Χρονοτοπία 05.03.2014

Ο «Σύνδεσμος Ιστορικών Καφέ Ευρώπης» με έδρα τα Χανιά και το Καφέ «Κήπος», έγινε πραγματικότητα! Ο νυν ιδιοκτήτης του Καφέ «Κήπος», κ. Βασίλης Σταθάκης, είχε την έμπνευση και την πρωτοβουλία για την δημιουργία του, μετά από διαδοχικές συναντήσεις, με κυβερνητικούς φορείς σε υπουργικό επίπεδο, οι οποίοι του εδήλωσαν την θερμή υποστήριξή τους. Είχαν προηγηθεί συνεννοήσεις με τα πιο φημισμένα ιστορικά καφέ της Ευρώπης, τα οποία ήδη είχαν εκφράσει την πρόθεσή τους, να συμμετάσχουν στον «Σύνδεσμο Ιστορικών Καφέ Ευρώπης». 

Η δημιουργία του Συνδέσμου αυτού θα συνδέσει τα Χανιά με ιστορικές πόλεις της Ευρώπης, με παράδοση στα καφέ, όπως την Βιέννη, την πόλη των Παρισίων, την Βενετία, την Ρώμη, κλπ., με πολιτιστικά, καλλιτεχνικά και τουριστικά δεσμά. Όλα τα ιστορικά καφέ της Ευρώπης γίνονται ένα, με αφετηρία τα Χανιά!

Το ιστορικό Καφέ «Κήπος», είναι το μοναδικό ιστορικό καφέ στην Ελλάδα, που λειτουργεί συνεχώς και αδιαλείπτως από το 1870! Έχει πλούσιο ιστορικό βιογραφικό, αφού στον χώρο του φιλοξενήθηκε «Η Βουλή των Κρητών» (9.12.1898) και προσωπικότητες όπως Ελευθέριος Βενιζέλος, ο Σοφοκλής Βενιζέλος, ο Νικήτας Βενιζέλος, ο Νίκος Καζαντζάκης,  καλλιτέχνες και άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών... 

Η ιδέα για την δημιουργία του Συνδέσμου Ιστορικών Καφέ Ευρώπης, εγεννήθη στα Χανιά, από τον κ. Β. Σταθάκη, τον Οκτώβριο του 2012.

Τα πιο γνωστά «ιστορικά καφέ» της Ευρώπης, έχουν κατά καιρούς φιλοξενήσει σημαντικούς ανθρώπους των γραμμάτων, των τεχνών και της πολιτικής. Ανθρώπους που καθόρισαν με τον ιδικό τους τρόπο την ιστορία του τόπου τους. Ο Σύνδεσμος θα είναι μια «γέφυρα» επικοινωνίας για την ανταλλαγή απόψεων και συν-διοργάνωση εκδηλώσεων κύρους, που θα βοηθήσουν στην προβολή και την πολιτιστική προσέγγιση κάθε χώρας, η οποία φιλοξενεί τα αντίστοιχα καφέ.

Όταν τον Οκτώβριο του 2012 γνωστοποιήθηκε στον κ. Β. Σταθάκη, μετά από έρευνα των εμπλεκομένων φορέων (Επιμελητήριο και Ιστορικό Αρχείο Κρήτης) η μοναδικότης του Καφέ «Κήπος» στην Ελλάδα, όσον αφορά την παλαιότητα, αλλά και την ιστορικότητά του, άναψε μέσα του μια σπίθα... Αυτή φώτισε μια ιδέα και τον οδήγησε στην έμπνευση για την δημιουργία ενός Συνδέσμου, όλων των παρόμοιων ιστορικών καφέ της Ευρώπης, με στόχο την επικοινωνία και την δικτύωση, μεταξύ των μελών του, ώστε να προβληθεί η ιστορία τους, ο πολιτισμός τους, τα προϊόντα τους, που έχουν και τουριστικό ενδιαφέρον τους, κι έτσι να δημιουργηθεί η επιθυμία στους φίλους της γαστρονομίας και του καλού καφέ ανά τον κόσμο να επισκεφθούν τις πόλεις που εδρεύει το κάθε μέλος.

«Έκρινα ότι για την υλοποίηση αυτου του Συνδέσμου ήταν απαραίτητο ένα οδοιπορικό στους συναδέλφους της Ευρώπης, λέει ο κ. Σταθάκης, ώστε να μεταδώσω την ιδέα, να ανταλλάξουμε απόψεις για την δραστηριότητα και το έργο του συνδέσμου, προς όφελος του κάθε καφέ, αλλά και της καθε τοπικής κοινωνίας που αυτό εδρεύει». 

Τα ιστορικά καφέ της Ευρώπης

Το πρώτο καφέ (με την σύγχρονη έννοια) εμφανίσθηκε στην Μέκκα, τον 15ο αι, με το νέο προϊόν που ήρθε από τον Αιθιοπία και την Υεμένη, και το «αραβικό κρασί» έμελλε να κατακτήσει τους ουρανίσκους του κόσμου... «Πρωτεύουσες» του καφέ έγιναν σταδιακά, η Βενετία, η Ρώμη, το Μιλάνο, η Μασσαλία, το Παρίσι, η Βιέννη, το Αμβούργο και το Λονδίνο - όπου το πρώτο καφέ ιδρύθηκε το 1652, ήταν το... «Ελληνικόν», από κάποιον Έλληνα Μικρασιάτη, ονόματι Πάσκουαλ Ρόουζ (Πασχάλη Ροδόπουλο)...

Το ταξείδι του κ. Σταθάκη για την υλοποίηση του οράματος ξεκίνησε στις 28 Απριλίου 2013. Πρώτος σταθμός ήταν οι Βρυξέλλες και το Gaufres de Bruxelles φημισμένο για την περίφημη «βάφλα των Βρυξελλών».

Επόμενος σταθμός η Βιέννη. Οι Αυστριακοί έμαθαν τον καφέ, όταν μετά την ήττα (1683) του οθωμανικού στρατού, που έγκατέλειψε όπως-όπως τις θέσεις του, αφήνοντας στα χαρακώματα όλα του τα σακκιά με κόκκους καφέ, που είχε μαζί του ως απαραίτητα εφόδια για τους αξιωματούχους του στρατού τους... Τότε αναφέρεται και η πρώτη ίδρυση του πρώτου καφέ στην Βιέννη (από έναν Πολωνό, ονόματι Κουλστζούσκι, και μάλιστα ύστερα από άδεια του ιδίου του αυτοκράτορος Λεοπόλδου! Ο καφές συνδέθηκε με την σωτηρία της πόλεως! Ο κ. Σταθάκης πήγε στο Cafe Central, όπου με τον διευθυντή του, Alfred Flammer, συνομίλησε με μεγάλη εγκαρδιότητα και ο οποίος την εξέφρασε με το να τον συστήσει στον πρόεδρο του Επιμελητηρίου της Βιέννης. Σειρά είχε το Landtmann, αντιπροσωπευτικό ιστορικό καφέ της αυθεντικής βιεννέζικης κουλτούρας. Εκεί είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με τον κ. Berndt Querfeld, που είναι και ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου της Βιέννης. Όντας ανοιχτός άνθρωπος με όραμα, αγκάλιασε την ιδέα του Συνδέσμου Ιστορικών Καφέ και τις αμέτρητες δυνατότητες που αυτό άπλωνε ενώπιόν τους.

Ο ίδιος, ως ιδιοκτήτης των καφέ που ευρίσκονται μέσα στο παλλάτι της πριγκήπισσας Σίσσυ, με παρέπεμψε στο Cafe Residenz, για το περίφημο strudelshow και την απολαύση της τοπικής μηλόπιττας. Σειρά τώρα είχε το Sacher. Εκεί βρήκε επιβλητική πολυτέλεια και γεύσεις μοναδικές.

Στις 29 Απριλίου έφθασε στην Βενετία, η οποία εγνώρισε τον καφέ ως προϊόν που έφθασε από την Σμύρνη, περί το 1615. Στήν Ιταλία διεδόθη τον 17ο αι., και αφού ευλόγησε το νέο ρόφημα ο... πάππας Κλημέντιος ο 8ος... Έχοντας κάποια αγωνία για το πώς θα αντιμετωπίσουν την ιδέα οι Ιταλοί συνάδελφοί του, ο. κ. Σταθάκης αρχίζει το οδοιπορικό του από το Cafe Florian, στην πλατεία του Αγ. Μάρκου. Θεωρείται το παλαιότερο εν λειτουργία καφέ της Ιταλίας (από το 1720), με εντυπωσιακό εσωτερικό διάκοσμο και χαρακτηριστικό ενετικό στυλ. Εκεί είχε την μοναδική εμπειρία να απολαύσει τον καφέ εσπρέσσο του, υπό τον ήχο των βιολιών, και την εικόνα των περιστεριών να πλαισιώνουν όμορφα το τοπίο. Η διευθύντρια Άννα-Ρίτα είναι απλός άνθρωπος, με ιδιαίτερη ευαισθησία στα πολιτιστικά και ενθουσιάσθηκε στο άκουσμα της ιδέας της ιδρύσεως του Συνδέσμου!

Σειρά είχε η Ρώμη. Επισκέφθηκε το φημισμένο Cafe Greco, στην via Κοντότι 86, κοντά στην περίφημη Piazza di Spagna. Από το όνομα, εύκολα γίνεται κατανοητό, πως το ίδρυσε Έλληνας, το 1760! Ο Νικόλας της Μαγδαληνής (ντε λα Μανταλένα). Αυτό είναι, ίσως, το πιο διάσημο καφέ στον κόσμο! Εδώ έπαιρναν τον καφέ τους ο Καζανόβας, ο Προυντόν, ο λόρδος Μπάιρον, ο Χ. Κρ. Άντερσεν, ο Βάγκνερ, ο Τοσκανίνι, ο Γκόγκολ, ο Γκαίτε, ο Σιένκεβιτς, ο Σταντάλ! Χαρμάνι κουλτούρας... Γι' αυτό, το καφέ Greco κηρύχθηκε ιστορικό μνημείο από την ιταλική Αρχαιολογική Υπηρεσία! Εκτός από την αρχοντιά του χώρου, τον μυρωδάτο εσπρέσσο αλλά και το γευστικότατο τιραμισού, εντύπωση έκαμε στον κ. Σταθάκη η προθυμία του διευθυντού, κ. Manili, να εξετάσει λεπτομερώς τις προοπτικές, που άνοιγε η ίδρυση ενός τέτοιου Συνδέσμου! Η συζήτηση των δυο επιχειρηματιών κράτησε 4 ώρες... 

Ο κ. Σταθάκης έφυγε κατ' ενθουσιασμένος από την Ευρώπη με την αποδοχή της ιδέας του Συνδέσμου από όλα τα καφέ που είχε επισκεφθεί... 

Το επόμενο ταξείδι του θα ήταν στην πόλη των Παρισίων. Οι Γάλλοι έμαθαν τον καφέ από τους Έλληνες της Μασσαλίας, που άνοιξαν πρώτοι καφέ στην χώρα των Γαλατών, περί το 1654. Οι Γάλλοι το αναγνωρίζουν αυτό. Η «Galerie Lefor Openo» εις Παρισίους έχει κάνει πολλές φορές εικαστικές εκθέσεις με θέμα τα ελληνικά καφέ... Τα καφέ στην Γαλλία εξελίχθηκαν μικρές λέσχες συγκεντρώσεως διανοητών και πολιτικών αναλυτών, ιδίως στια ταραγμένες περιόδους της Γαλλικής Επαναστάσεως... (όπως και τα ελληνικά καφενεία, που ο Παλαιολόγος τα έλεγε οι... «Μικρές Βουλές των Ελλήνων»)... Στο Palais-Royal όπου ευρίσκετο το περίφημο Cafe de Fois, το οποίο είχε ιδρυθεί επί Λουδοβίκου 16ου, σημειώθηκαν ακόμη και αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα στους θαμώνες του!... Στις 25 Ιουνίου 2013 πρώτος σταθμός του κ. Σταθάκη στην «πόλη του Φωτός» ήταν το Deux Magots στην St. Germain des Pres, όπου συναντήθηκε με την ιδιοκτήτρια, κα Mathivat. Ήταν μια συνάντηση πλούσια σε ανταλλαγή ιδεών και ενθουσιασμού. Ακολουθούν το de Flore που βρίσκεται δίπλα, το Procope από τα παλαιότερα της Ευρώπης, στο οποίο είχε την χαρά να ξεναγηθεί από τον ιδιοκτήτη του. Το καφέ αυτό ιδρύθηκε από κάποιον ελληνικής καταγωγής Σικελό, ονόματι Προκόπη Κουλτέλι... Εδώ σύχναζαν Βολταίρος, Πιρόν, Κρεμπιγιόν, Ντιντερό, ντ' Aλαμπέρ, Ρουσσώ... Στο Cafe de la Paix, δίπλα στην Όπερα των Παρισίων, το Cafe Foucet όπου τον ξενάγησε ο διευθυντής, κ. Menard, και συζήτησαν διεξοδικώς για τον Σύνδεσμο και αντάλλαξαν ιδέες και προτάσεις. Ακολούθησαν τα καφέ της οδού Montparnasse: La Coupole, La Closerie des Lilas, Le Dome, La Rotonde Montparnasse, Le Select των οποίων οι ιδιοκτήτες ήταν θετικοί στο άκουσμα και περισσότερο στην υλοποίηση της ιδέας. Άλλο περίφημο ιστορικό καφέ των Παρισίων είναι το Regence, θαμώνες του οποίου ήταν ο Βολταίρος, ο Ροβεσπιέρος, ο Σαιν-Ζυστ, ο Αδ. Κοραής, κ.ά. Βλέπετε τα καφέ έχουν αμφίδρομη σχέση με τους πελάτες τους: Παίρνουν και αυτά επωνυμία, από την αίγλη τους...

Μετά εξεκίνησε ο αγώνας του διακτινισμού της ιδέας και στην Ελλάδα, με την σύμφωνη γνώμη και την ενθάρρυνση των Ευρωπαίων συναδέλφων, ενημερώνοντας όλους τους εμπλεκόμενους φορείς σε τοπικό, αλλά και σε κυβερνητικό επίπεδο. 

Η επόμενη συνάντηση με τους ιδιοκτήτες των ιστορικών καφέ, έχει ορισθεί να γίνει στο «Καφέ Κήπος», στα Χανιά, την Τετάρτη 9 Απριλίου 2014, για την τελετή ιδρύσεως του Συνδέσμου Ιστορικών Καφέ Ευρώπης.

Στην Ελλάδα...

Δεν ξέρουμε εάν οι αρχαίοι Έλληνες στα περίφημα εμπορικά ταξείδια τους στην Αραβία και τις Ινδίες εγνώρισαν τον καφέ... Πάντως στον Όμηρο μνημονεύεται ένα περίφημο μαύρο ρόφημα με πικρή γεύση και διεγερτικές ιδιότητες... Άλλωστε ο Πέρσης βασιλιάς Kavus Kai, όταν δοκίμασε το διεγερτικό ρόφημα, σύμφωνα με την περσική μυθολογία, πέταξε προς τον ουρανό με πτερωτή άμαξα, σαν τον Απόλλωνα ένα πράγμα...

Οι Έλληνες γνωρίζουν τον καφέ πριν απ' όλους τους Ευρωπαίους, στην Κωνσταντινούπολη, την Σμύρνη, την Θεσσαλονίκη... Μόνο στην «Νύφη του Βορρά» τον 17ο αι. υπάρχουν περισσότερα από 300 καφενεία! Προεπαναστατικά καφενεία στον ελλαδικό χώρο απεικονίζονται και σε πίνακα του Ντυπρέ... Στην Ν. Ελλάδα, τα πρώτα του είδους ιδρύθηκαν στο Ναύπλιο... Στην Αθήνα αρχικώς καφενεία ήσαν τα καφεκοπτεία... «Οίκος Μπέλκα», Ανδρέα Ριζόπουλου, Μισεγιάννη (στην Αθήνα) και Λουμίδη (Πειραιεύς, 1920). Από τα πρώτα καφέ των Αθηνών ήταν το «Πράσινο Δενδρί» (στην Ιερά Οδό), η «Ωραία Ελλάς» (1840-1880), το «Κεραμεικόν», το «Νέον Κέντρον», το «Καφέ της Δεξαμενής» (Κολωνάκι), ο «Μαύρος Γάτος» και το «Πατάρι του Λουμίδη» (1938), κλπ.

Το καφέ «Κήπος» στα Χανιά λειτουργεί διαχρονικά από το 1870 ως σημείο αναφοράς της πόλεως των Χανίων, πνευματικής πρωτεύουσας της Κρήτης, σημαίο συναντήσεως σημαντικών προσωπικοτήτων των γραμμάτων και των τεχνών, αλλά και της πολιτικής. Στην δημιουργία του Δημοτικού Κήπου των Χανίων οδήγησε η ανάγκη υπάρξεως ενός ελεύθερου χώρου για περίπατο και αναψυχή των Χανιωτών, οι οποίοι ζούσαν στριμωγμένοι μέσα στα τείχη, τα τελευταία χρόνια της οθωμανικης κατοχής. Ο Ρεούφ-πασάς στον καθιερωμένο περίπατό του προς την μεγάλη συκιά, φυτεύει τον Κήπο του μπαξέ... Αυτό ήταν και το πρώτο κοινωφελές έργο, έξω από τα τείχη της πόλης των Χανίων... Ο Κήπος, επί λοφίσκου, σε επίπεδο υψηλότερο του γύρω χώρου, με θαυμάσιο ορίζοντα, φυτεύθηκε κυρίως με αειθαλή δένδρα. Κάτω από την σκιά τους καλλιεργούσαν λουλούδια. Οι δρόμοι του Κήπου, χαραγμένοι σύμφωνα με τα ευρωπαίκά κηποτεχνικά πρότυπα και στρωμένοι με χονδρή άμμο, σε πολλά σημεία σκεπάζονταν με κληματίδες. Μέσα στον Κήπο, έστησαν δύο αγάλματα και τον Ερμή της αρχαίας Κυδωνίας. Δισεβδομαδιαίως, έπαιζε εκεί η στρατιωτική μπάντα. Στην ΒΔ. γωνία του Κήπου (όπου νυν η Στρατιωτική Λέσχη), κτίζεται το 1889 από τον Σακίρ-πασά, ένα άκομψο χονδροειδές κτίσμα για συγκεντρώσεις, αρχικώς για θεατρικές παραστάσεις. Κι αυτό γιατί είχε προηγουμένως ζητήσει από την χριστιανική κοινότητα την αίθουσα του Δημοτικού Σχολείου, για να δοθεί η πρώτη παράσταση προς τιμήν των προξένων. Αλλά η χριστιανική κοινότης Χανίων αρνήθηκε να παραχωρήσει το σχολείο. Τότε ο πασάς αποφάσισε να κτίσει την ιδική του αίθουσα. Την χρηματοδότησε από το ποσόν που είχε πληρώσει ο... κτηματίας Μ. Μέντζος, για να πάρει την άδεια και να οικοδομήσει σειρά μαγαζιών στις τάφρους των τειχών. Και αφού το ποσόν υπήρχε, η αίθουσα εκτίσθη σε μικρό χρονικό διάστημα. Αρχικώς χρησίμευσε σαν θέατρο, κυβερνητικό τυπογραφείο, Βουλή, αίθουσα χορών, κλπ. Κατέρρευσε όμως ξαφνικά τον Οκτώβριο του 1911, όταν έπεσε η στέγη του την ώρα που έδυε ο ήλιος. Μέσα στον Κήπο λειτουργούσε καφενείο. Το 1905 οι τότε ενοικιαστές του χώρου, Κ. Μανωλικάκης και Δ. Σαββάκης, έφεραν και λειτούργησαν τον πρώτο κινηματογράφο στα Χανιά! Από τότε και έως σήμερα, ο θερινός κινηματογράφος απετέλεσε το απαραίτητα συμπλήρωμα του Δημοτικού Κήπου. Τον χειμώνα του 1918, ο Δήμος Χανίων αναθέτει στον γεωπόνο και δενδροκόμο του Αγροκηπίου, Κωνσταντίνο Σπάη, την ανακαίνιση του κήπου. Τότε κόβονται και ξερριζώνονται τα άσχημα και κακογερασμένα δένδρα και φυτεύονται νέα με ωραία φυλλωσιά και λεπτό άρωμα, κυρίως νεραντζιές, δάφνες του Απόλλωνος, ιαπωνικές σπηλιές και δένδρα πουλιενέζι, με την κατάλευκη άνθηση. Τα παλαιά σχήματα των παρτεριών διαμορφώνονται σε πεταλούδα που κάθεται επάνω σε λουλούδι, και το μεγαλύτερο κεντρικό παρτέρι, σε σχήμα αρχαϊκού αμφορέα! Ένας λαβύρινθος με μία μόνο είσοδο διαμορφώνεται στο Δ. τμήμα του Κήπου, για περιπλάνηση ανάμεσα σε σκιερά δρομάκια, κάτω από περιτριγυρισμένες από φύλλα και λουλούδια καλύβες και ανάπαυση σε ένα από τα πολλά παγκάκια, σοφά και ξεχωριστά τοποθετημένα, το ένα αθέατο από το άλλο. Προβλέπεται η κατασκευή μικρών λίμνων για τα παιδιά, οι οποίες ενώνονται με γέφυρα κτισμένη με θαλασσοβραχάκια. Το 1928 από τα φυτά που εστάλησαν από την Αθήνα για να φυτευθούν στην αυλή του σπιτιού του Ελευθερίου Βενιζέλου, ένα μέρος φυτεύεται και στον Κήπο. Το 1900, η πρώτη διεθνής εμπορική έκθεση των Χανίων στον Δημοτικό Κήπο με 701 εκθέτες, από την Κρήτη, την υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό είναι γεγονός μοναδικό για την Κρήτη. Σήμερα στον φιλόξενο χώρο του εξακολουθεί να παρέχει υψηλής ποιότητος υπηρεσίες καφεστιάσεως και ψυχαγωγίας, όπως εικαστικά δρώμενα, γαστρονομικά φεστιβάλ, φιλολογικές, μουσικές θεματικές και επετειακές βραδιές. Είναι το μοναδικό καφέ στην Ελλάδα που στους χώρους του προσφέρεται μια ακόμη μοναδική εμπειρία, με την μόνιμη έκθεση ιστορικής φωτογραφίας, με θέμα την ιστορία του χώρου και του τόπου, που αναδεικνύει παράλληλα τον πολιτισμό και την κουλτούρα της Κρήτης.

Κλείνοντας αυτό το μικρό ταξείδι του καφέ στην Ελλάδα, θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρω πως οι κρύοι καφέδες είναι ελληνικά εφευρήματα: Ο φραπέ «γεννήθηκε» το 1957 στην Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης στο περίπτερο των προϊόντων «Νεστλέ», από τον τότε πωλητή Δημήτριο Βακόνδιο, που ήθελε να δροσισθεί... Επίσης ελληνική εφεύρεση ο κρύος εσπέρσσο (freddo), αλλά και ο κρύος ελληνικός καφές, που προσφέρεται στο καφέ «Κήπος»...

Στην Θράκη

Οι Θρακιώτες γνωρίζουν τον καφέ πριν απ' όλους τους Έλληνες... Η δημογεροντία της Σαμοθράκης που ήταν υπεύθυνη για το εμπόριο της νήσου, επί οθωμανοκρατίας, εφρόντιζε να εισάγει στο νησί και καφέ! Ανάμεσα στα αντικείμενα που πωλούσαν στα παζάρια της Κωνσταντινουπόλεως οι Κιρκάσιοι, οι οποίοι λεηλάτησαν την Βιζύη, το 1878, αναφέρονται πολλοί μύλοι του καφέ... Όλα τα σπίτια είχαν μύλο (για το άλεσμα του καφέ) και καβουρντιστήρι (για καβούρδισμά του στο τζάκι)...

Τα καφενεία ήταν για τους Θρακιώτες οι χώροι όπου διασταυρώνονταν οι πληροφορίες, κέντρα διανομής Τύπου... Σοφά ιδρυμένα, στο κέντρο του χωριού ή σε επίκαιρα σημεία, κάτω από πλατάνια, δροσερές τοποθεσίες, κρήνες... Ένα τέτοιο πολύ παλαιό καφενείο σώζεται στους Τοξότες. Τα καφενεία στην Θράκη ήταν συνήθως και παντοπωλεία ή/και ζαχαροπλαστεία - όπως το «Βενιζέλος» και το «Μαρώνεια» της Κομοτηνής (αμφότερα τα είχαν Μαρωνίτες, από την δεκαετία του 1910). Δίπλα σε πολλά καφενεία υπήρχε και το κίτρινο ταχυδρομοκούτι - σώζεται ακόμη στο Καλότυχο. Υπήρχαν καφενεία που εκτός από καρέκλες είχαν και... καναπέδες... Άλλα στον β΄ όροφο είχαν δωμάτια σαν ξενοδοχεία (όπως των Αδελφών Παπαδοπουλαίων στον σιδηροδρομικό σταθμό Τοξοτών). Και ήσαν και χώροι πολιτισμού: Λ.χ. αναφέρεται πως το 1935 στο καφενείο του Γκαϊτατζίδη στους Τοξότες πραγματοποιούνταν χοροεσπερίδες! Στο καφενείο «Λευκός Πύργος» (του 1951) της Χώρας Σαμοθράκης, διοργανώνονται εκθέσεις νέων ζωγράφων και φωτογράφων...

Πώς γίνεται κανείς μέλος

Οι κύριες προϋποθέσεις για να γίνει ένα καφέ μέλος στον Σύνδεσμο Ιστορικών Καφέ» είναι:

Να είναι επιχείρηση με νόμιμη άδεια λειτουργίας, η οποία χαρακτηρίσθηκε ως καφέ από την ίδρυσή της.

Να μην έχει αλλάξει αντικείμενο λειτουργίας και επωνυμία καταστήματος. Να μην έχει αλλάξει χρήση και επωνυμία καθ' όλα τα έτη λειτουργίας του. Να έχει συνεχή λειτουργία από την ίδρυσή του.

Να διαθέτει προϊόντα «φασόν» με την ετικέττα του, που προάγουν και αναδεικνύουν την κουλτούρα του συγκεκριμένου καφέ και την τοπική παράδοση.

Να έχει μια ιστορική διαδρομή τουλάχιστον 100 ετών και να μην έχει αλλοιωθεί η ιστορική του φυσιογνωμία και χαρακτήρας.

Να έχει παράδοση και παρόν στην κοινωνική και πολιτιστική προσφορά, με διοργάνωση φιλολογικών, γαστρονομικών, καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων κύρους και ό,τι αναδεινκνύει γενικά τον πολιτισμό και την κουλτούρα του χώρου και του τόπου που εδρεύει το κάθε καφέ. 

Τέλος, μερικά από τα διασημότερα ιστορικά καφέ της Ευρώπης έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον για την συμμετοχή τους στον Σύνδεσμό. Τα καφέ αυτά προέρχονται κυρίως από: Αυστρία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Τσεχία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ολλανδία, Ελβετία, κλπ.

Για περισσότερα: http://www.kiposcafe.gr/index.html

ΠΗΓΕΣ:

Γ. Λεκάκης «Σαμοθράκη, ιερά νήσος», εκδ. Ερωδιός, 2006. Και του ιδίου: ΑΦΙΕΡΩΜΑ: «Μασσαλία, η αρχαία ελληνική πόλη των Φωκαέων πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης 2013», εφημ. «Χρόνος» Κομοτηνής, 3,10,17,24,31.1.2012.