Τουρκία και Λευκορωσία πρώτες χώρες σε απειλές δημοσιογράφων

«Μπιζ -μπιζέ» τελικά με πρωταγωνιστή τη μειονοτική εφημερίδα Γκιουνδέμ και κάποιους επιλεγμένους ομιλητές, με ηχηρές απουσίες ή εξ αποστάσεως παρεμβάσεις απλά για να ακουστεί το ζήτημα μιας αστικής υπόθεσης που θ΄απασχολήσει τα δικαστήρια της Κομοτηνής, πραγματοποιήθηκε η ημερίδα για τον ευρωπαϊκό μειονοτικό Τύπο και τον Τύπο της Ελλάδας, χωρίς να ικανοποιήσει διοργανωτές και κοινό με την υλοποίησή της.

«Η ελευθερία της έκφρασης είναι κομβικό ζήτημα της Δημοκρατίας, το να λέμε ό,τι θέλουμε αρκεί να μην ξεπερνάμε κάποια όρια, τα οποία όμως πρέπει πάντα να μεταβάλλονται υπέρ της ελευθερίας». Στα λόγια του Κωνσταντίνου Τσιτσελίκη, αν. καθηγητή του τμήματος Βαλκανικών Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας περιγράφεται το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει διαχρονικά ο Τύπος, αυτό του περιορισμού της ελευθερίας του, ιδιαίτερα σε διαταραγμένες περιόδους κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά. Και φυσικά το πρόβλημα αυτό δεν αποτελεί «προνόμιο» μόνο του μειονοτικού Τύπου, παρόλο που ως τέτοιο επιδιώχτηκε να αναδειχθεί σε συνέδριο που φιλοξενήθηκε στην Κομοτηνή αφού αν δει κανείς τα δικδαστικά πινάκια θα εντοπίσει σωρεία υποθέσεων ποινικών ή αστικών δικών που αναφέρονται και σε Μέσα της πλειονότητας, που περνούν τις δικές τους περιπέτειες χωρίς να εγείρουν ζητήματα ή να εκμεταλλεύονται την θέση τους… κινητοποιώντας ευρωπαϊκούς οργανισμούς. 

Τι επεδίωκε λοιπόν όλη αυτή η διοργάνωση; Είναι πασιφανές για τους γνωρίζοντες. Βέβαια το θέμα « Ο μειονοτικός Τύπος στην Ευρώπη, ελευθερία της έκφρασης και του Τύπου», επιχείρησαν να το προσεγγίσουν ομιλητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η ημερίδα επεδίωξε να φέρει στην επικαιρότητα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τους ανθρώπους του Τύπου, παρόλο που ορισμένοι πολιτικοί εκμεταλλεύτηκαν την περίσταση για να εκφέρουν εθνικιστικές κορώνες μεταφέροντας τη συζήτηση σε άλλο πεδίο και επιδιώκοντας έτσι να κεντρίσουν το ενδιαφέρον των συγκεντρωμένων δημοσιογράφων και θεατών.

Με συντονιστή τον δημοσιογράφο της εφημερίδας «Γκιουνδέμ» Οζάν Αχμέτογλου ξεκίνησε η πρώτη ενότητα της συζήτησης με ομιλητές τους Κωνσταντίνο Τσιτσελίκη, αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και θέμα «Νομοθεσία και ελευθερία της έκφρασης των Μέσων μαζικής ενημέρωσης στην Ελλάδα» και την Εμίν Χούλια ιδιοκτήτρια και αρχισυντάκτρια της εφημερίδας «Γκιουνδέμ» με θέμα «Τουρκόφωνος Τύπος στην Δυτική Θράκη και τα προβλήματά του». Απουσίαζε από το πάνελ ο σημαντικότερος εισηγητής ο Jamil Syed Mohammed πρόεδρος πολιτιστικού συλλόγου Ελλάδας - Πακιστάν – δημοσιογράφος που είχε προσκληθεί για να μιλήσει για το θέμα: «Στάση  των ελληνικών Μέσων μαζικής ενημέρωσης για τους μουσουλμάνους στην Ελλάδα και Μέσα ενημέρωσης των μουσουλμάνων της Αθήνας» που θα ήταν και η πιο ενδιαφέρουσα ως προς την προσέγγισή της.

Στο θεμελιώδες δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης αναφέρθηκε ο κ. Τσιτσελίκης, σημειώνοντας πως οι περιορισμοί σ’ αυτό επιβάλλονται τόσο από το ελληνικό Σύνταγμα, όσο και από την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το κράτος, τόνισε, μπορεί να επιβάλλει περιορισμούς, όταν δημοσιεύονται χυδαία και ψευδή περιστατικά, αλλά πρόσθεσε ότι είναι επιβεβλημένο ο Τύπος να μπορεί να προστατευτεί από την καταβολή υπέρμετρης αποζημίωσης σε περίπτωση επιβολής προστίμου. Μιλώντας ειδικότερα για θέματα του μειονοτικού Τύπου και ιδιαίτερα των ραδιοφώνων, επισήμανε το πρόβλημα που προκύπτει από την εφαρμογή συγκεκριμένου Νόμου για τα ραδιοτηλεοπτικά Μέσα. Πρόκειται για το Νόμο, ο οποίος επιβάλλει ποσόστωση όσον αφορά την μετάδοση προγραμμάτων στην επίσημη γλώσσα του κράτους. Η υποχρέωση αυτή ισχύει για όλα τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, που λειτουργούν εντός της ελληνικής επικράτειας. Όμως όσον αφορά στα τουρκόφωνα ραδιόφωνα, ο Νόμος αυτός έρχεται σε σύγκρουση με την ανώτερη, τυπικά, σε ισχύ Συνθήκη της Λωζάνης, που προστατεύει τη χρήση της μητρικής γλώσσας. Η σύγκρουση αυτή θα πρέπει να λυθεί, είπε ο αν. καθηγητής. Τέλος, αναφέρθηκε στον ρατσιστικό λόγο, που άρχισε να ανθεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, σημειώνοντας πως η Ελλάδα άργησε να πάρει μέτρα για τον περιορισμό του και μόλις πρόσφατα έδωσε ένα νομικό όπλο στα χέρια των πολιτών, ώστε να μπορούν να καταγγέλλουν τον ρατσιστικό λόγο σε ειδικές υπηρεσίες της αστυνομίας. 

Μία αναφορά του Κωνσταντίνου Τσιτσελίκη στο δικαίωμα της ένωσης προσώπων, δικαίωμα κατοχυρωμένο από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ήταν αυτή που προκάλεσε τις παρεμβάσεις μουσουλμάνων βουλευτών, οι οποίοι έσπευσαν όχι να υπερασπιστούν το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης, αλλά να εκφέρουν εθνικιστικές κορώνες για το ποιος είναι Τούρκος και ποιος όχι. Συγκεκριμένα ο κ. Τσιτσελίκης είπε στη διάρκεια της ομιλίας του πως «το ποιος είναι Τούρκος ή Πομάκος στη Θράκη πρέπει να είναι αδιάφορο, πρέπει να το ξεπεράσουμε. 

Έχουν τη σημασία τους, αλλά είναι κυρίως ιδεολογική και δεν πρέπει να εγείρουν πάθη και να οδηγούμαστε στα δικαστήρια». Πρώτος από το κοινό παρενέβη ο πρώην βουλευτής Ξάνθης Αχμέτ Φαΐκογλου, ο οποίος συστήθηκε πρώην βουλευτής που εκπροσώπησε την «τουρκική μειονότητα» στο ελληνικό κοινοβούλιο. Ο ίδιος αναρωτήθηκε «πως είναι δυνατόν να χωρίζουμε τη μειονότητα σε Τούρκους και Πομάκους» και πρόσθεσε πως «ποτέ δεν υπήρξε κρατική μέριμνα για να ερωτηθούν οι άνθρωποι της μειονότητας τι αισθάνονται, εγώ σας λέω όχι αισθάνονται Τούρκοι, είναι Τούρκοι». Πιο συγκρατημένος ο πρώην βουλευτής Ροδόπης και νυν στέλεχος της ΔΗΜΑΡ Ιλχάν Αχμέτ επέκρινε το ελληνικό κράτος γιατί δεν εφαρμόζει αποφάσεις ευρωπαϊκών δικαστηρίων, αναφερόμενος ειδικότερα στα θέματα που αφορούν τις «Τουρκικές Ενώσεις Κομοτηνής και Ξάνθης». Οι παρεμβάσεις των δύο μουσουλμάνων πολιτικών δε σχολιάστηκαν από τον κ. Τσιτσελίκη, ο οποίος έσπευσε να πει ότι δεν ήταν αυτό το θέμα της εισήγησής του και αν συνέχιζαν τη συζήτηση θα χανόταν η ουσία του συνεδρίου που αφορά στον Τύπο και την ελευθερία της έκφρασης. 

Ως «επικίνδυνο» χαρακτήρισε το επάγγελμα του δημοσιογράφου ιδιαίτερα στη Θράκη, η Εμίν Χούλια ιδιοκτήτρια της εβδομαδιαίας τουρκόφωνης «Γκιουνδέμ». Μιλώντας για τα προβλήματα του μειονοτικού Τύπου είπε πως αυτά είναι οικονομικά και τεχνικά και επισήμανε «τα ΜΜΕ της μειονότητας απέχουν από το να έχουν θεσμική ταυτότητα, γιατί δεν υπάρχει προσωπικό αλλά και χρήματα. Όσοι ασχολούμαστε με τη δημοσιογραφία στη Θράκη ασχολούμαστε με όλα, με τη διαφήμιση, την αναζήτηση συνδρομητών, ακόμα και την καθαριότητα». Για το θέμα της ελευθερίας στον Τύπο, ανέφερε «δεν είσαι ελεύθερος αν είσαι το διαφορετικό, ακόμα και οι συνάδελφοί σου σε στοχοποιούν. Σε θεωρούν εθνικό κίνδυνο, πράκτορα κράτους άλλων συμφερόντων και δε γίνεσαι δεκτός στις Ενώσεις Συντακτών, δε δικαιούσαι δημοσιεύσεις του Δημοσίου. Τίθεσαι υπό παρακολούθηση»? Λόγια υπερβολικά και απίθανα, απορίας άξιο γιατί τα λέει όλα αυτά μια γυναίκα που η πορεία και η διαδρομή της αποδεικνύει το εντελώς αντίθετο.  

Μέσω skype ήταν η παρέμβαση του Oliver Vujovic γενικού γραμματέας Ένωσης Μέσων μαζικής ενημέρωσης νοτιανατολικής Ευρώπης Seemo (South East Europe Media Organization) που δεν ήλθε στην Κομοτηνή. Ο ομιλητής υποστήριξε πως το 2012 η Ε.Ε. κατέγραψε τις περισσότερες απειλές σε βάρος δημοσιογράφων σε χώρες ενταγμένες στην Ευρώπη όπως η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Βουλγαρία. Τα πρωτεία όμως διατηρούν διαχρονικά η Τουρκία και Λευκορωσία. Επιπλέον τόνισε πως «είναι πιο δύσκολο να είσαι δημοσιογράφος σε μικρές πόλεις, όπου υπάρχει μεγαλύτερη πίεση στη δουλειά». Για τα μειονοτικά μέσα μαζικής ενημέρωσης και την ελευθερία έκφρασης στην Ευρώπη μίλησε ο Bojan Brezigar μέλος Δ.Σ. ευρωπαϊκής ενωσης Συντακτών ημερησίων Εφημερίδων στις τοπικές και μειονοτικές γλώσσες MIDAS (European Association of Daily Newspapers in Minority and Regional Languages). Στην ομιλία του επισήμανε την ανάγκη τα κράτη να προασπίζονται τη ποικιλομορφία και να δίνουν τη δυνατότητα στα ΜΜΕ να την προωθούν. Τέλος, εισήγηση σχετικά με τα μειονοτικά δικαιώματα και την ελευθερία των Μέσων μαζικής Ενημέρωσης στην Ευρώπη, ανέπτυξε ο Hans Heinrich Hansen, πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Ένωσης Ευρωπαϊκών Εθνών Fuen (Federal Union of European Nationalities). 

Από τις παρεμβάσεις που έκαναν αίσθηση ήταν αυτή του Μουμίν Τζαχίν από τον Ήφαιστο, ο οποίος χαρακτήρισε «ντροπή» το γεγονός ότι ελάχιστα άτομα παρακολούθησαν το συνέδριο αν και όπως φάνηκε προηγήθηκε κινητοποίηση για λόγους σκοπιμότητας. «Ένα ΜΜΕ δικαζόταν και είμαστε μόλις 200 άτομα. Λυπάμαι πραγματικά». Ο Οζάν Αχμέτογλου εκ μέρους των διοργανωτών έσπευσε να δικαιολογηθεί κατηγορώντας την πλειονότητα ότι δεν δέχτηκε το άνοιγμα που έκανε η μειονότητα και έκανε γνωστό πως προσκλήσεις απεστάλησαν σε όλους, αλλά δεν υπήρξε ανταπόκριση. 

Από το συνέδριο απουσίασαν οι εκδότες της τουρκόφωνης εφημερίδας «Millet» της Ξάνθη, παρόλο που το πρωί της ίδιας μέρας όλοι οι άνθρωποι του μειονοτικού Τύπου φωτογραφίζονταν μαζί στα σκαλιά του δικαστικού μεγάρου Κομοτηνής όπως και οι δεκάδες άλλοι μειονοτικοί αυτοαποκαλούμενοι δημοσιογράφοι που σε άλλες αφίξεις σπεύδουν να είναι σε πρώτο πλάνο. 

Τελικά όχι μόνο δεν βγήκαν συμπεράσματα αλλά η κατεύθυνση της όλης προσέγγισης κόντεψε να παραστρατήσεις αφού τελικά άλλη ήταν η επιδίωξη, όχι να λύσουμε ζητήματα διώξεων κι ελευθερίας του Τύπου που είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη αλλά να διοργανώσουμε μια ακόμη φιέστα με πρωταγωνιστή το γνωστό έντυπο για μια αστική υπόθεση στην οποία αν επιδείκνυε στοιχειώδη καλή θέληση, θα είχε αποφευχθεί. Αγωγές εξ άλλου πολλών χιλιάδων ευρώ αντιμετωπίζει και Ο ΧΡΟΝΟΣ αλλά δεν βγήκε να μιλήσει για καταπίεση και φίμωμα επιδιώκοντας να τις αντιμετωπίσει με το νομικό του οπλοστάσιο και την τεκμηρίωση των δημοσιογραφικών του επιχειρημάτων.