Διάλογος και παιγνίδι με το παρελθόν Το έργο τέχνης δεν είναι τελικό σημείο, αλλά απλή στιγμή σε μιααπέραντη αλυσίδα. Η ζωγραφική μου υπήρξε, με ελάχιστες εξαιρέσεις, ανθρωποκεντρική. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΧΡΗΣΤΟΣ Ν. ΘΕΟΦΙΛΗΣ
Ποια είναι
Η ΙΣΜΗΝΗ ΜΠΟΝΑΤΣΟΥ σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1986-1991). Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη ζωγραφική, στη Facultad de Bellas Artes στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης, με υποτροφία της Ισπανικής κυβέρνησης (1993-1994), και στο ΔΠΜΣ: Σχεδιασμός, Χώρος, Πολιτισμός της Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΕΜΠ (2010-2012).
Έχει κάνει ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα, το Βέλγιο και την Ισπανία:
•2012, “Προβολές”, Γκαλερί Metamorphosis, Θεσσαλονίκη
?2010, ?Dreamwindows?, Art-Base Gallery, Βρυξέλλες
?2008, ?Παράθυρα?, Γκαλερί Metamorphosis, Θεσσαλονίκη
?2008, ?Μορφές?, Ίδρυμα Γ. &Μ. Βεργωτή, Κεφαλονιά
?2007, ?Shadow Games?, Art-Base Gallery, Βρυξέλλες
?2007, ?Παιχνίδια Σκιάς?, Γκαλερί Spilioti Projects, Αθήνα
?2006, ?Ώρες?, Γκαλερί Metamorphosis, Θεσσαλονίκη
?2005, ?Passage?, Gallerie Theorema, Βρυξέλλες
?2002, ?Το παιδί και το φεγγάρι?, Γκαλερί Ε. Γερολυμάτου, Αθήνα
?1994, ?2 Έλληνες ζωγράφοι: Ισμήνη Μπονάτσου – Θανάσης Παππάς?, Pati Llimona Cultural Center, υπό την αιγίδα της Ελληνικής Πρεσβείας, Βαρκελώνη
Έχει συμμετάσχει σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα, το Βέλγιο, την Αυστρία, την Ολλανδία, τη Γαλλία, την Ισπανία, την Κύπρο, την Τουρκία και Εκουαδόρ.
Υπήρξε μόνιμη καλλιτεχνική συνεργάτης του Πολιτιστικού Ιδρύματος ?Stichting SFERRA? στο Άμστερνταμ και είχε την εικαστική επιμέλεια του έντυπου υλικού για συναυλίες στην Ολλανδία και το Βέλγιο (1995- 2007).
Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του performing εικαστικού-μουσικού σχήματος ?Ισμάρ? (1997-2001)
Από το 1995 έως σήμερα διδάσκει στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Έχει ασχοληθεί με τη σκηνογραφία και την κατασκευή σκηνικών. Έχει εικονογραφήσει παιδικά βιβλία και έχει σχεδιάσει εξώφυλλα δίσκων στην Ελλάδα και το εξωτερικό (μεταξύ άλλων Νίκος Παπάζογλου, Μάισσα Σελήνη, Ανδρέας Καρακότας, Ιχνογραφίες, Pleiade: Een muzikale rondreis door Griekenland, Chanson 2000, De wereld van het Franse chanson).
Τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται στον χώρο της street art.
.jpg)
Κεντρικό πρόσωπο των έργων μου είναι η γυναικεία μορφή, πλαισιωμένη ενίοτε από αντρικές φιγούρες, από γάτες, από παιδικότροπα απλοποιημένα σχεδιάσματα συμβολικού χαρακτήρα.
Οι μορφές μου, φέροντας μικρές ατέλειες, «εξανθρωπίζονται» σχηματίζοντας ρωγμές στην αρμονία τους. Όπως γράφει η ιστορικός τέχνης Δ. Μαρκάτου, «συνήθως οι φιγούρες εικονίζονται μετωπικά, σχηματοποιημένες και μνημειακές, φορτισμένες εσωτερικά, με μάτια που θυμίζουν Φαγιούμ: είναι σαν καθηλωμένες στον χρόνο, μέσα σ’ έναν χώρο απροοπτικό και εξωπραγματικό, ξένες στο παραδεισένιο ή ακαθόριστο περιβάλλον τους».
Θεματολογικά, πολύ συχνά υπάρχει ?λανθάνουσα? μια προσωπική, οιονεί αυτοβιογραφική διάσταση. Στις σχετικά πρόσφατες σειρές έργων μου, Shadow games (Παιχνίδια Σκιάς) και Dream Windows (Παράθυρα Ονείρου), που εκτέθηκαν στο εξωτερικό, κινούμαι προς μια τέτοια κατεύθυνση: προσπαθώντας να «αποκωδικοποιήσω» το υποσυνείδητο, συνδυάζω με χιούμορ και παιγνιώδη διάθεση ετερόκλητα στοιχεία, συνθέτοντας απρόσμενες εικόνες. Κατασκευαστικά, κερματίζω τη ζωγραφική επιφάνεια, αλλού εμφανώς, με την επί-θεση μικρών ψηφίδων, και αλλού αφανώς στη δομή του υποστρώματος, κάνοντας υπαρκτό ?σε επίπεδο όρασης ή αφής? και το μερικό.
.jpg)
Στα Παράθυρα Ονείρου (όπου ανήκει το έργο Ήλια), δεσπόζει το παράθυρο-διαφυγή, η σχέση μέσα-έξω και η ισχυρή παρουσία προσώπων απορροφημένων στον ύπνο. Μια, τρόπον τινά, ταυτόχρονη παραπομπή στο έργο-παράθυρο, όπως αυτό νοείτο, από τη μία στην Αναγέννηση (παράθυρο στον κόσμο), και από την άλλη στον ρομαντισμό και σε μετέπειτα κινήματα (παράθυρο στον εσωτερικό κόσμο).
Μια ακόμα εικαστική εμμονή και εστίασή μου είναι η ιδιοποίηση προϋπαρχόντων έργων και η επανερμηνεία τους ? συνήθης πρακτική εξάλλου στην ιστορία της τέχνης. Στο δίπτυχο Εύα και Αδάμ γίνεται ευρεία χρήση αναγεννησιακών στοιχείων. Είναι ίσως η ανάγκη ενός διάλογου με το παρελθόν, μιας συνθήκης κατανόησής του, ενός παιχνιδιού μαζί του. Η τέχνη εξάλλου δεν είναι νοητή χωρίς το συστατικό «παιχνίδι» όπως λέει ο Αντόρνο.. Και ο Marcel Duchamp, όταν αναρωτιέται αν «είναι η τέχνη ένα παιχνίδι ανάμεσα σε όλους τους ανθρώπους όλων των εποχών», αναφέρεται σε τέτοιου είδους πρακτικές.
Παρεμφερής είναι και η αναφορά στον Νέο με ένα καλάθι φρούτα του Καραβάτζιο: η ηθελημένη «παραμόρφωση» κλιμακώνεται καθώς διαβάζεται ο πίνακας από κάτω προς τα πάνω. Στο κάτω μέρος, όπου υπάρχει το καλάθι με τα φρούτα σε μια εικόνα αφθονίας, η πιστότητα ως προς το πρωτότυπο είναι μεγάλη. Αλλά καθώς ανεβαίνουμε, ο πίνακας διολισθαίνει συνειδητά σε όλο και μεγαλύτερη δόση αυθαιρεσίας, καθιστώντας το φύλο της φιγούρας ακαθόριστο και αμφίσημο: η αρχική πρόθεση του Ιταλού ζωγράφου επαναδιατυπώνεται, όχι μέσα από μια αρσενική-θηλυπρεπή μορφή αλλά μάλλον από την αντίθετή της.
.jpg)
Αλλά από τις πλέον αγαπημένες οικειοποιήσεις μου είναι η Μόνα Λίζα που θα ζωγραφιστεί ξανά, ιδωμένη μέσα από τα δικά μου θηλυκά μάτια. Η σειρά «Μόνες Λίζες», που μέχρι τώρα αριθμεί 97 παραλλαγές, ξεκίνησε ως ιδέα παραγωγής μικρών έργων στα πλαίσια των εκθέσεων του cheap art. Μετεξελίχθηκε αργότερα προς άλλες κατευθύνσεις: από λιλιπούτεια κομμάτια, μέχρι πολύ μεγάλους πίνακες και video art. Η επιλογή της Μόνα Λίζα δεν υπήρξε τυχαία, καθώς έχει εγγραφεί στο οπτικό μας ασυνείδητο ως ιερό και όσιο της Τέχνης. Στα έργα μου, η μορφή της μεταμορφώνεται, μέσω παραλλαγών ενδυμασίας και κόμμωσης, σε εν δυνάμει γυναικείους χαρακτήρες διαφορετικών εποχών, μύθων, φυλών. Είναι ένα παιχνίδι που παραπέμπει κατά κάποιον τρόπο στους «ασυνδύνατους κόσμους» του Leibniz, αλλά και στις πολύ πιο πρόσφατες κομμώσεις του Ιάπωνα αυτοκράτορα Naruhito. Η κάθε «Μόνη Λίζα» μου, λειτουργεί ως αφήγηση που επανερμηνεύει και επεκτείνει προηγούμενες αφηγήσεις, συμπεριλαμβανομένων και των δικών μου. Γιατί, όπως έχει πει ο Nicolas Bourriaud, το έργο τέχνης δεν είναι πια τελικό σημείο, αλλά απλή στιγμή σε μια απέραντη αλυσίδα.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News