Μια οικογένεια Κωνσταντινουπολιτών, η ιστορία της Πόλης

Στην Κομοτηνή θα βρίσκεται σήμερα ο συγγραφέας Θοδωρής Δεύτος, με αφορμή την παρουσίαση του νέου του βιβλίου που έχει τον τίτλο «Είμαι Πολίτισσα, τζάνουμ!». Πρόκειται για ένα ιστορικό μυθιστόρημα που ακολουθεί τη ζωή των Κωνσταντινουπολιτών από το 1923 έως το 1981 και ουσιαστικά πρόκειται για έναν διάλογο του συγγραφέα με την ιστορία, αλλά είναι σημαντικό να γνωρίζει ο αναγνώστης ότι δεν πρόκειται να διαβάσει ένα ιστορικό πόνημα, αλλά ένα μυθιστόρημα το οποίο αφουγκράζεται την ιστορία των Ρωμηών της Πόλης. Χορηγός επικοινωνίας της παρουσίασης που θα γίνει στη Λέσχη Κομοτηναίων, είναι ο «Χρόνος», στον οποίο ο συγγραφέας έδωσε μία συνέντευξη μιλώντας όχι μόνο για το βιβλίο του, αλλά και για τον τρόπο που ο ίδιος αντιμετωπίζει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τη στάση των δύο κρατών απέναντι στην «κοινή» τους ιστορία και πολλά ακόμη. 

Τι πραγματεύεται το καινούργιο σας βιβλίο κε Δεύτο; 
-Αυτά τα βιβλία έχουν σχέση με το παρελθόν και με το μέλλον μας, γιατί ένας λαός που δεν ξέρει την ιστορία του δεν έχει μέλλον. Η ιστορία λέει επαναλαμβάνεται ως φάρσα. Αυτό το βιβλίο, το «Είμαι Πολίτισσα τζάνουμ!» αφορά και παρακολουθεί μια οικογένεια Κωνσταντινουπολιτών από το 1923 μέχρι και το 1981 (τρεις γενιές Κωνσταντινουπολιτών),  τι περάσανε όλα αυτά τα χρόνια των Νεοτούρκων - γιατί από το 1923 υπήρχαν οι Νεότουρκοι ως εξουσία στην Τουρκία. Οι καταστροφές που πέρασαν όταν ήρθαν εδώ και τα λοιπά, είναι η ακτινογραφία του τι πέρασαν οι Κωνσταντινουπολίτες από το 1923 μέχρι και σήμερα θα λέγαμε. Το βιβλίο είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα που έχει έρωτες, έχει πάθη, αναφέρεται στον τρόπο που ζούσαν οι Ρωμιοί, αναφέρεται στις παραδόσεις τους, έχει χαρτορίχτρες, έχει καφετζούδες, έχει γεύσεις αλλά μέσα από την ζωή των ηρώων περνάει και το ιστορικό πλαίσιο, περνάει όλη η ιστορία της Κωνσταντινούπολης του προηγούμενου αιώνα. Μην φανταστεί κανείς ότι θα διαβάσει ιστορία. Είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα μέσα από τις ζωές των ηρώων, περνάει όμως και όλη η ιστορία της Κωνσταντινούπολης. 

Δεν «συνωστίστηκαν» οι άνθρωποι;
Όχι βέβαια δεν συνωστίστηκαν! Αλλά θέλω να σας πω -επειδή με ρωτάνε πολλές φορές γιατί ένας ηπειρώτης γράφει βιβλία για τις αλησμόνητες πατρίδες- ότι εγώ είμαι ένας ιδιόρρυθμος Ηπειρώτης, γιατί από την πλευρά του πατέρα μου έχω καταγωγή από την βόρεια Ήπειρο. Συνεπώς αυτά τα θέματα πονάνε και εμένα όσο πονάνε τον Κωνσταντινουπολίτη, τον Μικρασιάτη ή τον Κύπριο από την κατεχόμενη Κύπρο. Ασχολούμαι με αυτά γιατί με ενοχλεί η άγνοια που υπάρχει στην ελληνική κοινωνία. Αν κάνετε ένα γκάλοπ στον δρόμο και ρωτήσετε κόσμο κάτω των 60 ετών τι έγινε στην Κωνσταντινούπολη την 6η Σεπτεμβρίου του 1955 αν σας απαντήσει ένας στους 10 είναι ζήτημα. Και για αυτό δεν φταίνε οι πολίτες γιατί εμείς έχουμε καταφέρει να έχουμε απαλείψει από τα σχολικά μας βιβλία όλα αυτά που ενοχλούν τους γείτονες, τους συμμάχους. Προσπαθούμε να λειάνουμε όλες τις επιφάνειες, να στρογγυλέψουμε όλες τις γωνίες ώστε να είμαστε αρεστοί σε γείτονες και συμμάχους.

Το 2008 είχα κάνει ένα βιβλίο με πολύ μεγάλη επιτυχία το «Σμύρνη συγγνώμη» από τις εκδόσεις Καστανιώτη και ήμουν καλεσμένος στο ραδιοφωνικό ίδρυμα της Κύπρου για να κάνω μια συνέντευξη. Εκεί, η δημοσιογράφος με ενημέρωσε πώς ήταν στο νησί η κα Ρεπούση – και μάλιστα ήταν λίγους μήνες μετά τις γνωστές δηλώσεις της. Λέω ‘τι κάνει η κα Ρεπούση στην Κύπρο;’ και μου απαντήσανε ότι είναι καλεσμένη της Κυπριακής Δημοκρατίας για να αλλάξουν τα βιβλία της ιστορίας στην Κύπρο. Καταλαβαίνετε τι σημαίνει αυτό; Επομένως οι πολίτες δεν ξέρουν τι τράβηξαν οι Κωνσταντινουπολίτες. 

Φιλοδοξείτε, δηλαδή, μέσα από ένα ιστορικό μυθιστόρημα να μάθουν οι Έλληνες τι έγινε στην Κωνσταντινούπολη;  
-Όχι, δεν είμαι γραφικός, αλλά έστω αυτοί που θα διαβάσουν αυτό το βιβλίο θα βγουν σοφότεροι για το τι έγινε στην Κωνσταντινούπολη. Θέλω το βιβλίο μου να είναι ένα έναυσμα για να ψαχτούν περισσότερο. Αυτή η τάση του να θέλουμε να λειάνουμε τις γωνίες, να ξεχάσουμε τα πράγματα για να είμαστε καλοί με τους γείτονες με βρίσκει αντίθετο. Και βλέπουμε να «μπαίνουν και στο ζύγι» όπως εδώ στην περιοχή μας. 

Πώς κρίνετε τη σημερινή πολιτική των Τούρκων; 
-Πολλές φορές δεν μπορούμε να εξηγήσουμε ούτε την ανεξήγητη συμπεριφορά των γειτόνων στις διεκδικήσεις τους και όλα αυτά γιατί ακριβώς ξεχνάμε την ιστορία μας. Για παράδειγμα, μας λένε τώρα δείτε τι ωραία λειτουργήσαμε γυμνάσιο, σχολείο στην Ίμβρο, ξεχνώντας ότι ήταν χρόνια κλειστά. 
Οι Τούρκοι πήραν μια πολύ μεγάλη απόφαση ουσιαστική για εμάς το 1911 στην μεγάλη συνέλευση των νεοτούρκων. Η απόφαση αυτή ήταν να ξεπαστρέψουν όλες τις μειονότητες από την Τουρκία και το έβαλαν μπροστά και κάθε δεκαετία έκαναν ένα χτύπημα. Την δεκαετία του 30΄έβγαλαν έναν νόμο τον νόμο των διαεπαγγελμάτων όπου απαγόρευσαν στους μη μουσουλμάνους να ασκούν μια σειρά από επαγγέλματα. Με βάση αυτόν τον νόμο έφυγαν από την Κωνσταντινούπολη πάνω από 15χιλιάδες Ρωμιοί. Το 1942 έβγαλαν έναν καινούριο νόμο, με τον οποίο επέβαλαν φορολογία έως και 300% στους μη μουσουλμάνους. Όσοι δεν κατάφεραν να αποπληρώσουν αυτόν τον φόρο ήταν στα τάγματα εργασίας στα βάθη της ανατολής και έσκαβαν νταμάρια, χαντάκια και λάκκους με θερμοκρασίες -20 και -30 βαθμούς θερμοκρασία. Όσοι κατάφεραν να επιζήσουν και να επιστρέψουν, επέστρεψαν με ψυχολογικά προβλήματα. Το 1955 έγινε η γνωστή προβοκάτσια στο σπίτι του Κεμάλ στην Θεσσαλονίκη όπου την βόμβα την έβαλε ένας τούρκος φοιτητής. Επιβραβεύτηκε αργότερα, τον κάνανε νομάρχη και έγινε η γνωστή τραγωδία της Κωνσταντινούπολης όπου καταστράφηκε ουσιαστικά όλη η πόλη. Το 1964 έγιναν οι τελικές απελάσεις με ταυτόχρονη δέσμευση των περιουσιών. 

Είπαμε ότι το βιβλίο «Είμαι Πολίτισσα, τζάνουμ!» είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα. Θα συνεχίσετε πάνω σε αυτή την θεματολογία;
-Ασφαλέστατα ναι. Το νέο μου βιβλίο, το προαναγγέλλω τώρα για πρώτη φορά, μιλάει για την ιδιαίτερη πατρίδα μου την βόρεια Ήπειρο, για την οποία πολύ λίγα γνωρίζει ο ελληνικός λαός. Όταν ήρθαν οι βορειοηπειρώτες το 1990 τους χαρακτήρισαν και αυτούς Αλβανούς, όπως χαρακτήρισαν και τους κωνσταντινουπολήτες και τους μικρασιάτες  τουρκόσπορους. Πρέπει λίγο να είμαστε προσεκτικοί στους χαρακτηρισμούς γιατί είναι Έλληνες που υπέφεραν και κράτησαν κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες. 

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Η παρουσίαση του βιβλίου του Θόδωρου Δεύτου «Είμαι Πολίτισσα, τζάνουμ!» θα γίνει σήμερα Σάββατο 1 Απριλίου, στις 19.00, στον πρώτο όροφο της Λέσχης Κομοτηναίων. Συνδιοργανώνεται από τα βιβλιοχαρτοπωλεία Βαφειάδης και τις εκδόσεις Ωκεανός, με την υποστήριξη του Συλλόγου Καππαδοκών και Μικρασιατών Ν. Ροδόπης "Ο Μέγας Βασίλειος" και χορηγό επικοινωνίας τον "Χρόνο". Για το βιβλίο και τον συγγραφέα θα μιλήσει η συγγραφέας Λεύκη Σαραντινού. Η εκδήλωση θα κλείσει με τον Θοδωρή Δεύτο που θα συνομιλήσει με το κοινό και θα υπογράψει αντίτυπα του βιβλίου.