ΥΠΑΡΚΤΟΣ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΓΚΛΩΒΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ

Τι φέρνει η κατάργηση της Σένγκεν

11/02/16 - 11:00

Μοιραστείτε το

«Να εκδιωχθούμε από τη Σένγκεν δεν μπορούμε, να επαναφέρουν οι άλλοι συνοριακούς ελέγχους γίνεται. Το πρόβλημα είναι ότι εάν η Αυστρία και όλες οι άλλες χώρες σταματήσουν να δέχονται πρόσφυγες, όλοι αυτοί που δεν μπορούμε να σταματήσουμε να έρχονται στην Ελλάδα, θα μείνουν εδώ», δήλωσε ο  Βασίλης Γραμματίκας, επίκουρος καθηγητής στο τμήμα Παρευξεινίων Χωρών του ΔΠΘ «Βλέπουμε ότι η Ε.Ε. καλλιεργεί πλέον φιλίες με τα όμορά μας κράτη, Βουλγαρία, Σκόπια και κατά βάση Αλβανία, σε μία προσπάθεια να ορίσει περιορισμούς ως προς τη διακίνηση προσώπων από εμάς προς την υπόλοιπη Ε.Ε.», δήλωσε ο δικηγόρος Ξάνθης Στέργιος Γιαλάογλου Ρεπορτάζ  Δήμος Μπακιρτζάκης

Συμφωνία του Σένγκεν, γνωστή και ως Συνθήκη του Σένγκεν, καλείται η συμφωνία που υπεγράφη στις 14 Ιουνίου 1985 στην κωμόπολη Σένγκεν του Λουξεμβούργου ανάμεσα σε πέντε κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία) και είχε ως στόχο την προοδευτική κατάργηση των ελέγχων στα κοινά σύνορα, την καθιέρωση της ελεύθερης κυκλοφορίας για όλα τα πρόσωπα, υπηκόους των κρατών που υπέγραψαν τη Συμφωνία, καθώς και την αστυνομική και δικαστική συνεργασία. Περαιτέρω, στις 19 Ιουνίου 1990 υπεγράφη εκ νέου στο Σένγκεν η Σύμβαση Εφαρμογής της Συμφωνίας του Σένγκεν, που συμπλήρωνε και εξειδίκευε την αρχική Συμφωνία. Η εν λόγω συνεργασία κινούνταν σε καθαρά διακυβερνητικό επίπεδο και εκτός του θεσμικού πλαισίου των ΕΚ, μέχρι τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης του Άμστερνταμ. Το 1992 η χώρα μας υπέγραψε πρωτόκολλα και συμφωνίες προσχώρησης στα δύο ανωτέρω διεθνή κείμενα. Στην Ελλάδα η Συνθήκη του Σένγκεν, η Σύμβαση Εφαρμογής της Συνθήκης του Σένγκεν και τα πρωτόκολλα και οι συμφωνίες προσχώρησης των νέων κρατών κυρώθηκαν από τη βουλή με το Νόμο 2514/1997. Η Συμφωνία του Σένγκεν τέθηκε σε ισχύ στις 26 Μαρτίου 1995, δημιουργώντας έτσι τη Ζώνη Σένγκεν, που ενσωματώθηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης του Άμστερνταμ την 1η Μαΐου 1999, με εξαίρεση την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Έκτοτε το κεκτημένο του Σένγκεν (Schengen acquis) εφαρμόζεται και αναπτύσσεται περαιτέρω εντός του θεσμικού και νομικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Στην πράξη η Συνθήκη σημαίνει ότι οι Έλληνες μπορούν να εισέλθουν σε άλλη χώρα μέλος χωρίς κανένα απολύτως έλεγχο, αφού δεν υπάρχουν σύνορα. Τι συνέπειες όμως θα είχε η έξοδος μας, εκτός από τον περιορισμό στην ελεύθερη διακίνηση προσώπων; Την απάντηση κλήθηκαν να δώσουν μέσω του «Χ» ο δικηγόρος Ξάνθης Στέργιος Γιαλάογλου και ο Βασίλης Γραμματίκας, επίκουρος καθηγητής στο αντικείμενο «Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο με έμφαση στην προστασία των μειονοτήτων στον Παρευξείνιο χώρο», στο τμήμα Παρευξεινίων Χωρών του ΔΠΘ. Η παρέμβασή τους έρχεται μετά τις αλλεπάλληλες προειδοποιήσεις που έχει δεχθεί η χώρα μας για την ελλιπή φύλαξη των συνόρων και τον προβληματισμό που επανειλημμένα  εξέφρασε ο αν. υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας.  

«Είναι εξαιρετικά τραγικό να μας βγάλουν όσο και να το ωραιοποιούμε. Πρόκειται για μία συνθήκη ελεύθερης διακίνησης ανθρώπων σε συγκεκριμένες χώρες. Αυτό που εμείς ως Ευρωπαίοι απολαμβάνουμε αυτή τη στιγμή, δηλαδή την ελεύθερη μεταφορά και τα ταξίδια μας σε όλες τις χώρες της ΕΕ με μόνο την επίδειξη της ταυτότητας, αυτό είναι κατάκτηση και σε αυτό οικοδομήθηκε όλη η συνθήκη. Και μάλιστα δίνει τη δυνατότητα ειδικής αστυνομίας της Frontex, που να διασφαλίζει τους όρους των εξωτερικών της συνόρων», είπε σχετικά ο Στέργιος Γιαλάογλου. Σε περιπτώσεις ιδιαίτερου κινδύνου και ιδιαίτερης απειλής, όπως για παράδειγμα το μεταναστευτικό, μπορεί να επιβάλλονται εκ νέου περιορισμοί στη διακίνηση επιβατών σε ένα κράτος-μέλη για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. «Αυτή η δυνατότητα που προβλέπεται είναι που με φοβίζει και περισσότερο και γι? αυτό βλέπουμε ότι η ΕΕ καλλιεργεί πλέον φιλίες με τα όμορά μας κράτη, Βουλγαρία, Σκόπια και κατά βάση Αλβανία, σε μία προσπάθεια να ορίσει περιορισμούς ως προς τη διακίνηση προσώπων από εμάς προς την υπόλοιπη ΕΕ. Ουσιαστικά ως προς εμάς κάνει μία «έξοδο», έστω κι αν δεν είναι έξοδος με την τυπική έννοια, γιατί μπαίνει περιορισμός στα σύνορά μας κι εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να μπούμε στη διαδικασία, όσοι διακινούνται στα ενδότερα της Ευρώπης, να υφίστανται και πάλι τους παλιούς ελέγχους. Αυτό είναι το πρόβλημα που φοβάμαι πάρα πολύ, ότι μας υψώνουν τείχη στα βόρεια σύνορά μας, μπαίνουν ξανά οι περιορισμοί μόνο ως προς τη διέλευση από την Ελλάδα προς το εσωτερικό της ΕΕ και ουσιαστικά αδρανοποιείται η συνθήκη για κάποιο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα», τόνισε ο δικηγόρος της Ξάνθης. 

ΤΙ ΖΗΤΟΥΝ ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ 
Κατά τον ίδιο οι Ευρωπαίοι ζητούν τη δημιουργία χώρων ταυτοποίησης και ελέγχων των διακινούμενων προσώπων. Η συνθήκη έγινε για να δημιουργηθεί μία μεγάλη βάση δεδομένων όλων των διερχόμενων προσώπων. Χρειάζεται ταυτοποίηση, σύστημα δεδομένων, αποτυπώματα, ταξιδιωτικά έγγραφα. «Αυτή τη στιγμή υπάρχει μία κεντρική μονάδα στην οποία και καταγράφονται τα πάντα, και με τη δυνατότητα της μηχανοργάνωσης όλων των κρατών της ΕΕ πλέον αυτή η «τράπεζα» πληροφοριών είναι τεράστια. Εκεί είναι πιο εύκολο να εντοπιστεί κάποιος που έχει πλαστό διαβατήριο ή έχει ένταλμα σύλληψης. Αυτό είναι πολύ απλό πλέον. Ουσιαστικά μας ζητούν να κάνουμε έναν έλεγχο ταυτοποίησης στο δικό μας χώρο, θέλουν να ξέρουμε ποιος μπαίνει στο «σπίτι» μας. Η συνθήκη προϋποθέτει ότι όλα τα κράτη έχουν δεχθεί αυτούς τους περιορισμούς προς όφελος του ευρωπαϊκού κεκτημένου και όλων των Ευρωπαίων πολιτών». 

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΟΝ ΈΒΡΟ
Αναφερόμενος στο σχέδιο εγκατάστασης προσφύγων στον Έβρο, κάτι που διαψεύστηκε στη συνέχεια από την κυβέρνηση, ο κ. Γιαλάογλου υποστήριξε πως η γερμανική κυβέρνηση επεξεργάζεται ένα σχέδιο με το οποίο θα ζητήσει από όλους τους Γερμανούς κατοίκους να πουν πόσα ελεύθερα δωμάτια έχει ο καθένας στο σπίτι, με την προοπτική πλέον της επιδότησης παραχώρησης κενών δωματίων προς στέγαση μεταναστών. Ο καθένας θα επιχορηγείται ένα κατά κεφαλήν ποσό για κάθε μετανάστη που θα φιλοξενεί. «Αυτό σαν ιδέα είναι κάτι που θεωρώ ότι θα γίνει και εδώ», είπε. Όσον αφορά στις αντιδράσεις, «δε θα δεχτώ ότι στην περιοχή μας μπορούμε να έχουμε κάτι. Δεν έχω ιδιαίτερες φοβίες για την περιοχή, μπορεί να έχουμε ιδιαιτερότητες αλλά αυτές έχουν να κάνουν περισσότερο με το ότι έχουμε ένα φυσικό σύνορο κι αυτό είναι το πρόβλημά μας, μήπως δεχθούμε έναν ανεξέλεγκτο αριθμό μεταναστών. Αν όλα γίνουν λελογισμένα, δεν νομίζω να υπάρξει πρόβλημα». Πάντως ο αριθμός προσφύγων και μεταναστών που αναμένεται να φτάσουν στην Ελλάδα, κατά τον κ. Γιαλάογλου, είναι μεγάλος. Αρκεί να σκεφτεί κανείς πως 2-3 εκατομμύρια ανθρώπων που βρίσκονται ήδη στην ακτογραμμή της Μ. Ασίας στην Τουρκία, «αυτά κάποια στιγμή θα αναζητήσουν τρόπο εκτόνωσης. Δεν ξέρω πόσους θα υποδεχθούμε εμείς, αλλά φανταστείτε να έχουν κλείσει και τα σύνορα για Σκόπια και Βουλγαρία που θα πάνε αυτά τα άτομα;»
Η συνθήκη Σένγκεν αφορά μόνο τα φυσικά πρόσωπα. Για να μπορεί να λειτουργεί αυτός ο χώρος ταυτόχρονα καθιερώνονται κοινοί κανόνες ασύλου, κοινοί κανόνες για το ποιες χώρες χρειάζονται βίζα, κοινές προσπάθειες καταπολέμησης διασυνοριακού εγκλήματος, καθώς και κοινό σύστημα πληροφοριών, όπου καταγράφονται κάποιες κατηγορίες υπόπτων, ώστε όλες οι αστυνομικές αρχές των χωρών ανά πάσα στιγμή να έχουν πρόσβαση σε αυτή τη λίστα. Όσον αφορά τους πολίτες των χωρών της ζώνης Σένγκεν, αυτοί μπορούν να ταξιδεύουν σε οποιαδήποτε χώρα της συνθήκης χωρίς καν την επίδειξη ταυτότητας. Στις αεροπορικές διαδρομές απαιτείται η επίδειξη κάποιου δελτίου που να πιστοποιεί την ταυτότητα του επιβάτη, λόγω της ιδιαιτερότητας του μέσου. Τα παραπάνω τόνισε ο Βασίλης Γραμματίκας, περιγράφοντας το ιστορικό πλαίσιο και τα στοιχεία της Συνθήκης. Ο ίδιος έκανε γνωστό ότι οι χώρες Βουλγαρία, Κροατία, Ρουμανία, Κύπρος, αλλά και η Μ. Βρετανία (επέλεξε να απόσχει), δεν έχουν ενσωματωθεί σε αυτό το σύστημα ακόμη. «Γι? αυτό επιδεικνύουμε ταυτότητα πηγαίνοντας στη Βουλγαρία».  «Για να μπορεί να λειτουργεί αυτό το σύστημα τα κράτη έθεσαν και κάποιες ασφαλιστικές δικλείδες. Υπάρχουν κάποιες διαβαθμισμένες «απειλές» βάσει των οποίων τα κράτη μπορούν προσωρινά να επαναφέρουν συνοριακούς ελέγχους. Έτσι στην παρούσα περίπτωση η Δανία έχει για το δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου επανεισάγει συνοριακούς ελέγχους, το ίδιο και οι Νορβηγία, Σουηδία, η Αυστρία, η Γερμανία και η Γαλλία. 

Υπάρχει μία ακόμα πρόβλεψη στη Συνθήκη, σύμφωνα με την οποία σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν η λειτουργία του χώρου Σένγκεν βρίσκεται σε κίνδυνο, ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων προβλημάτων που αφορούν τον εξωτερικό έλεγχο των συνόρων, το συμβούλιο που έχει εγκαθιδρυθεί με βάση τη Συνθήκη, μπορεί εφόσον υπάρξει πρόταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συστήσει σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη να επαναφέρουν τους συνοριακούς ελέγχους. «Το κράτος που είναι στόχος αυτής της διαδικασίας παίρνει ένα χρονικό περιθώριο προκειμένου να βελτιώσει ή να κάνει αυτά που του ζητούν. Είμαστε σε αυτή τη διαδικασία, άτυπα», είπε ο κ. Γραμματίκας. Ο επίκουρος καθηγητής εμφανίστηκε αισιόδοξος για την τύχη της Ελλάδας, εφόσον δεν προβλέπεται η εκδίωξη κράτους μέλους, αλλά υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες και «ειδικά στην περίπτωση της ΕΕ τα πράγματα είναι ασφαλώς περίπλοκα γιατί πλέον το κομμάτι της λειτουργίας της συνθήκης για τα 26 κράτη, είναι και το κομμάτι του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Με απλά λόγια να εκδιωχθούμε δεν μπορούμε, να επαναφέρουν οι άλλοι συνοριακούς γίνεται. 

Το πρόβλημα είναι ότι εάν η Αυστρία και όλες άλλες χώρες σταματήσουν να δέχονται πρόσφυγες, όλοι αυτοί που δεν μπορούμε εμείς να σταματήσουμε να έρχονται στην Ελλάδα, θα μείνουν εδώ. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα ξαφνικά θα γίνει φιλοξενούσα χώρα για τεράστιες μάζες προσφύγων ή μεταναστών που δεν μπορεί να διαχειριστεί». 

Τέλος, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο εγκατάστασης προσφύγων στον Έβρο, ο κ. Γραμματίκας σχολίασε πως «διαφωνώ με την ανεξέλεγκτη φιλοξενία οπουδήποτε υπάρχει διαθέσιμο κατάλυμα, παρά το γεγονός ότι οικονομικά αυτό θα είναι επωφελές για τις τοπικές κοινωνίες». Καταλήγοντας υπενθύμισε την ύπαρξη της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη και τα προβλήματα που δεν αποκλείεται να προκύψουν από την ενδεχόμενη συνύπαρξη με μουσουλμάνους άλλων δογμάτων, εάν στην περιοχή μας εγκατασταθούν πρόσφυγες. 

Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News

Ροή Ειδήσεων

xronos
xronos.gr

ΑΡ. ΜΗΤ: 232265

mit-logo