Μερικές σκέψεις για την Τέχνη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΧΡΗΣΤΟΣ Ν. ΘΕΟΦΙΛΗΣ
ΜΑΓΔΑ ΣΙΑΜΚΟΥΡΗ
Γεννήθηκε το 1951 στη Θεσσαλονίκη
Σπουδές:1988-1989 St. Martin’s School of Art, Ζωγραφική, Advanced Painting, Central, Λονδίνο. 1987-1988 Central School of Art, Χαρακτική, Advanced printmaking, Λονδίνο. 1986-1987 Royal College of Art, Χαρακτική, Λονδίνο.1982-1984 Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών Αθήνας, Χαρακτική, με καθηγητή τον Θανάση Εξαρχόπουλο, Αθήνα.1980-1985 Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Αθηνών, Ζωγραφική, με δασκάλους τους Δημήτρη Μυταρά και Παναγιώτη Τέτση, Αθήνα.1969-1972 Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών Ευκλείδης, Διακόσμηση Εσωτερικών Χώρων και Γραφικές Τέχνες, Θεσσαλονίκη.
• Είναι λέκτορας στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Αθηνών, όπου διδάσκει από το 1990.
? Συνεργάστηκε ως πολιτική γελοιογράφος με την εφημερίδα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ενώ το 1977 συμμετείχε στην ιστορική Παγκόσμια Έκθεση Γελοιογραφίας «Καλημέρα Μόλυνση», Κηφισιά, Αττική.
? Από το 1983 συνεργάζεται με το Κέντρο Τέχνης και Γραφικών Τεχνών Artigraf για την φιλοτέχνηση και εκτύπωση έργων λιθογραφίας
Ατομικές εκθέσεις
2013 Γκαλερί Σκουφά, Αθήνα
1999 Γκαλερί ATRION, «Έκθεση με Έργα από Χειροποίητο Χαρτί», Θεσσαλονίκη
1996 Γκαλερί STUDIOSIENKO, «Floating Colour», Λονδίνο, Μεγάλη Βρετανία
1995 Γκαλερί ΑΣΤΗΡ, «Έκθεση Χαρακτικής», Αθήνα
1992 Γκαλερί ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, «Επίτοιχα», Αθήνα
1989 Γκαλερί BLENHEIM, «Φεστιβάλ Σύγχρονης Τέχνης του Portobello», Μεγάλη Βρετανία
2003 Γκαλερί Έκφραση, Γιάννα Γραμματοπούλου, Αθήνα
2010 Εναλλακτικός χώρος Τέχνης ArtAct
2013 Γκαλερί Σκουφά, Αθήνα
Ομαδικές εκθέσεις (επιλογή)
2013 Η αισθητική ενεργοποίηση ευτελών υλικών, Αέναον
2010 Project Σωτηρία
2000 Πινακοθήκη Πιερίδη, Α? Τριενάλε Ελληνικής Χαρακτικής, Αθήνα
- Λιθογραφείο της οδού Πειραιώς, «2000 Κονσέρβες, Ζωγραφική, Γλυπτική, Multimedia», Αθήνα
- Galetea Sanat Galerisi, «Πρόσωπο με Πρόσωπο, Istanbul – Αθήνα», Κωνσταντινούπολη, Τουρκία
1998 Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, «12 Θεσσαλονικείς Καλλιτέχνες», Σκόπια
- Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα Μερκούρη, «Πρόσωπο με Πρόσωπο, Αθήνα ? Ισταμπούλ», 15 Καλλιτέχνες από την Τουρκία, 15 Καλλιτέχνες από την Ελλάδα, Αθήνα
1996 Γκαλερί STUDIO 3 GALLERY, «Talents», Λονδίνο
1995 Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία Τέχνη, «Νεοελληνική Χαρακτική», Θεσσαλονίκη
1994 Κτίριο Κωστή Παλαμά, «Β? Εργαστήρι Χαρακτικής, Δώδεκα Χρόνια Δουλειάς», Αθήνα
- Εκθεσιακός χώρος Citibank, «Σημεία Επαφών», Αθήνα
1993 Γκαλερί ΑΠΟΨΗ, «Καλλιτέχνες από τη Θεσσαλονίκη», Αθήνα
- Γκαλερί του Δήμου Ύδρας, «4 Εικαστικές Προτάσεις», Ύδρα
1992 Γκαλερί TITANIUM, «Δέκα Εικαστικές Προτάσεις», Αθήνα
- Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, Χαρακτική από τη Συλλογή της «Τέχνης», Θεσσαλονίκη
1990 Γκαλερί ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ, «Χαρακτική», Αθήνα
- Fulham Place, «Women Artists? Slide Library, Diary 1990», Έκθεση και έκδοση ημερολογίου, Λονδίνο, Μεγάλη Βρετανία
1989 Baumanor Hall, «The Leicestershire Collection», Λέστερ, Μεγάλη Βρετανία
- Γκαλερί BANKSIDEGALLERY, «Open Print Exhibition 1989», Διαγωνισμός και Έκθεση Χαρακτικής, Λονδίνο, Μεγάλη Βρετανία
1988 Central School of Art, «Advanced Printmakers at the Central School of Art», Λονδίνο, Μεγάλη Βρετανία
- Γκαλερί BACKHOUSEGALLERY, «Open to Print», Διαγωνισμός και Έκθεση Χαρακτικής, Σάντερλαντ, Μεγάλη Βρετανία
- St George?s The Crypt, «Art in Bloomsbury», Έκθεση Σύγχρονης Τέχνης, Λονδίνο, Μεγάλη Βρετανία
- Γκαλερί CHELSEA OLD TOWN, «The London Contemporary Design Fair», Λονδίνο, Μεγάλη Βρετανία
- Γκαλερί OXFORD GALLERY, «Nine Outstanding Graduates of 1988», Οξφόρδη, Μεγάλη Βρετανία
1987 Οργανισμός Λιμένος Πειραιά, Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Πειραιάς
- Barbican Centre, «150 χρόνια Χαρακτικής στο Royal College of Art», Λονδίνο
- Γκαλερί FERENSGALLERY, «4ος Διαγωνισμός και Έκθεση Χαρακτικής του Humberside», Humberside, Μεγάλη Βρετανία
Διακρίσεις:1983-1984 Υποτροφία για αριστεύσαντες σπουδαστές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Αθηνών.
1986-1988 Υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών για μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό.
1973 Βραβείο αφίσας για το «14ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης», Θεσσαλονίκη.
1983 Βραβείο αφίσας για τις πολιτιστικές εκδηλώσεις «Δημήτρια» της Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη
.jpg)
Ειπώθηκε κάποτε για τον μεγάλο ζωγράφο Αντρέι Ρουμπλιόφ ότι ήταν αξιοθαύμαστο πώς κατάφερε μέσα σε σκοτεινούς και βάρβαρους καιρούς, να εκφράσει με τις εικόνες του, ένα κόσμο αγάπης και αρμονίας, γεμάτο φως και ομορφιά.
Τα λόγια αυτά με άγγιξαν και τα αναφέρω εδώ γιατί κάθε τι που μας συγκινεί μας αφορά έμμεσα εφόσον αναμοχλεύει πτυχές του δικού μας ψυχισμού.
Αναρωτήθηκα σχετικά με το πολυσυζητημένο θέμα της λειτουργίας της Τέχνης: Είναι ο καλλιτέχνης αναπότρεπτα ο καθρέφτης της κοινωνίας την οποία σχολιάζει μέσα από το έργο του ή μήπως δικαιούται να αντλεί την έμπνευση από κάτι μεγαλύτερο και πέρα από την όποια επικαιρότητα της πραγματικότητας; Προσλαμβάνουμε το έργο ως ένα εύληπτο ψυχαγωγικό προϊόν που «ανήκει στον λαό» ή μήπως οφείλουμε να παραδεχθούμε πως η ουσία του είναι συνυφασμένη με ένα μυστήριο που ξεπερνά τις προθέσεις του δημιουργού; Πως αλλιώς θα μπορούσαμε να εξηγήσουμε άλλωστε το γεγονός ότι κάθε φορά που θαυμάζουμε ένα έργο τέχνης ανοίγουμε ένα διάλογο μαζί του που δεν είναι ποτέ ο ίδιος σε κάθε προσέγγιση, σαν να έχουμε να κάνουμε με ένα ζωντανό οργανισμό που αλλάζει καθώς αλλάζουμε και εμείς. Πάντα κάτι ανακαλύπτουμε, πάντα κάτι μας ξεφεύγει. Το έργο αλληλεπιδρά με το περιβάλλον και τις προσλαμβάνουσες του θεατή -το βλέμμα δεν είναι ποτέ αθώο- και επιδέχεται πολλαπλές αναγνώσεις. Όσο πιο «φορτισμένο» με την ενέργεια και την πνευματική ουσία του δημιουργού είναι το έργο τόσο πιο πολυδιάστατο και ανοιχτό σε ερμηνείες είναι. Το έργο που εξαντλείται σε ένα πολύ συγκεκριμένο και με πρόθεση μήνυμα, κουράζει γρήγορα γιατί δεν έχει κάτι βαθύτερο να δώσει.
Στην ιστορία της Τέχνης, κάθε νέο ρεύμα έκφρασης κάθε καινούργια τεχνοτροπία που προτείνουν οι καλλιτέχνες, ανοίγει και ένα παράθυρο στην θέαση του κόσμου μέσα από τα δικά τους μάτια. Είναι η αποκάλυψη μιας άποψης -επαναστατική κάθε φορά στο ξεκίνημα της- που ανοίγει νέους δρόμους, και μας κάνει να βλέπουμε από άλλη οπτική γωνία την πραγματικότητα. Βεβαίως η άποψη αυτή δεν είναι ποτέ τυχαία και ανεπηρέαστη από τις ιστορικές συνθήκες την κουλτούρα κλπ. Ωστόσο το νόημα της Τέχνης δεν έγκειται απλώς στο να μας διαφωτίζει μέσα από τα εκάστοτε παραθυράκια που μας ανοίγονται. Η λειτουργία της, - πολύ βαθύτερη και καθοριστική- είναι να μας ευαισθητοποιεί και να μας συνδέει με τον πυρήνα μας. Και δια μέσου αυτού κατ? επέκταση, με την ουσία όλων των ανθρώπων. Αυτό γινόταν πάντα και τώρα και στο παρελθόν απλώς με διαφορετικούς κάθε φορά τρόπους γιατί χωρίς κίνηση και αλλαγή, (όχι εξέλιξη) η Τέχνη δεν ζεί.
Το καλλιτεχνικό δημιούργημα, είναι ένα καλοστημένο ψέμα που πραγματεύεται την αλήθεια μας. Θέτει ερωτήματα, δεν δίνει απαντήσεις. Δεν διαχωρίζει κρίνοντας γιατί δεν απευθύνεται στο επίπεδο της λογικής μας αλλά σε εκείνο το βαθύτερο, το υπερβατικό κομμάτι, την κοινή ρίζα σε όλους μας. Έτσι μπορούμε μέσα από την Τέχνη να καταλάβουμε και να συγκινηθούμε με των άλλων τα πάθη που εμείς ποτέ δεν βιώσαμε. Εκεί θα συναντηθούμε με τον Μενούση από το δημοτικό τραγούδι - που σκότωσε από ζήλεια την γυναίκα του και μετανιωμένος την καλεί τρυφερά να γυρίσει πίσω στην ζωή - και θα νιώσουμε πώς μετουσιώνεται από απεχθή δολοφόνο σε θύμα του πάθους του, θα ταυτιστούμε μαζί του και θα τον συμπονέσουμε. Σκεφτείτε την ίδια ιστορία σε δημοσιογραφική γλώσσα στα μέσα ενημέρωσης. Πόσο σκληρή και άδεια θα ήταν η ζωή μας χωρίς την Τέχνη!
Τελειώνοντας με αυτές τις κοινότοπες σκέψεις, θα ήθελα να αναφερθώ (σε ελεύθερη απόδοση) στα λόγια του Κ. Αξελού από μία συνέντευξη του.
«-Ο άνθρωπος δεν είναι υποκείμενο, είναι ομιλούν απόσπασμα του κόσμου.-
-Μπορεί να προχωρήσει αν αποδεχθεί την έννοια της περιπλάνησης, της διαφορετικής σχέσης με τα πράγματα. Το ποτήρι δεν είναι ένα αντικείμενο, είναι ένα δώρο.
-Ζούμε το τέλος (σε διάρκεια χρόνου) της μεγάλης Τέχνης, της μεγάλης Πολιτικής, της μεγάλης Φιλοσοφίας. Η νέα τάση είναι προς την ανοιχτή σκέψη.-
-Στην Τέχνη κυριαρχεί η ευρεσιτεχνία, στην Πολιτική η διακυβέρνηση αντικαταστάθηκε από την γραφειοκρατική διαχείριση…
- Θα μπορούσε να δοθεί έμφαση σε μια νέα ποιητική αντίληψη, μια συνάντηση βλεμμάτων, ένα δέντρο, ένα συναίσθημα?»
-----------------------------------------------
Νομίζω πως η σύγχρονη Τέχνη κάνει περίπου αυτό. Χαμήλωσε από τους θόλους των ναών και των ηρωικών θεμάτων, δίνοντας αξία στο μικρό και καθημερινό. Η έννοια της ιερότητας κατέρχεται από τους ουρανούς όλο πιο κάτω, ως τα σκοτάδια του υποσυνειδήτου για να φωτίσει και να καθαγιάσει το άσχημο ως ισάξιο του ωραίου γιατί είναι αληθινό.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
