ΤΑΡ: Νέα χάραξη και φθηνό αέριο διεκδικεί η ΑΜΘ

«Όχι» στη Μελέτη Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων, είπαν και οι πέντε παρατάξεις του περιφερειακού συμβουλίου Αν. Μακεδονίας και Θράκης και συμφώνησαν ότι διαφωνούν στη χάραξή του. Η  έγκριση Περιβαλλοντικών Όρων επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων,  για την κατασκευή και λειτουργία του έργου: «Διαδριατικός Αγωγός Φυσικού Αερίου (ΑΦΑ) & συνοδευτικές εγκαταστάσεις», τέθηκε προς συζήτηση στο περιφερειακό συμβούλιο το βράδυ της Τρίτης, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η δημόσια διαβούλευση για το έργο. 

Απουσία εκπροσώπων της κοινοπραξίας που ανέλαβε την κατασκευή του έργου έγινε η συζήτηση, γεγονός που σχολιάστηκε αρνητικά από τους συμβούλους. Πάντως οι περιφερειακοί σύμβουλοι στάθηκαν στη χάραξη, εκφράζοντας τους προβληματισμούς τους για τις επιπτώσεις στη γεωργία και το περιβάλλον. 

Θετικοί υπό προϋποθέσεις, ήταν οι υπάλληλοι του τμήματος Περιβάλλοντος και Υδρο-οικονομίας  ΠΕ Ροδόπης που εισηγήθηκαν το θέμα. Ο Νίκος Λαζαρίδης κατά την εισήγησή του, αναφέρθηκε και στην πρώτη δημόσια διαβούλευση που διεξήχθη στην έδρα της Περιφέρειας στις 14 Οκτωβρίου στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι της εταιρίας ΤΑΡ, της μελετητικής εταιρίας, φορείς της περιοχής, στελέχη της δημόσιας διοίκησης και κοινό. Εκεί ετέθησαν τα εξής ζητήματα και εκφράστηκαν οι παρακάτω απόψεις:

⇢ Αποφυγή διέλευσης του αγωγού από τα Τενάγη Φιλίππων.

⇢ Αποφυγή διέλευσης του αγωγού από γη υψηλής παραγωγικότητας. Να προτιμηθούν διελεύσεις από ημιορεινές και ορεινές περιοχές έστω και αν απαιτούνται περισσότερα χιλιόμετρα.

⇢ Να υπάρχει απόλυτος σεβασμός στην πολιτιστική κληρονομιά και τον αρχαιολογικό πλούτο της περιοχής, στο φυσικό περιβάλλον, ιδιαιτέρως σε σημεία που ο αγωγός διέρχεται από περιοχές του δικτύου Natura 2000.

⇢ Να γίνουν απόλυτα σεβαστές οι όποιες απαιτήσεις του υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

⇢ Επίσης, να υπάρξει μέριμνα η διέλευση του αγωγού να συνοδεύεται και  από την απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών ίδρυσης και λειτουργίας Επιχείρησεων Παροχής Αερίου (ΕΠΑ) προκειμένου το ενεργειακό αυτό αγαθό να γίνει κτήμα των κατοίκων της περιοχής.

Αντικείμενο της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Κ.Ε.) είναι η κατασκευή και λειτουργία του προτεινόμενου συστήματος αγωγού που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από νέα κοιτάσματα από την περιοχή της Κασπίας Θάλασσας (από την περιοχή του κοιτάσματος Shah Deniz II στο Αζερμπαϊτζάν) προς την Δυτική και Νοτιοανατολική Ευρώπη. Φορέας υλοποίησης του έργου είναι η εταιρία Trans Adriatic Pipeline AG-Greece. Το συνολικό μήκος του αγωγού από τα Ελληνοτουρκικά σύνορα ως την Ιταλία θα είναι 863 km.

Το προτεινόμενο έργο στο ελληνικό τμήμα του έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

Από τα ελληνοτουρκικά σύνορα η προτεινόμενη όδευση κατευθύνεται νοτιοδυτικά για 45 km μέχρι την περιοχή βόρεια της Αλεξανδρούπολης. Στην συνέχεια κατευθύνεται βορειοδυτικά για 55 km φθάνοντας στην βιομηχανική περιοχή της Κομοτηνής, στρέφεται δυτικά και συνεχίζονται για 55 km περνάει νότια της Ξάνθης. Ακολούθως στρέφεται προς νοτιοδυτικά φτάνοντας στην ευρύτερη περιοχή της Καβάλας μετά από διαδρομή 40 km. Από την Καβάλα η όδευση συνεχίζει βορειοδυτικά για μήκος 60 km, διερχόμενη από τους βόρειους πρόποδες του Παγγαίου πριν φτάσει στην ευρύτερη περιοχή νότια της Αλιστράτης.

Όπως αναφέρθηκε, ο σχεδιασμός του έργου προβλέπει την κατασκευή και λειτουργία Σταθμού Συμπίεσης στην περιοχή των Κήπων, όπου στα πλαίσια της μελέτης διερευνήθηκαν 3 εναλλακτικές θέσεις με την προτεινόμενη να έχει επιλεγεί λόγω λειτουργικών συνθηκών καθότι βρίσκεται γειτονικά του σταθμού του ΔΕΣΦΑ. Η εγκατάσταση θα περιφραχθεί και θα απαιτήσει επιφάνεια 170 στρεμμάτων εκ των οποίων τα 100 στρέμματα απαιτούνται για εγκαταστάσεις, κτίρια και δρόμους.

Να μην εγκριθούν οι περιβαλλοντολογικοί όροι έως ότου η κατασκευάστρια εταιρεία και η μελετητική ομάδα παρουσιάσει τη νέα χάραξη που θα λαμβάνει υπόψη τις απόψεις των ΤΕΕ της Θράκης και της Αν. Μακεδονίας αλλά και της τοπικής κοινωνίας, πρότεινε ο περιφερειάρχης Α. Γιαννακίδης, στη συζήτηση του θέματος. Υπέρ της κατασκευής του έργου, τάχθηκε ο επικεφαλής της Περιφερειακής Αναγέννησης Γιώργος Παυλίδης, πλην όμως τόνισε πως  «σε πολλά σημεία πρέπει να αλλάξει η όδευση». Επιπλέον δεν προκύπτουν άμεσα οφέλη για την περιοχή και τους καταναλωτές ανέφερε ο κ. Παυλίδης τονίζοντας, «δεν είναι δυνατόν στην Αθήνα σε άλλες περιοχές που έχουν πολύ μικρότερο χειμώνα να είναι προνομιούχοι και να πληρώνουν κόστος περίπου 40% χαμηλότερο από εμάς  για τη θέρμανση λόγω του φυσικού αερίου». Σε κάθε περίπτωση ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης τόνισε πως πρέπει να μελετηθεί η χάραξη του αγωγού και να μην επηρεαστούν αγροτικές εκτάσεις, στις οποίες στηρίζεται η οικονομία του τόπου. Ακόμα όμως και στην περίπτωση που θιγούν εκτάσεις, ο κ. Παυλίδης τόνισε πως οι ιδιοκτήτες πρέπει να αποζημιωθούν. 

Αντίθετοι στην κατασκευή και λειτουργία του ΤΑΡ δήλωσαν οι δύο σύμβουλοι της Λαϊκής Συσπείρωσης λέγοντας μάλιστα πως θα εξυπηρετηθούν συμφέροντα μεγαθηρίων. 

 «Δεν έχει να κερδίσει τίποτα η χώρα μας και ιδιαίτερα η περιοχή μας από τη διέλευση αυτού του αγωγού», είπε ο Χρήστος Ποτόλιας και πρόσθεσε «επιπλέον αυτός ο αγωγός περνάει από εδάφη υψηλής παραγωγικότητας και οι αγρότες δικαίως αντιδρούν γιατί βάζουν το ζήτημα της διατροφικής επάρκειας της χώρας. Είναι ένα ζήτημα το οποίο είναι πολύ σημαντικό και δε μπορεί να υπάρξει λαός ο οποίος διαφεντεύει τις τύχες του και ορίζει το μέλλον του αν δεν μπορεί να παράξει αγροτικά προϊόντα σε ποιότητα και σε ποσότητα τέτοια που να καλύπτουν τις ανάγκες του». Θέση της Λαϊκής Συσπείρωσης είναι ότι ο αγωγός πρέπει να ξανά σχεδιαστεί, για θα φέρει φθηνό αέριο προς λαϊκή κατανάλωση. 

Την άποψη ότι η Ελλάδα με ευθύνη της σημερινής κυβέρνησης απέτυχε ή απέφυγε να αξιοποιήσει τον αγωγό προκειμένου να αναβαθμιστεί η χώρα μας γεωστρατηγικά  και να μετατραπεί σε ενεργειακό κόμβο, εξέφρασε ο Δημήτρης Χαρίτου. Ο επικεφαλής της Αριστερής Οικολογικής Συνεργασίας σημείωσε ότι, «παρά τα μεγάλα λόγια η Ελλάδα δεν έχει καμία μετοχική συμμετοχή  στην εταιρεία που κατασκευάζει τον αγωγό τη στιγμή που η γειτονική Τουρκία συμμετέχει με την κρατική εταιρεία ενέργειας και το ίδιο διεκδικεί και η πλευρά της Αλβανίας. Εμείς μείναμε χώρα φιλοξενούσα με αδιευκρίνιστα τα τέλη διέλευσης». Κατά τον ίδιο ήταν σημαντική η αρνητική απάντηση του περιφερειακού συμβουλίου στη μελέτη, καθώς, «αποτελεί μία ισχυρή διαπραγματευτική βάση η απόφαση αυτή όχι μόνο για να αλλάξει η όδευση αλλά για να διεκδικήσει η περιφέρεια αυτά που αναλογούν στην περιοχή». Ο κ. Χαρίτου πέραν της διαφορετικής χάραξης, πρότεινε τη δικτύωση νοικοκυριών της ΑΜΘ έτσι ώστε να υπάρχει πρόσβαση στο φυσικό αέριο. Να υπάρξουν αντισταθμιστικά οφέλη με ένα ειδικό προνομιακό τιμολόγιο παροχής φυσικού αερίου στην περιοχή, ιδιαίτερα εκεί που πλήττονται. 

Η κοινοπραξία κατασκευής δεν κατάφερε να απαντήσει στα ζητήματα που έθεσε η τοπική κοινωνία, σχετικά με τη λειτουργία του ΤΑΡ, δήλωσε από την πλευρά της, η Κατερίνα Γεροστεργίου επικεφαλής της Οικολογίας Αλληλεγγύης. Επιπλέον τόνισε πως το 80% του αγωγού περνάει από γη υψηλής παραγωγικότητας που σημαίνει ότι θα αφαιρέσει μέσα καλλιέργειας. «Εμείς θεωρούμε και αμφισβητούμε ακόμα και την στρατηγική σημασία αυτού του αγωγού. Θέλουν να μας πείσουν ότι είναι εθνικής και στρατηγικής σημασίας. Δεν γίνεται κανένας λόγος ούτε δεσμεύεται η εταιρεία να διοχετεύσει αέριο στην περιοχή της ΑΜΘ και βέβαια εμείς θεωρούμε στρατηγικής σημασίας όχι αυτούς τους αγωγούς που δεν αφήνουν κανένα κέρδος για την περιοχή, αλλά την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα.   Επίσης και του τομέα του τουρισμού που ήδη έχει αρχίσει να αναπτύσσεται και αυτό φαίνεται από τους τουρίστες που έρχονται το τελευταίο διάστημα στην περιοχή μας».

Η διαβούλευση για τον ΤΑΡ θα συνεχιστεί. Παράλληλα υπάρχει το ενδεχόμενο να οριστεί νέα συνάντηση, το αμέσως επόμενο διάστημα.  

Όλγα Τσιούλφα