Το ΤΕΦΑΑ σκανάρει την υγεία παιδιών της Θράκης

Στο ερώτημα τι προσφέρει το πανεπιστήμιο στην τοπική κοινωνία της Θράκης, απαντά και μάλιστα στην πράξη το Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ). Μία ομάδα ακαδημαϊκών, αποτελούμενη από τους Μαρία Μιχαλοπούλου, πρόεδρο του τμήματος, Αντώνη Καμπά αναπληρωτή καθηγητή, Γιάννη Φατούρο, αναπληρωτή καθηγητή, και Θανάση Χατζηνικολάου λέκτορα, υλοποιεί μία σπουδαία έρευνα και επιχειρεί να δημιουργήσει τον χάρτη υγείας των μικρών παιδιών της Θράκης. Από το Νοέμβριο του 2013 ξεκίνησε η έρευνα στο Εργαστήριο Φυσικής Αγωγής & Άθλησης, και η πρώτη φάση του θα ολοκληρωθεί τον Ιούνιο.  Σχεδόν 200 παιδιά ηλικίας 8-11 ετών υπολογίζεται πως έχουν πάρει μέρος μέχρι στιγμής.

Ανθρωπομετρικές μετρήσεις (βάρος, ύψος, διαστάσεις), δερματοπτυχές (σωματικό λίπος), κινητική απόδοση, φυσική κατάσταση, φυσική δραστηριότητα, οστική υγεία, είναι οι μετρήσεις που κάνουν φοιτητές του τμήματος υπό την καθοδήγηση των καθηγητών τους στα παιδιά. Πρόκειται για μία πρωτότυπη μελέτη όχι μόνο για τα ελληνικά, αλλά και τα διεθνή δεδομένα, σημείωσε ο αναπληρωτής καθηγητής Αντώνης Καμπάς. Επιχειρεί να αναπτύξει επιστημονικό έργο και να βγάλει έξω από τα στενά όρια της Ελλάδας το ακριτικό πανεπιστήμιο. Η μελέτη έχει να κάνει με την οστική υγεία των παιδιών και τη συνεισφορά των αθλημάτων σε αυτή. «Είναι κάτι το οποίο και ερευνητικά έχει ενδιαφέρον αλλά και πρακτικά για τους ίδιους τους γονείς, που στέλνουν τα παιδιά τους στα αθλήματα και δεν ξέρουν ποιο από όλα είναι το καλύτερο για την οστική υγεία», εξήγησε ο κ. Καμπάς. Το οστό όσο μεγαλώνουν τα παιδιά αναπτύσσεται, όμως η ποιότητα ανάπτυξης του οστού εξαρτάται από τη δραστηριότητα του παιδιού. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ένα παιδί όταν είναι κινητικά δραστήριο είναι καλύτερη. Όταν το παιδί λαμβάνει όλα τα απαραίτητα διατροφικά στοιχεία επίσης βελτιώνεται. Ωστόσο δε γνωρίζουν ποιο άθλημα προσφέρει τα περισσότερα. «Έχουμε στοιχεία που μας λένε ότι τα αθλήματα που έχουν  άλματα, όπως το μπάσκετ ή το βόλεϊ, έχουν περισσότερο όφελος, σε σχέση με το κολύμπι ή κάποιο άλλο άθλημα. Πάμε να εξετάσουμε και να δούμε ηλικιακά ποιο είναι το όφελος των αθλημάτων αυτών». Είναι μία ολοκληρωμένη έρευνα που στόχο έχει να καταγράψει χρήσιμα συμπεράσματα για την υγεία των παιδιών, την επιβάρυνση που δέχονται κατά τη διάρκεια της προπόνησης. Γι’ αυτό εξάλλου η έρευνα περιλαμβάνει και παρατήρηση της προπόνησης.  

Μικροί αθλητές στίβου, ποδοσφαίρου, μπάσκετ, βόλεϊ, κολύμβησης, ενόργανης γυμναστικής, πάλης και ταε κβο ντο  μετέχουν στη μελέτη. Παράλληλα η ερευνητική ομάδα μετρά τις διαστάσεις των παιδιών προκειμένου να διαπιστώσει τη σωματομετρική τους ανάπτυξη και κάνει αιμοληψίες ώστε να εξετάσει τα στοιχεία εκείνα του αίματος που σχετίζονται με την υγεία των οστών. Τέλος οι συμμετέχοντες καλούνται να μιλήσουν για τις διατροφικές τους συνήθειες. Είναι ένα ερωτηματολόγιο που συμπληρώνεται από τους γονείς ώστε να καταγραφούν οι συνήθειες των παιδιών. «Μας ενδιαφέρει πολύ να πίνουν γάλα, όπως και η πρόσληψη βιταμίνης D. Εάν τα παιδιά κατά τη διάρκεια του χειμώνα έχουν επάρκεια στη συγκεκριμένη βιταμίνη».  

Η ίδια έρευνα εκτός από παιδιά αθλητές αφορά και παιδιά, που αθλούνται ελάχιστα ή και καθόλου.  Το συγκεκριμένο κομμάτι της έρευνας διεξάγεται στο 10ο  δημοτικό σχολείο Κομοτηνής. «Λόγω του κόστους περιοριστήκαμε στην περιοχή της Θράκης και πήγαμε στο 10ο δημοτικό σχολείο. Το όφελος για τους γονείς είναι μεγάλο, γιατί θα πάρουν στοιχεία για την υγεία των παιδιών τους. Όμως δε θα μπορούσαμε όμως να ανταποκριθούμε σε όλους. Έτσι για να κάνουμε μία σωστή έρευνα περιοριστήκαμε στο κοντινότερο σε εμάς δημοτικό σχολείο το οποίο ανταποκρίθηκε. Υπάρχει εγκεκριμένη άδεια από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, για να κάνουμε έρευνα και μέσα στο σχολείο, αλλά προτιμήσαμε να την κάνουμε στις εγκαταστάσεις του ΤΕΦΑΑ», εξήγησε ο κ. Καμπάς. 

Ταυτόχρονα με την έρευνα της οστικής υγείας των παιδιών, το πανεπιστήμιο ερευνά και τις διατροφικές συνήθειες. Είναι μία διαχρονική μελέτη της υγείας των παιδιών σε συνδυασμό με την υγεία των γονέων τους. «Έχουμε την πρώτη τάξη δημοτικού, όπου μετράμε στα παιδιά και στους δύο γονείς και όσα παιδιά έχουν όλα τα δεδομένα, τα παρακολουθούμε για έξι χρόνια. Βλέπουμε σε ένα τέτοιο βάθος χρόνου, τη σχέση που έχει η υγεία και η δραστηριότητα των γονέων με την υγεία και τη δραστηριότητα των παιδιών». 

Τα μέχρι στιγμής δεδομένα από το συγκεκριμένο κομμάτι της έρευνας είναι ανησυχητικά. Σύμφωνα με τον κ. Καμπά διαπιστώνεται σημαντική έξαρση στην παιδική παχυσαρκία. Τα παιδιά της Θράκης δεν ξεφεύγουν από τα υπόλοιπα ελληνόπουλα που δυστυχώς κατέχουν πρωτιές, σε διεθνές επίπεδο, στο θέμα της παιδικής παχυσαρκίας. «Δεν είμαι σε θέση ακόμα να μιλήσω με αριθμούς, όμως τα νούμερα είναι πολύ  κοντά σε αυτά όλης της Ελλάδας, που λένε ότι η παχυσαρκία θεωρείται και στον παιδικό πληθυσμό επιδημία. Αυτό που τρομάζει και δίνει ελπίδα παράλληλα, είναι η σχέση που έχει η παιδική παχυσαρκία με την παχυσαρκία των γονέων τους». Αυτό σημαίνει ότι εάν αλλάξουν διατροφικές συνήθειες οι γονείς μπορεί να αλλάξουν και τα παιδιά. 

Τους μικρούς αθλητές του προπονητή Τάε Κβο Ντο Ανδρέα Χρηστίδη εντόπισε ο «Χ» να εξετάζονται από την ομάδα του ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής. Τα παιδιά προέρχονται από τον αθλητικό σύλλογο Τάε Κβο Ντο «Ορέστης Βασίλης» Ξάνθης. Συνολικά 45 παιδιά του αθλητικού συλλόγου μετέχουν στην έρευνα και όπως ανέφερε ο προπονητής, «είχα την τύχη να γίνω δεκτός στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών και έχοντας καθηγητή τον Αντώνη Καμπά μου έδωσε το έναυσμα, τα ερεθίσματα, να ασχοληθώ όχι απλώς με αυτό το πρόγραμμα, αλλά με ένα συγκεκριμένο αντικείμενο το οποίο είναι πολύ χρήσιμο στην προπονητική». Στο πλαίσιο της έρευνας κλιμάκιο του ΤΕΦΑΑ μετέβη στην Ξάνθη για να κάνει τις πρώτες μετρήσεις, αλλά και να παρατηρήσει τις προπονήσεις. Στη δεύτερη φάση του προγράμματος, οι μαθητές βρέθηκαν στις εγκαταστάσεις του ΤΕΦΑΑ για τις εξειδικευμένες μετρήσεις με τα ειδικά μηχανήματα του εργαστηρίου. Τα στοιχεία που θα προκύψουν θα είναι χρήσιμα όχι μόνο για την υγεία, αλλά  και τον τρόπο προπόνησης των παιδιών. 

Όλγα Τσιούλφα