«Ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης Βασίλειος Θ. Σταυρίδης. Μια ιστορική και πνευματική προσωπικότητα της Κωνσταντινούπολης»

Ο Πασχάλης Βαλσαμίδης, λέκτορας στο τμήμα Γλώσσας, Πολιτισμού και Φιλολογίας Παρευξεινίων Χωρών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, εξέδωσε πρόσφατα το νέο βιβλίο του, με τίτλο ‘Ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης Βασίλειος Θ. Σταυρίδης’. Μια ιστορική και πνευματική προσωπικότητα της Κωνσταντινούπολης (Θεσσαλονίκη 2013, εκδ. Αδερφών Κυριακίδη, σελ. 270). Πρόκειται για μια καλοτυπωμένη μελέτη, σχετικά με τον εντιμολογιώτατο καθηγητή Βασίλειο Σταυρίδη, άρχοντα διδάσκαλο του Ευαγγελίου της Αγίας Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως.

Στο βιβλίο αυτό, μετά τα προλογικά τιμητικά πατριαρχικά και αρχιερατικά γράμματα (σ. 9) και τον πρόλογο (σ. 27), περιλαμβάνονται ένα κύριο μέρος και ένα παράρτημα. Στο πρώτο (σ. 37), υπό τον τίτλο «Ο καθηγητής Βασίλειος Σταυρίδης», αναγράφονται και εξιστορούνται αναλυτικά τα σχετικά με την οικογένεια, τα παιδικά χρόνια, οι σπουδές, η στρατιωτική θητεία, η οικογενειακή ζωή, η καθηγεσία του στη Σχολή της Χάλκης αλλά και σε άλλα πανεπιστήμια, οι τιμητικές διακρίσεις που του απενεμήθησαν, το πολυποίκιλο και μεγάλο συγγραφικό έργο του, η συμμετοχή του σε επιτροπές, συνέδρια, συμπόσια και εκδηλώσεις, αλλά και οι ομιλίες και διαλέξεις που έδωσε, καθώς και οι σχέσεις του με προσωπικότητες και τους μαθητές του. Το μέρος αυτό συνοδεύεται από περίληψη στην αγγλική γλώσσα και βιβλιογραφία.

Στο Παράρτημα πάλι (σ. 89), δημοσιεύεται ένας λόγος του, που εκφωνήθηκε την Ε΄ Κυριακή των Νηστειών στο ναό αγίου Γεωργίου Μακροχωρίου, έγγραφα και διπλώματα από τις τιμητικές διακρίσεις του, αλλά και πολλές κατατοπιστικές φωτογραφίες, από διάφορες φάσεις και στιγμές της ζωής και της δράσης του τιμωμένου καθηγητού. Ο τόμος ολοκληρώνεται με το ευρετήριο (σ. 263), που βοηθά σημαντικά την ερευνητική χρήση του μικρού αλλά καλοτυπωμένου και περιεκτικού αυτού βιβλίου.

Η βιογράφιση του διδασκάλου είναι χρέος τιμής και αναγνώριση πνευματικής οφειλής, το οποίο και ο ίδιος ο εδώ τιμώμενος εξόφλησε, βιογραφώντας τον δάσκαλό του, επίσης καθηγητή της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και Άρχοντα Οφφικίαλο του Οικουμενικού Θρόνου Ιω. Παναγιωτίδη, και μάλιστα σε δύο δημοσιεύματά του, που εκδόθηκαν το 1954 και το 1955 στην Πόλη. Όσον αφορά το δίκαιον και το επιβεβλημένον της τιμής, αυτό είναι αυτονόητο και αυταπόδεικτο και μόνο από την προσφορά του καθηγητή Βασιλείου Σταυρίδη. Άλλωστε δεν είναι η πρώτη παρόμοια εργασία, καθώς στο έργο του τιμωμένου έχει αναφερθεί παλαιότερα και ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Σπ. Κοντογιάννης [«Βασίλειος Θ. Σταυρίδης, βίος – έργο ? δράσις», Κληρονομία 34 (2004), σ. 161-165], καθώς και άλλοι συνάδελφοι και ομότεχνοί του.

Αρκεί να αναφερθεί εδώ, για να σχηματιστεί αμυδρή μόνον εικόνα της δράσης του και του σεβασμού και της αναγνώρισης που ο καθηγητής Βασ. Σταυρίδης απολαμβάνει πανελλαδικώς και διεθνώς, ότι πέραν της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης ? της οποίας την επαναλειτουργία όλος ο Ορθόδοξος αλλά και ο όπου γης επιστημονικός κόσμος αναμένει ? εδίδαξε και εκλήθη να διδάξει στο Οικουμενικό Ινστιτούτο του Bossey στην Ελβετία, στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστώνης, στη Θεολογική Σχολή του Νορτ Ντάϊμ και στο Θεολογικό Κολλέγιο του Τιμίου Σταυρού της Βοστώνης στις ΗΠΑ, στο Θεολογικό Κολλέγιο του αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, στο Μπαλαμάντ του Λιβάνου, στο Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στην Ελλάδα, αλλά και στη Θεολογική Σχολή του Αποστόλου Ανδρέα, της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας, στο Σύδνεϋ.

Ενδεικτικό δε είναι το γεγονός ότι υπήρξε διδάσκαλος και της Α.Θ.Π. του οικουμενικού πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, ο οποίος μάλιστα πέραν του Οφφικίου τον τίμησε και με το εκκλησιαστικό παράσημο του σταυρού του Αγίου Ανδρέα, το 2005, αναγνωρίζοντας την προσφορά του τόσο στην θεολογική επιστήμη και την Θεολογική Σχολή της Χάλκης, όσο και στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και το Γένος, ευρύτερα.

Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι ο γράφων έχει το τιμητικό προνόμιο να γνωρίζει προσωπικά τον καθηγητή Βασίλειο Σταυρίδη, και να έχει συνομιλήσει μαζί του σε κάποια από τα ταξίδια του στην Πόλη, οφελούμενος τα μέγιστα από την σοφία και την αγάπη του. Ευγενής και προσηνής, εξυπηρετικός και φιλόξενος, αποτελεί το πρότυπο του Άρχοντα Ρωμηού της Πόλης, αλλά και την ενσάρκωση του συνδυασμού σοφίας και χριστιανικών αρετών. Αυτή άλλωστε είναι η εντύπωση και όλων όσοι είχαν την τύχη να έλθουν σε προσωπική επαφή μαζί του, πέρα από την επαφή με τα γραπτά, τη σκέψη και το έργο του.

Με το βιβλίο του αυτό, ο Πασχάλης Βαλσαμίδης μας παρουσιάζει μετά λόγου γνώσεως μια μεγάλη πνευματική και επιστημονική προσωπικότητα του Γένους μας. Από την άλλη πλευρά, το βιβλίο αποτελεί την καλλίτερη συνηγορία υπέρ της επαναλειτουργίας της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, καθώς δια της προσωπικότητος του τιμωμένου καθηγητού δείχνει έμπρακτα το υψηλό επίπεδο των σπουδών, αλλά και το ότι η σύγχρονη Τουρκία στερείται της παρουσίας και δράσης παρόμοιων επιστημονικών αναστημάτων, που θα αναδειχθούν μέσα από μια Σχολή με τέτοιο κύρος και υψηλό επίπεδο.

Τελειώνοντας, πέρα από τα αυτονόητα συγχαρητήρια στον συγγραφέα και τις δέουσες προσρήσεις στον τιμώμενο καθηγητή, ας μας επιτραπεί να διατυπώσουμε μια ευχή: Να αξιωθεί ο καθηγητής Βασίλειος Σταυρίδης να διδάξει ξανά στη Σχολή της Χάλκης όταν σύντομα ανοίξει, συνδέοντας έτσι το λαμπρό παρελθόν της με το ελπιδοφόρο μέλλον της.