Ιστορικά στοιχεία έφερε στο φως η ομιλία του αντιδημάρχου Φερών και πρωτογενή τομέα Νικόλαου Γκότση
Μία αναδρομή στο ιστορικό παρελθόν της μεγάλης εμποροπανήγυρης, όπως αποκαλούνταν στο παρελθόν η πανέβρια αγροτική έκθεση Φερών, φέρνοντας στο φως πολύτιμα στοιχεία, επιχείρησε ο αντιδήμαρχος Φερών και πρωτογενούς τομέα Νικόλαος Γκότσης στα εγκαίνια της έκθεσης την περασμένη Κυριακή. Από την ομιλία έγινε γνωστό ότι η έκθεση στο πέρασμα του χρόνου υπέστη αλλαγές, τόσο στην ημερομηνία τέλεσης, όσο και στην ονομασία της. Πότε αναφέρονταν ως εμποροπανήγυρη, άλλοτε ως ζωοπανήγυρη και πρόσφατα τα τελευταία χρόνια ως Πανέβρια Αγροτική Έκθεση. Όπως όμως και να ονομαζόταν είχε ένα και μοναδικό στόχο την προβολή των γεωργικών, κτηνοτροφικών, αλλά και εμπορικών προϊόντων. Απευθυνόταν πάντα στην ανάδειξη προβολή και προώθηση των τοπικών προϊόντων.
Χαρακτηριστικό απόσπασμα της ομιλίας του αντιδημάρχου: «Κατά του Βυζαντινούς χρόνους οι εμποροπανηγύρεις ήταν συνδεδεμένες με το εορτολόγιο τοπικού ναού η με τον εορτασμό μεγάλων εορτών. Ο Ισαάκιος Κομνηνός στο τυπικό του μοναστηριού όριζε την είσοδο των γυναικών στην μονή τρείς φορές τον χρόνο Της γεννήσεως της Θεοτόκου, του Ευαγγελισμού και της Κοιμήσεως δηλαδaή στις 15 Αυγούστου. Είναι βέβαιο ότι μια τέτοια μεγάλη μέρα θα συνέρεε πλήθος γυναικών με τις οικογένειες τους, από τις τότε πόλεις και χωριά της περιοχής για να προσκυνήσουν στο μοναστήρι. Η συσσώρευση τόσου κόσμου δημιουργούσε ανάγκες για στέγαση, τροφή αλλά και ευκαιρία για συναλλαγές και αγοροπωλησία παντός αγαθών.
Κατά την Οθωμανική περίοδο 1361-1920 πολλά θρησκευτικά πανηγύρια καταργήθηκαν, αλλά μερικά από αυτά όπως των Φερών, κατόρθωσαν να επιβιώσουν αποσυνδεδεμένα από την Θρησκευτικότητα, διατηρώντας όμως τον εμπορικό τους χαρακτήρα.
Μετά το 1850 σε αναφορά της Παπαθανάση Μουσιοπούλου για την οικονομική κατάσταση της περιοχής αναφέρεται ότι εμποροπανηγύρεις διοργανώνονταν στο Ουζούν Κιοπρού, Διδιμότειχο, Σουφλί Φέρες Κεσσάνη και στην Αδριανούπολη με τους γνωστούς παλαιστικούς αγώνες. Στην ιστορική και γεωγραφική περιγραφή της Θεοσώστου επαρχία Μαρωνείας ο Μελίρρυτος σε ότι αφορά της Φέρες λέει. Άπαξ του ενιαυτού κατ΄ αύγουστον μήνα γίνεται πανήγυρις περιενδεδυμένη ημιεπίσημον χαρακτήρα. Το ημερολόγιο έγραφε 1871.
Μετά την απελευθέρωση των Φερών το 1920 η εμποροπανήγυρη συνεχίζει εθιμικά και λειτουργεί την ίδια περίοδο, μέσα δηλαδή στον 15 Αύγουστο. Τέσσερα χρόνια αργότερα στις 1 Σεπτεμβρίου 1924 με προεδρικό διάταγμα του Προέδρου της Δημοκρατίας Κουντουριώτη κατόπιν αιτήματος του δημοτικού συμβουλίου συστήνεται επίσημα ως ετήσια εμποροπανήγυρη και δημοσιεύεται στην εφημερίδα της Κυβέρνησης.
Από την περίοδο εκείνη έχουμε μια αφίσα του 1925 που μεταξύ άλλων αναφέρει ότι εκθέτες θα υπήρχαν και από την Τουρκία. Επίσης ένα σημαντικό γεγονός και πρωτοποριακό ταυτόχρονα για τα οικονομικά δεδομένα εκείνης της χρονιάς είναι και η ανταπόκριση των Φερών με 1.000 δραχμές συμμετοχή στο κάλεσμα της νεοσύστατης οργανωτικής επιτροπής της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Από εκεί και πέρα και για αρκετά χρόνια αγρότες των Φερών και της ευρύτερης περιοχής βρισκόταν ως εκθέτες γεωργικών προϊόντων στην Έκθεση της Θεσ/νίκης λαμβάνοντας τιμητικές διακρίσεις κατά τις βραβεύσεις. Το έτος 2000 κατά τους εορτασμούς για τα 75 χρόνια παρουσίας της η ΔΕΘ, τίμησε τις Φέρες μέσω του τότε δημάρχου Νικόλαου Μανούση με το έμβλημα της το γλυπτό του Γ. Ζοογγολόπουλου.
Κατά το 1935 με απόφαση του το Κοινοτικό Συμβούλιο επικαλούμενο τον φόρτο εργασίας των παραγωγών κατά τον Αύγουστο, αποφάσισε την μεταφορά της εμποροπανήγυρης στις 13 Σεπτεμβρίου για κάθε χρόνο θεωρώντας ότι η ημερομηνία αυτή θα έδινε την δυνατότητα να συρρέουν εκθέτες και έμποροι και από άλλε επαρχίες.
Από τότε μέχρι και σήμερα η εμποροπανήγυρη τελείται κατά την περίοδο εορτασμού του Τιμίου Σταυρού.
Εξαιτίας βέβαια αυτού του γεγονότος, το 1996 ανεγέρθηκε και ομώνυμος ναός καθώς η πόλη πανηγύριζε χωρίς να υπάρχει ναός.
Το 1970 έγινε μια πρώτη προσπάθεια πάντα στα πλαίσια της εμποροπανήγυρης στο χώρο του γυμνασίου και οργανώθηκε η Γεωργοκτηνοτροφική έκθεση τομέων Φερών και Πέπλου. Η διάρκεια της μικρή, καθώς λειτούργησε 2-3 χρόνια.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 η Νομαρχία Έβρου διοργάνωσε μια περιφερόμενη αγροτική έκθεση στις πόλης του Έβρου. Στις Φέρες συνύπευθε με την εμποροπανήγυρη.
Το 1997 ξεκίνησε η διοργάνωση της Πανέβριας Αγροτικής έκθεσης Φερών από τον τότε δήμαρχο Γ. Δουδουλακάκη με σκοπό την προβολή των τοπικών προϊόντων, αλλά και ταυτόχρονα και την ενημέρωση των αγροτών για αγροτικά προγράμματα και ζητήματα που ξεδιπλωνόταν μέσα από τις παράλληλες ημερίδες», κατέληξε στην ομιλία του και επισήμανε την ανάγκη η πολιτεία με σωστό προγραμματισμό να αγκαλιάσει τον πρωτογενή τομέα και με ουσιαστικές παρεμβάσεις να τον επαναφέρει στη θέση που του αρμόζει.
Το πρόγραμμα της φετινής διοργάνωσης που θα διαρκέσει μέχρι τις 14 Σεπτεμβρίου περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ενημερωτικές ημερίδες σχετικά με τη δασοπροστασία, την αμπελουργία, αλλά και τα καλάθια προϊόντων της Περιφέρειας.
Χαρακτηριστικό απόσπασμα της ομιλίας του αντιδημάρχου: «Κατά του Βυζαντινούς χρόνους οι εμποροπανηγύρεις ήταν συνδεδεμένες με το εορτολόγιο τοπικού ναού η με τον εορτασμό μεγάλων εορτών. Ο Ισαάκιος Κομνηνός στο τυπικό του μοναστηριού όριζε την είσοδο των γυναικών στην μονή τρείς φορές τον χρόνο Της γεννήσεως της Θεοτόκου, του Ευαγγελισμού και της Κοιμήσεως δηλαδaή στις 15 Αυγούστου. Είναι βέβαιο ότι μια τέτοια μεγάλη μέρα θα συνέρεε πλήθος γυναικών με τις οικογένειες τους, από τις τότε πόλεις και χωριά της περιοχής για να προσκυνήσουν στο μοναστήρι. Η συσσώρευση τόσου κόσμου δημιουργούσε ανάγκες για στέγαση, τροφή αλλά και ευκαιρία για συναλλαγές και αγοροπωλησία παντός αγαθών.
Κατά την Οθωμανική περίοδο 1361-1920 πολλά θρησκευτικά πανηγύρια καταργήθηκαν, αλλά μερικά από αυτά όπως των Φερών, κατόρθωσαν να επιβιώσουν αποσυνδεδεμένα από την Θρησκευτικότητα, διατηρώντας όμως τον εμπορικό τους χαρακτήρα.
Μετά το 1850 σε αναφορά της Παπαθανάση Μουσιοπούλου για την οικονομική κατάσταση της περιοχής αναφέρεται ότι εμποροπανηγύρεις διοργανώνονταν στο Ουζούν Κιοπρού, Διδιμότειχο, Σουφλί Φέρες Κεσσάνη και στην Αδριανούπολη με τους γνωστούς παλαιστικούς αγώνες. Στην ιστορική και γεωγραφική περιγραφή της Θεοσώστου επαρχία Μαρωνείας ο Μελίρρυτος σε ότι αφορά της Φέρες λέει. Άπαξ του ενιαυτού κατ΄ αύγουστον μήνα γίνεται πανήγυρις περιενδεδυμένη ημιεπίσημον χαρακτήρα. Το ημερολόγιο έγραφε 1871.
Μετά την απελευθέρωση των Φερών το 1920 η εμποροπανήγυρη συνεχίζει εθιμικά και λειτουργεί την ίδια περίοδο, μέσα δηλαδή στον 15 Αύγουστο. Τέσσερα χρόνια αργότερα στις 1 Σεπτεμβρίου 1924 με προεδρικό διάταγμα του Προέδρου της Δημοκρατίας Κουντουριώτη κατόπιν αιτήματος του δημοτικού συμβουλίου συστήνεται επίσημα ως ετήσια εμποροπανήγυρη και δημοσιεύεται στην εφημερίδα της Κυβέρνησης.
Από την περίοδο εκείνη έχουμε μια αφίσα του 1925 που μεταξύ άλλων αναφέρει ότι εκθέτες θα υπήρχαν και από την Τουρκία. Επίσης ένα σημαντικό γεγονός και πρωτοποριακό ταυτόχρονα για τα οικονομικά δεδομένα εκείνης της χρονιάς είναι και η ανταπόκριση των Φερών με 1.000 δραχμές συμμετοχή στο κάλεσμα της νεοσύστατης οργανωτικής επιτροπής της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Από εκεί και πέρα και για αρκετά χρόνια αγρότες των Φερών και της ευρύτερης περιοχής βρισκόταν ως εκθέτες γεωργικών προϊόντων στην Έκθεση της Θεσ/νίκης λαμβάνοντας τιμητικές διακρίσεις κατά τις βραβεύσεις. Το έτος 2000 κατά τους εορτασμούς για τα 75 χρόνια παρουσίας της η ΔΕΘ, τίμησε τις Φέρες μέσω του τότε δημάρχου Νικόλαου Μανούση με το έμβλημα της το γλυπτό του Γ. Ζοογγολόπουλου.
Κατά το 1935 με απόφαση του το Κοινοτικό Συμβούλιο επικαλούμενο τον φόρτο εργασίας των παραγωγών κατά τον Αύγουστο, αποφάσισε την μεταφορά της εμποροπανήγυρης στις 13 Σεπτεμβρίου για κάθε χρόνο θεωρώντας ότι η ημερομηνία αυτή θα έδινε την δυνατότητα να συρρέουν εκθέτες και έμποροι και από άλλε επαρχίες.
Από τότε μέχρι και σήμερα η εμποροπανήγυρη τελείται κατά την περίοδο εορτασμού του Τιμίου Σταυρού.
Εξαιτίας βέβαια αυτού του γεγονότος, το 1996 ανεγέρθηκε και ομώνυμος ναός καθώς η πόλη πανηγύριζε χωρίς να υπάρχει ναός.
Το 1970 έγινε μια πρώτη προσπάθεια πάντα στα πλαίσια της εμποροπανήγυρης στο χώρο του γυμνασίου και οργανώθηκε η Γεωργοκτηνοτροφική έκθεση τομέων Φερών και Πέπλου. Η διάρκεια της μικρή, καθώς λειτούργησε 2-3 χρόνια.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 η Νομαρχία Έβρου διοργάνωσε μια περιφερόμενη αγροτική έκθεση στις πόλης του Έβρου. Στις Φέρες συνύπευθε με την εμποροπανήγυρη.
Το 1997 ξεκίνησε η διοργάνωση της Πανέβριας Αγροτικής έκθεσης Φερών από τον τότε δήμαρχο Γ. Δουδουλακάκη με σκοπό την προβολή των τοπικών προϊόντων, αλλά και ταυτόχρονα και την ενημέρωση των αγροτών για αγροτικά προγράμματα και ζητήματα που ξεδιπλωνόταν μέσα από τις παράλληλες ημερίδες», κατέληξε στην ομιλία του και επισήμανε την ανάγκη η πολιτεία με σωστό προγραμματισμό να αγκαλιάσει τον πρωτογενή τομέα και με ουσιαστικές παρεμβάσεις να τον επαναφέρει στη θέση που του αρμόζει.
Το πρόγραμμα της φετινής διοργάνωσης που θα διαρκέσει μέχρι τις 14 Σεπτεμβρίου περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ενημερωτικές ημερίδες σχετικά με τη δασοπροστασία, την αμπελουργία, αλλά και τα καλάθια προϊόντων της Περιφέρειας.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
