Το τσίκνισαν μέχρι τελικής πτώσης

Με την ευχή το μέλλον να φέρει καλύτερες ημέρες για όλους έστησαν τα μαγκάλια σε κάθε γειτονιά της πόλης οι Κομοτηναίοι την Τσικνοπέμπτη. Οι τρεις εβδομάδες των Αποκριών ονομάζονται κατά χρονική σειρά Προφωνή, Κρεατινή και της Τυροφάγου. Στο μέσο της Κρεατινής εβδομάδας βρίσκεται η Τσικνοπέμπτη, κατά την οποία παραδοσιακά καταναλώνεται μεγάλη ποσότητα κρέατος, ενόψει της επερχόμενης νηστείας της Σαρακοστής. Για την ορθόδοξη παράδοση, οι νηστείες της Τετάρτης και της Παρασκευής είναι σημαντικές, οπότε η Πέμπτη θεωρούνταν η καταλληλότερη μέρα για κραιπάλες. Παρόμοιες γιορτές έχουν και άλλα χριστιανικά έθνη, όπως το Weiberfastnacht στη Γερμανία και τη Mardi Gras ("Λιπαρή Τρίτη") στη Γαλλία που όμως αντιστοιχεί στην Ορθόδοξη Καθαρά Δευτέρα. 

Η Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου (Κρεατινής) ονομάζεται Τσικνοπέμπτη ή Τσικνοπέφτη, επειδή την ημέρα αυτή όλα τα σπίτια ψήνουν κρέας ή λειώνουν το λίπος από τα χοιρινά και ο μυρωδάτος καπνός (τσίκνα) είναι διάχυτος παντού. Αυτό έπραξαν και οι Κομοτηναίοι στήνοντας ένα απέραντο γλέντι μέσα στην πόλη.  

Λουκάνικα, σουβλάκια, μπριζόλες, μπιφτέκια και όλων των ειδών τα κρεατικά ψήθηκαν σε κάθε γειτονιά και καταναλώθηκαν από περαστικούς και θαμώνες καταστημάτων που γλέντησαν πριν την έναρξη της μεγάλης Σαρακοστής. Το αλκοόλ έρεε άφθονο και οι μικρές παρέες που σχηματίστηκαν διασκέδασαν μέχρι αργά το απόγευμα με τη συνοδεία και οργανοπαιχτών. 

Παραδοσιακό τραπέζι έστησαν και φέτος οι υπάλληλοι της ΔΕΥΑΚ. Άφησαν για λίγο τις δουλειές τους και έστησαν ένα μικρό γλέντι δίπλα στα γραφεία της επιχείρησης, φιλεύοντας τον κάθε περαστικό με ποτό και εδέσματα. 

Αφορμή για να συναντηθούν όλοι μαζί σε ένα τρικούβερτο γλέντι ήταν η γιορτή που στήθηκε και στα γραφεία του Συλλόγου Εβριτών Ροδόπης. Οικοδεσπότης ο πρόεδρος Χρήστος Χατζηπέμου δέχθηκε όλα τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου που με τη συνοδεία του παραδοσιακού συγκροτήματος «Θρακόμελο» γλέντησαν μέχρι αργά το απόγευμα. «Για άλλη μία χρονιά φέτος ο σύλλογος Εβριτών τιμά μία παραδοσιακή γιορτή, την τσικνοπέμπτη παρέα με όλον τον κόσμο, με γλέντι με τραγούδια, με άφθονο τσίπουρο», είπε ο κ. Χατζηπέμου. Η γιορτή ξεκίνησε από νωρίς οπότε και άναψαν τα κάρβουνα για το ψήσιμο των  κρεάτων. Στον αύλιο χώρο του συλλόγου στην οδό Χαριλάου Τρικούπη όπου στεγάζεται ο σύλλογος δόθηκε το ραντεβού λίγο μετά τις 12:00 το μεσημέρι.  

Το έθιμο της Τσικνοπέμπτης εκτιμάται ότι χάνεται στα βάθη των αιώνων, χωρίς να είναι γνωστή η προέλευση του. Εικάζεται, όμως, ότι προέρχεται από τις βακχικές γιορτές των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων, που επιβίωσαν του Χριστιανισμού. Σύμφωνα με τον λαογράφο Δημήτριο Λουκάτο, το φαγοπότι και το γλέντι της ημέρας είναι «ομοιοπαθητικές προσπάθειες για την ευφορία της γης». Την Τσικνοπέμπτη, που βρίσκεται στο μέσο του Τριωδίου, ξεκινούν ουσιαστικά οι εκδηλώσεις της αποκριάς, οι οποίες κορυφώνονται με τα Κούλουμα την Καθαρά Δευτέρα. Μπορεί οι Κομοτηναίοι να μην γνωρίζουν την ακριβή προέλευση του εθίμου, το μόνο σίγουρο είναι πάντως ότι ξέρουν να το διασκεδάζουν. Έτσι και όσοι συγκεντρώθηκαν έξω από το καφενείο στην οδό Καβείρων. Έστρωσαν τραπέζια, παρήγγειλαν εδέσματα και ποτά και φρόντισαν τα κρέατα να είναι καλοψημένα για να μοιραστούν σε όλα τα τραπέζια. Στην υγειά των πολιτικών, ήπιε ο Αλέξανδρος Κουτσοδημάκης με την ευχή να φωτιστούν και να φέρουν άσπρη μέρα στην Ελλάδα. «Μακάρι όλος ο κόσμος να είναι καλά και οι πολιτικοί ενωμένοι να φροντίσουν να λύσουν τα προβλήματα του κόσμου που υποφέρει», είπε. 

Η Δέσποινα Χατζημάνου, ο Κώστας Λιούρτας, ο Αργύρης Αργυρόπουλος, μέλη του διοικητικού συμβουλίου του Επιμελητηρίου και συνταξιούχοι γλέντησαν την Τσικνοπέμπτη με μία μικρή γιορτή που έστησαν στο χώρο του. Την πρωτοβουλία για τη διοργάνωση της μικρής γιορτής ανέλαβαν οι συνταξιούχοι του ΟΑΕΕ, είπε ο πρόεδρος του σωματείου Γιώργος Κεραμιτσής. «Το γλέντι αυτό οφείλεται στην παρέα όλη. Κάθε χρόνο έκανε γιορτή και το Επιμελητήριο και η Ομοσπονδία Επαγγελματοβιοτεχνών, είπαμε φέτος οι συνταξιούχοι να βάλουμε μερικά χρήματα και να κάνουμε ένα μικρό τραπέζι να γιορτάσουμε το έθιμο». Το μαγκάλι τοποθετήθηκε στην είσοδο του Επιμελητηρίου και το τραπέζι στη στοά του λόγω του συννεφιασμένου καιρού. Εκεί οι επαγγελματίες ξέχασαν τα προβλήματα της καθημερινότητας και γιόρτασαν σαν μία οικογένεια. 

Την ημέρα της Τσικνοπέμπτης αυτό που κυριαρχεί είναι το κρέας.  Οι διάφοροι τρόποι ετοιμασίας των πιάτων με κρέας είναι τόσο διαφορετικοί και πολλοί όσο και οι τοπικές παραδόσεις. Μαζί με αυτά, υπάρχει και η παράδοση του μασκαρέματος. Αυτή προέρχεται από την ειδωλολατρική παράδοση του μασκαρέματος για να διώξουν τα κακά πνεύματα του χειμώνα και να εξασφαλίσουν μια επιτυχημένη ανοιξιάτικη σοδειά από την σπορά του φθινοπώρου. Ο εορτασμός διαφέρει από περιοχή σε περιοχή ανάλογα με τα έθιμα που κυριαρχούν. Για παράδειγμα στην Κομοτηνή, το έθιμο θέλει να καψαλίζουν την κότα που θα φαγωθεί την επόμενη Κυριακή (της Απόκρεω). Αυτήν την ημέρα τα αρραβωνιασμένα ζευγάρια ανταλλάσσουν δώρα φαγώσιμα. Ο αρραβωνιαστικός στέλνει στην αρραβωνιαστικιά του μια κότα, τον κούρκο, και εκείνη στέλνει μπακλαβά και μια κότα γεμιστή. Όλα αυτά πραγματοποιούν την παροιμία πως ο «έρωτας περνάει από το στομάχι».

Πέρα από κοτόπουλο, έξω από το κατάστημα του Κλεάνθη Ποζατζή οι ψησταριές γέμισαν με σουβλάκια και όλων των ειδών τις λιχουδιές που ικανοποίησαν και τον πιο απαιτητικό. Ορχήστρα μουσικής, δύο ψησταριές, γεμάτα τραπέζια και πολύ κέφι συνέθεταν το σκηνικό του γλεντιού που κράτησε πολλές ώρες. «Είναι όλοι φίλοι, κυνηγοί και ψαράδες και το γλεντάμε φέτος όπως κάθε χρόνο. Μεταξύ μας παίζουμε και τραγουδάμε. Ο Έλληνας ξέρει να γλεντάει παρά τα προβλήματα και αυτό δείξαμε και αυτή την μέρα», είπε ο καταστηματάρχης.   

Γλέντι για τρίτη χρονιά, μπροστά από το φωτογραφείο του έστησε ο Σώτος Μποντρότσος.  Η κρίση είναι κρίση και η Τσικνοπέμπτη ένα έθιμο που πρέπει να τιμηθεί, είπαν οι καταστηματάρχες της γειτονιάς και αποφάσισαν να στήσουν ένα κοινό γλέντι για τους ίδιους και τους πελάτες τους. 

Υπό τους ήχους ακορντεόν που δε σταμάτησε να παίζει, το δικό τους γλέντι έστησαν σε γειτονιά της λεωφόρου Ηρώων καταστηματάρχες και φίλοι.  Τα τελευταία πέντε έξι χρόνια καθιερώθηκε η Τσικνοπέμπτη να τιμάται με όλους τους γύρω καταστηματάρχες μαζί. «Καλύπτουμε όλοι μαζί τα έξοδα και γιορτάζουμε όπως κάνει όλη η Ελλάδα», είπε η Ξανθή Μαυρίδου ιδιοκτήτρια καταστήματος ειδών υγιεινής επί της Λ. Ηρώων. Από αυτό το γλέντι δεν περισσεύουν συγγενείς, φίλοι, αλλά και περαστικοί. Έτσι και  Θεόδωρος Ψαράς που γιόρτασε  την Τσικνοπέμπη με φαγητό, τραγούδι και χορό. «Είναι ημέρα χαράς γιατί σύντομα μπαίνουμε στη Σαρακοστή και οι άνθρωποι πρέπει λιγάκι να πέσουν σε λογισμό γιατί η Σαρακοστή είναι χριστιανική γιορτή», σημείωσε.  

Πάρτι μασκέ και γιορτή Τσικνοπέμπτης για μικρούς και μεγάλους αποφάσισαν να διοργανώσουν στον προαύλιο χώρο του 3ου δημοτικού σχολείου Κομοτηνής, οι γονείς και κηδεμόνες. Η πρωτοβουλία ανήκει στο σύλλογο, είπε η πρόεδρος Θεοδώρα Μήλιογλου και πρόσθεσε, «φέτος αποφασίσαμε λόγω των οικονομικών συνθηκών να κάνουμε στο σχολείο το  πάρτι έτσι ώστε να μην επιβαρύνουμε κανέναν και να δώσουμε τη δυνατότητα σε όλα τα παιδιά να είναι μαζί στη γιορτή». Στο αποκριάτικο πάρτι, τα παιδιά ντύθηκαν με τις μορφές των αγαπημένων τους ηρώων και έπαιξαν μέχρι τελικής πτώσης με τους επαγγελματίες διασκεδαστές που συντόνισαν το πάρτι. Την ίδια ώρα οι γονείς τους έψησαν κρεατικά για να τους μοιράσουν  μαζί χυμούς και αναψυκτικά. 

«Όλα αυτά  ήταν δωρεάν για τα παιδιά και τα έξοδα καλύφθηκαν από τις συνδρομές των μελών του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων». 

Γιορτινά τραπέζια στήθηκαν σε κάθε γωνιά της πόλης, έξω από καταστήματα, σε βεράντες πολυκατοικιών, σε υπαίθρια γκαράζ και όπου αλλού υπήρχε διάθεση και κέφι. Η Τσικνοπέμπτη στην Κομοτηνή ολοκληρώθηκε με ένα τρικούβερτο γλέντι στην πλατεία που διοργάνωσε ο πολιτιστικός σύλλογος Trelacademy προσφέροντας άφθονη διασκέδαση.