ιερού του Σεραπείου (στην ίδια πόλη, 391) και των διαφόρων αθηναϊκών σχολών (526 μ.Χ.) εστέρησαν την ανθρωπότητα από τα τεράστιας πνευματικής αξίας έργα της αρχαίας ελληνικής διανοήσεως. Σώθηκε ένα μόνο μικρό ποσοστό - περίπου 3-5% - του έργου αυτού, αλλά που αποτελεί ένα ικανό δείγμα ίνα εκτιμηθεί η αξία του.
Κανείς ελληνικός κρατικός φορέας, από το 1830 έως σήμερα, δεν εφρόντισε να εκδώσει έστω κι ένα μέρος της ανεκτίμητης αυτής πνευματικής κληρονομιάς, ώστε να γίνει γνωστή στους Έλληνες! Το πολιτιστικό αυτό κενό ήλθε ? ευτυχώς! - να καλύψει η ιδιωτική πρωτοβουλία. Ήδη από τον προηγούμενο αιώνα μέχρι και τις ημέρες μας αρκετοί εκδότες φρόντισαν να παρουσιασθεί στην νεοελληνική, να σχολιασθεί και να εκδοθεί το σύνολο σχεδόν των έργων που διασώθηκαν της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας και ποιήσεως, της αρχαίας ελληνικής ιστορίας και φιλοσοφίας και ένα ελάχιστο της αρχαίας ελληνικής επιστήμης.
Άγνωστο γιατί, για την αρχαία ελληνική επιστήμη και ιδιαίτερα για την κορωνίδα της, τα Μαθηματικά, και κατ' επέκτασιν την Αστρονομία, δεν έχει σημειωθεί ιδιαίτερο εκδοτικό ενδιαφέρον. Το κενό αυτό ήλθε να καλύψει ο μαθηματικός?συγγραφέας (επίτιμο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων) Ευάγγελος Σπανδάγος, ο οποίος έχει αναλάβει την επιλογή των αρχαίων κειμένων, την αποκατάστασή τους, την απόδοση στην νεοελληνική, καθώς και τον σχολιασμό των έργων της σειράς των εκδόσεων «Αίθρα», «Έργα Αρχαίων Ελλήνων Μαθηματικών και Αστρονόμων». [Η επιλογή οφείλεται στο γεγονός ότι υπάρχουν κώδικες των έργων (10ου ? 14ου αι.) με έντονα ίχνη διαφόρων παρεμβολών από σχολιαστές, ενώ παράλληλα πολλές από τις γαλλικές και γερμανικές εκδόσεις παρουσιάζουν στα αρχαία κείμενά τους κενά και ασάφειες].
Ήδη κυκλοφορούν τα 34 πρώτα βιβλία της σειράς. Κατά συγγραφέα:
Αράτου: «Τα Φαινόμενα και Διοσημεία» - προλογίζει ο επ. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Μ. Δανέζης.
Αριστάρχου: «Το Περί μεγεθών και αποστημάτων Ηλίου και Σελήνης», προλογίζει ο αστρονόμος Άγγ. Αναγνωστίδης, δρ. του Πανεπ. του Γκέντιγκεν.
Αυτολύκου του Πιτανέως: «Περί κινουμένης σφαίρας» και «Περί επιτολών και δύσεων» - προλογίζει ο δρ. Μαθηματικών ΑΠΘ, Ν. Καστάνης.
Αχιλλέως Τατίου: «Περί του Παντός» - προλογίζει η επ. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Π. Πρέκα?Παπαδήμα.
Γεμίνου του Ροδίου: «Εισαγωγή εις την σπουδήν των ουρανίων φαινομένων» - προλογίζει η αν. καθ. ΕΜΠ, Χρ. Φίλη.
Δαμιανού: «Κεφάλαια των οπτικών υποθέσεων» - προλογίζει η αν. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Μ. Παπαθανασίου.
Διοφάντου: «Περί Πολυγώνων Αριθμών» - προλογίζει η αν. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Μ. Παπαθανασίου.
Δομνίνου: «Εγχειρίδιον αριθμητικής εισαγωγής» - προλογίζει η αν. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Μ. Παπαθανασίου. Και: «Πώς εστί λόγον εκ λόγου αφελείν» - - προλογίζει η αν. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Μ. Παπαθανασίου.
Ερατοσθένους: «Οι καταστερισμοί» - προλογίζει ο αν. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Στρ. Θεοδοσίου. Και: «Εις τα Αράτου Φαινόμενα» - προλογίζει η επ. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Π. Πρέκα?Παπαδήμα.
Ευκλείδου: «Οι Χαμένες Πραγματείες» - πρόκειται για μια παρουσίαση διασωθέντων "λειψάνων" από 5 χαμένες εργασίες του Ευκλείδου. Και «Τα Οπτικά και τα Κατοπτρικά». Και: «Τα Φαινόμενα». Και: «Το 14ο και το 15ο βιβλία των “Στοιχείων”» - προλογίζει ο δρ. Μαθηματικών, Ιω. Θωμαΐδης. Και: «Δεδομένα» - προλογίζει ο αν. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Ιω. Αραχωβίτης.
Θεοδοσίου: «Τα Σφαιρικά» - με πρόλογο του καθ. του Πανεπ. του Memphis ΗΠΑ, Γ. Αναστασίου.
Θεοφράστου: «Των τα μετά τα φυσικά» - προλογίζει η ιστορικός?διδάκτορας Πανεπ. Σορβόννης, Π. Γρηγοράκου.
Θέωνος του Σμυρναίου: «Των κατά το μαθηματικόν χρησίμων εις την Πλάτωνος ανάγνωσιν» - προλογίζει η καθ. του Πανεπ. Αθηνών, και πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων, Γ. Ξανθάκη?Καραμάνου.
Ιαμβλίχου: «Περί κοινής μαθηματικής επιστήμης» - προλογίζει ο ομ. καθ. Πανεπ. Πατρών, Γ. Κατσιάρης.
Ιππάρχου: «Των Αράτου και Ευδόξου Φαινομένων εξηγήσεως» - προλογίζει η αν. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Μ. Παπαθανασίου.
Κλεομήδους: «Κυκλική Θεωρία Μετεώρων» - προλογίζει ο αν. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Ξεν. Μουσάς.
Νικομάχου Γερασηνού: «Η αριθμητική Εισαγωγή» - προλογίζει η καθ. του Πανεπ. Θεσσαλονίκης, Σ. Καλπαζίδου.
Πάππου Αλεξανδρέως: «Η Συναγωγή» (τ. Α΄, β. β΄, γ΄, δ΄ , τ. Β΄, β. ε΄, στ΄, τ. Γ΄, β. ζ΄, τ. Δ΄, β. η΄) - όλους τους τόμους προλογίζει η αν. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Μάρω Παπαθανασίου.
Πρόκλου: «Υπόμνημα εις το πρώτον των Ευκλείδου Στοιχείων» - προλογίζει ο καθ. του Πανεπ. Κρήτης Μιχάλης Λάμπρου. Και: «Τα Σχόλια στο α΄ βιβλίο των Στοιχείων του Ευκλείδου", τ. β' - προλογίζει ο καθ. Πανεπ. Cameron ΗΠΑ, Ιω. Αργυρός. Και: «Περί Κινήσεως» - προλογίζει ο μαθηματικός?οικονομολόγος, καθ. Πανεπ. Οξφόρδης, Γ. Μπιτσακάκης. Και: «Περί Σφαίρας» - προλογίζει η αν. καθ. Πανεπ. Αθηνών, Μ. Παπαθανασίου.
Πτολεμαίου: «Η Μαθηματική Σύνταξις», τ. α΄, β. α΄, β΄, γ΄ - προλογίζει η αν. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Μ. Παπαθανασίου.
Σερήνου: «Τα Περί Κυλίνδρου Τομής και Περί Κώνου Τομής» - προλογίζει ο ακαδημαϊκός Ν. Αρτεμιάδης.
Υψικλέους: «Αναφορικός» - προλογίζει η επ. καθ. του Πανεπ. Αθηνών, Π. Πρέκα?Παπαδήμα.
Τα έργα αυτά, όχι μόνον δεν είχαν εκδοθεί ποτέ έως τώρα με την μέθοδο της τυπογραφίας στον ελληνικό χώρο, αλλά και αυτά ακόμη τα πρωτότυπα κείμενα ήταν δυσεύρετα!
Ο Ευ. Σπανδάγος έχει την ιδιαιτερότητα να είναι μαθηματικός και συγχρόνως γνώστης της αρχαίας ελληνικής. (Κατά τα σχολικά έτη 1992?95, όταν υπηρετούσε στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπ. Αθηνών, στα πλαίσια διδακτικού πειράματος εδίδαξε, με επιτυχία, Αρχαία Ελληνικά Μαθηματικά κείμενα). Λόγω ιδιαιτεροτήτων της αρχαίας ελληνικής μαθηματικής και αστρονομικής ορολογίας, ένας φιλόλογος χωρίς μαθηματικές και αστρονομικές γνώσεις δύσκολα θα κατάφερνε ν’ αποδώσει στην νεοελληνική και να σχολιάσει μαθηματικά και αστρονομικά έργα των αρχαίων Ελλήνων. Και τα 34 εκδοθέντα έως τώρα έργα περιέχουν τα απαραίτητα βιογραφικά στοιχεία των συγγραφέων τους, το ιστορικό των εκδόσεών τους και αναλυτική εισαγωγή. Είναι άξιο παρατηρήσεως ότι τα αρχαία ελληνικά κείμενα των έργων αυτών έχουν αποκατασταθεί και έχουν εκ νέου στοιχειοθετηθεί ηλεκτρονικά.
Για ακόμη καλύτερη κατανόηση, στην σειρά των εκδ. «Αίθρα «Ιστορική και Ερευνητική Βιβλιοθήκη» έχουν εκδοθεί:
Του Ευ. Σπανδάγου:
«Οι φυσικοί επιστήμονες της αρχαίας Ελλάδος», έκδ. 3η.
«Τα Μαθηματικά των αρχαίων Ελλήνων», - προλογίζει ο καθ. Οικονομικού Πανεπ. Αθηνών, Επ. Πανάς, έκδ. 2η.
«Η ζωή και το έργο του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή» (βραβείο Ακαδημίας Αθηνών 2000) - προλογίζει η θυγατέρα του μεγάλου μαθηματικού, Δ. Ροδοπούλου?Καραθεοδωρή.
«Η Αστρονομία των αρχαίων Ελλήνων» - προλογίζει ο επ. καθ. Πανεπ. Ιωαννίνων, Ν. Νικολής.
«Η χρυσή τομή στην αρχαία Ελλάδα» - προλογίζει η Δ. Ροδοπούλου?Καραθεοδωρή.
«Διογένης ο Απολλωνιάτης (ο Ρεθύμνιος φυσικός φιλόσοφος)», - προλογίζει ο φιλόλογος? π. δήμαρχος Ρεθύμνης, Δ. Αρχοντάκης.
«Το άπειρο στην αρχαία Ελλάδα και τα Παράδοξα του Ζήνωνος» - προλογίζει ο ομ. καθ. Πανεπ. Αθηνών, Κων. Σταθακόπουλος.
«Συγγράμματα των αρχαίων Ελλήνων στις θετικές επιστήμες» - προλογίζει ο καθ. Πανεπ. Πατρών, Π. Σιαφαρίκας.
«Η Μετεωρολογία στην αρχαία Ελλάδα», - προλογίζει ο καθ. Πανεπ. Αθηνών, Χρ. Ζερεφός, ακαδημαϊκός.
«Αρχαία ελληνικά προβλήματα Αριθμητικής» - προλογίζει ο ομ. καθ. Πανεπ. Πατρών, Π. Δημοτάκης.
«Εύδημος ο Ρόδιος, ο ιστορικός των Μαθηματικών και της Αστρονομίας» - προλογίζει ο καθ. Πανεπ. Κρήτης, Ν. Ε. Παπαδογιαννάκης.
«Χρίστος Παπακυριακόπουλος ? Ο ερημίτης του Πρίνστον».
«Το Δήλιο πρόβλημα στην αρχαία Ελλάδα» - προλογίζει ο ακαδημαϊκός Ν. Αρτεμιάδης.
«Εύδοξος ο Κνίδιος, ένας μεγάλος άγνωστος» - προλογίζει ο καθ. Πανεπ. Memphis ΗΠΑ, Γ. Αναστασίου.
«Η Ορυκτολογία στην αρχαία Ελλάδα» - προλογίζει ο αρχαιολόγος Σπ. Μάρκου.
«Αρχιμήδους Βίος και Έργον» - προλογίζει η 5χρονη Β. Μπιτσακάκη!
«Ζηνόδωρος ο Παιανιεύς (ένας μεγάλος μαθηματικός)» - προλογίζει ο τ. βουλευτής Λακωνίας και τ. υφυπουργός Εθν. Αμύνης, Ιω. Σταθόπουλος.
«Εικαστικοί καλλιτέχνες της αρχαίας Ελλάδος» - προλογίζει ο Μιλτ. Κωστακόπουλος.
«Η Χυμεία στην αρχαία Ελλάδα» - προλογίζει ο καθ. Πανεπ. Αθηνών και γ.γ. του Φιλολογικού Συλλόγου "Παρνασσός", Π. Σίσκος.
«Αναγνωστικό Αρχαίων Ελληνικών Μαθηματικών». Περιέχει αρχαιοελληνικά κείμενα Μαθηματικών και την απόδοσή τους στην Νεοελληνική. Τα κείμενα έχουν επιλεγεί από 18 έργα διαφόρων αρχαίων Ελλήνων μαθηματικών (Ευκλείδου, Σερήνου, Υψικλέους, Πάππου, Θεοδοσίου, Ευδήμου, Απολλωνίου, Αρχιμήδους, Διοφάντου, Ιπποκράτους του Χίου, Βρύσωνος, Θεαιτήτου, Μεναίχμου, Ζηνοδώρου, Ερυκίνου και Αντιφώντος). Το προλογίζει ο καθ. Πανεπ. Memphis ΗΠΑ, Γ. Αναστασίου.
Έργα των Ευ. Σπανδάγου?Ρ. Σπανδάγου:
«Οι Μαθηματικοί της Αρχαίας Ελλάδος», γ΄ έκδ.
«Οι Αστρονόμοι της Αρχαίας Ελλάδος», έκδ. 3η.
«Οι Ιατροί και οι Φαρμακολόγοι της Αρχαίας Ελλάδος», έκδ. 3η.
«Οι Θετικοί επιστήμονες της Βυζαντινής Εποχής», έκδ. 2η.
«Έλληνες Θετικοί επιστήμονες από το 1453 έως το 1821», - προλογίζει ο αν. καθ. Πανεπ. Αθηνών, Ξ. Μουσάς.
Και του H. Scholz:
«Η κρίση των αρχών των αρχαίων ελληνικών Μαθηματικών (και η υπερνίκησή της)», μτφρ. Ευ. Σπανδάγου.
ΥΓ-1:
Ο Ευ. Σπανδάγος έχει τιμηθεί με τις εξής διακρίσεις: Διεθνές βραβείο του Παγκόσμιου Ομίλου για την Μελέτη των Αρχαίων Πολιτισμών (I.C.A.C., 1997), βραβείο Ακαδημίας Αθηνών (2000), τιμητική διάκριση της πόλεως Ρεθύμνης (2002), τιμητική διάκριση Δήμου Δεσφίνας (2002), βραβείο Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων (2004), βραβείο Δήμου Χαλανδρίου (2005), βραβείο Πειραματικού Σχολείου Πανεπιστημίου Αθηνών (2005), βραβείο Δήμου Ρεθύμνης (2007), ανώτατη τιμητική Λαϊονική διάκριση Melvin Jones Fellowship (2007), βραβείο Ακαδημίας Αθηνών (2007), βραβείο Συνδέσμου Κρητών Επιστημόνων (2008), βραβείο Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών (2009), βραβείο κοινότητας Αρχαίας Ελεύθερνας του ν. Ρεθύμνης (2009), βραβείο από την Ένωση Ελλήνων Φυσικών (2009), βραβείο από την Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος (2009), Α πανελλήνιο βραβείο ποίησης (2009), χρυσό μετάλλιο πνευματικής αξίας Α τάξεως από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών (2010), βραβείο από τον Δήμο Ν. Βύσσας νομού Έβρου (2010), ανώτατη τιμητική διάκριση Φιλολογικού Συλλόγου "Παρνασσός" (2011), βραβείο από τον Δήμο Αμαρουσίου (2011).
ΥΓ-2:
Τα βιβλία των σειρών των εκδόσεων «Αίθρα» «ΕΡΓΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΝΟΜΩΝ» και «ΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ» είναι εγκεκριμένα από το ΥΠΕΠΘ για τις σχολικές βιβλιοθήκες.
Τα βιβλία «ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ», «Η ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ», «Η ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΝΙΚΟΜΑΧΟΥ ΤΟΥ ΓΕΡΑΣΗΝΟΥ», έχουν εγκριθεί από το Τμήμα Μαθηματικών του Πανεπ. Αθηνών ως διδακτικά εγχειρίδια για τα μαθήματα «ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΛΓΕΒΡΑΣ ? ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ» και «ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ» και διανέμονται στους φοιτητάς.
Τέλος, το Βιβλιοπωλείο «Αίθρα» (Μεσολογγίου 1, ΤΚ 10681 Αθήναι, τηλ.: 210-33.01.269, 33.02.622, 33.01.252, τηλ/πο 33.02.622) διαθέτει μια μεγάλη συλλογή από παλιά και δυσεύρετα Φυσικομαθηματικά βιβλία.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
