Η κρίση δίνει έδαφος και χώρο στο ρατσισμό

Με το φόντο τις επιθέσεις κατά μεταναστών που σημειώνονται σε διάφορες πόλεις της χώρας και με πιο πρόσφατο το συμβάν ρατσιστικής επίθεσης κατά μελών αντιφασιστικής πρωτοβουλίας στην Ξάνθη, αντιρατσιστικό χαρακτήρα είχε το φεστιβάλ νέων του ΣΥΡΙΖΑ στην Κομοτηνή. Οι διήμερες εκδηλώσεις έλαβαν χώρα, στο παρκάκι πίσω από το κτίριο της Περιφέρειας το διήμερο 21 και 22 Σεπτεμβρίου. Επρόκειτο για γιορτή δημοκρατίας, δράσης και αντίστασης, ένα πολιτιστικό αντι-παράδειγμα, σύμφωνα με τους διοργανωτές. Ενάντια στα κυρίαρχα πρότυπα του κέρδους και του ανταγωνισμού, αυτά που καταπνίγουν την καλλιτεχνική δημιουργία και την καινοτόμα σκέψη, οι νέοι του ΣΥΡΙΖΑ δημιούργησαν το δικό τους πολιτιστικό διήμερο, θέλοντας μέσω αυτού να προβάλλουν και τον πολιτικό τους λόγο. Έτσι η εκδήλωση αποτέλεσε σημείο συνάντησης της νέας  γενιάς, που βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των κοινωνικών αγώνων διεκδικώντας το δικαίωμα στη μόρφωση και την εργασία. Το δικαίωμα της σε μία ζωή με αξιοπρέπεια. Στο χώρο της εκδήλωσης, λειτούργησαν εκθέσεις φωτογραφίας-βιβλίου-κοσμημάτων και παρουσιάστηκαν τα τοπικά νεανικά συγκροτήματα RIVO και Dies. 

Ερχόμενη από την πρωτεύουσα η Αλίκη Κοσυφολόγου, μέλος του κεντρικού συμβουλίου της νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ και υποψήφια διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών, αναφέρθηκε στις συνθήκες κάτω από τις οποίες αναπτύσσεται το κοινωνικό φαινόμενο του ρατσισμού. Υποστήριξε πως τα φαινόμενα του ρατσισμού αναπτύσσονται ευκολότερα σε μεγάλες πόλεις, σε ένα περιβάλλον όπου δεν συνυπάρχουν ουσιαστικά άνθρωποι και κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού. Αντίθετα υποστήριξε, πως οι άνθρωποι που συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, πολύ δύσκολα μπορούν να πειστούν από μία ιδεολογία που κατασκευάζει δαίμονες και ξένους εχθρούς. Σχολιάζοντας την πρόσφατη ρατσιστική επίθεση στην Ξάνθη, είπε πως πολύ θετικά η κοινωνία καταδίκαζε την πράξη βίας και αυτή η καταδίκη επισφραγίστηκε και από τους θεσμούς, με την απόφαση της δικαιοσύνης να επιβάλλει ποινή στον φερόμενο ως πρωταγωνιστή της υπόθεσης. «Στο περιστατικό αυτό έχει πολύ ενδιαφέρον να δούμε και το πλαίσιο. Το πως υποδέχθηκε η κοινωνία μία τέτοια πράξη. Σε μία κοινωνία όπως η Ξάνθη όπου συνυπάρχουν μουσουλμάνοι και χριστιανοί, μία τέτοια ρατσιστική συμπεριφορά καταδικάστηκε. 

Μία τέτοια υπερασπιστική στάση από την πλευρά της κοινωνίας δείχνει, απέναντι σε κοινωνικές κατηγορίες οι οποίες ανά πάσα στιγμή σε μία συγκυρία κοινωνικά δύσκολη, μπορούν να βρεθούν σε καθεστώς πίεσης ή ακόμα και δίωξης νομίζω ότι δίνει και μία απάντηση σε αυτό το πλαίσιο. Δηλαδή οι άνθρωποι που συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους πολύ δύσκολα μπορούν να πειστούν από μία  ιδεολογία που κατασκευάζει δαίμονες και εχθρούς, αλλότριους ξένους». 

Η κρίση και όλα τα προβλήματα που συνεπάγονται με την ανεργία, την οικονομική εξαθλίωση και αβεβαιότητα της κοινωνίας, είναι συνθήκες κάτω από τις οποίες μπορούν ευκολότερα να αναπτυχθούν ακραίες συμπεριφορές, κατά την Αλίκη Κοσυφολόγου. Απαντώντας σχετικά, είπε πως η δράση της ακροδεξιάς Χρυσής Αυγής, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα, έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις. Εξήγησε πως πλέον η κοινωνία και οι Αρχές έχουν να αντιμετωπίσουν «πρακτικές δρόμου», οι οποίες μπορεί να μην έχουν τη μεγαλύτερη κοινωνική νομιμοποίηση, όμως είναι υπαρκτές. «Επειδή τα περιστατικά είναι αρκετά, φαίνεται να έχει παρουσιαστεί μία τάση προς συνήθεια του φαινομένου. Επιπλέον είναι αλήθεια ότι Χρυσή Αυγή βρέθηκε και σε μία συγκυρία όπου το κράτος χρειαζόταν αυτή την ιδεολογία, να κατασκευάσει εχθρούς και πρόσωπα τα οποία μπορούν να πάρουν το βάρος των δυσκολιών επάνω τους». 

Κατά την ίδια, η δύσκολη οικονομική συγκυρία, η άγνοια, η έλλειψη ειδικά στη νέα γενιά συλλογικής μνήμης σχετικά με το φασισμό και το ναζισμό είναι σημαντικοί παράγοντες που οδηγούν σε υιοθέτηση και επιδοκιμασία των ακραίων συμπεριφορών. 

Το αντίδοτο σε αυτή την κατάσταση είναι η εκπαίδευση, η ενημέρωση του πληθυσμού, ότι ο εχθρός δεν είναι απαραίτητα εκτός συνόρων, αλλά κάλλιστα μπορεί να βρίσκεται δίπλα μας. 

 

Όλγα Τσιούλφα