Στον «αέρα» η περίθαλψη μεταναστών εντός των κέντρων κράτησης

«Υλοποίηση δράσεων ιατρικών και ψυχοκοινωνικών αναγκών αλλοδαπών υπηκόων τρίτων χωρών χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα που ενδεχομένως χρήζουν διεθνούς προστασίας στις περιοχές των περιφερειακών ενοτήτων Έβρου, Ροδόπης και Ξάνθης» ήταν το πρόγραμμα που έλαβε χώρα τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2013 από το ΚΕΕΛΠΝΟ στα κέντρα κράτησης μεταναστών της Θράκης, αποφορτίζοντας σημαντικά τη λειτουργία των νοσοκομείων από το έργο φροντίδας των μεταναστών. Νοσηλευτές και ιατροί δραστηριοποιούνταν εντός των κέντρων, μεριμνώντας για την παροχή πρωτοβάθμιας περίθαλψης στους αλλοδαπούς, πραγματοποιώντας επιτόπιες εξετάσεις και κρίνοντας αν υπάρχει ανάγκη μεταφοράς τους στο νοσοκομείο, ενώ παρείχαν και υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής στήριξης, μέσω της λειτουργίας πλήρως εξοπλισμένων ιατρείων. Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε στο πλαίσιο των επειγόντων μέτρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων.

Ιατροί και νοσηλευτές είχαν τοποθετηθεί και δραστηριοποιούνταν στα κέντρα κράτησης και υποδοχής της Θράκης, συνιστώντας στην ουσία ανάχωμα στην προσέλευση μεταναστών στα νοσοκομεία στο πλαίσιο της πρωτοβάθμιας φροντίδας. Το πρόγραμμα ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικό, σχολίασε στο «Χ» ο διοικητής του Σισμανόγλειου Νοσοκομείου Κομοτηνής Ηρακλής Χατζηνέστωρος παρουσιάζοντας στοιχεία σύμφωνα με τα οποία, «ενώ πριν την έναρξη του προγράμματος δεχόμασταν δέκα μετανάστες τη μέρα, καθ’ όλη τη διάρκεια του δίμηνου προγράμματος δεχτήκαμε περίπου 20 μετανάστες». Η ιατρική φροντίδα που παρέχονταν από τα στελέχη του ΚΕΕΛΠΝΟ περιελάμβανε προληπτικό έλεγχο όλων των αλλοδαπών, με φυσική κλινική εξέταση, εμβολιασμό όλων με δύο τύπους εμβολίων.

Σε κάθε επίσης έναν από τους παράνομους μετανάστες που κρατούνται, δινόταν μία κάρτα υγείας, στην οποία αναγράφονται τα εμβόλια και τις αγωγές που τους έχουν χορηγηθεί. 

Ο σχεδιασμός του προγράμματος περιελάμβανε την οργάνωση και λειτουργία ιατρείου σε κάθε ένα από τα Κέντρα Υποδοχής με βάση τα διεθνή επιστημονικά πρότυπα. Το κάθε ιατρείο στελεχώθηκε από ομάδα υγείας αποτελούμενη από: ιατρό, νοσηλευτή, διερμηνέα, ψυχολόγο ή κοινωνικό λειτουργό. Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στα δυο μεγαλύτερα κέντρα υποδοχής στην Ξάνθη και την Κομοτηνή, που φιλοξενούν μέχρι και σήμερα τους μεγαλύτερους πληθυσμούς μεταναστών. 

Μία εγκύκλιος όμως του υπουργείου Υγείας πάγωσε στο πρόγραμμα του Κ.Ε.Λ.Π.Ν.Ο., το οποίο είχαν αναλάβει να υλοποιήσουν από κοινού προσλαμβάνοντας ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, τα νοσοκομεία της Θράκης. 

«Οι προσλήψεις των γιατρών και νοσηλευτών γινόταν με μία διάταξη νόμου με ιδιωτικά κριτήρια. Γινόταν η πρόσκληση ενδιαφέροντος, οι ενδιαφερόμενοι υπέβαλλαν τις αιτήσεις και γινόταν η επιλογή τους, χωρίς να υπάρχει πράξη υπουργικού συμβουλίου. Πρόσφατα μας ήρθε μία εγκύκλιος από το υπουργείο που λέει ότι αναστέλλεται προηγούμενη εγκύκλιος που μας έλεγε ότι μπορούμε να κάνουμε αυτές τις προσλήψεις, διότι χρειάζεται πράξη υπουργικού συμβουλίου. Κατά αυτό τον τρόπο αποκλείεται η δυνατότητα σε οποιονδήποτε δημόσιο φορέα και νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου να προσλάβει το προσωπικό που χρειάζεται», ανέφερε σχετικά ο διοικητής Ηρακλής Χατζηνέστωρος. 

Ακριβώς επειδή υπήρξε χρονικό κενό από τη λήξη του προγράμματος στο τέλος του Απριλίου, στα νοσοκομεία της Θράκης κατέφθασε εντολή από τη 4η ΔΥΠΕ να βοηθήσουν προς την κατεύθυνση υλοποίησης του προγράμματος, δηλαδή τα ίδια τα νοσοκομεία να προχωρήσεις στις προσλήψεις του απαραίτητου ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού. Αυτό όμως δεν είναι δυνατόν να συμβεί καθώς, όπως εξήγησε ο κ.  Χατζηνέστωρος «με την εγκύκλιο του υπουργείου Υγείας εμείς δε μπορούμε να προσλάβουμε προσωπικό και να το τοποθετήσουμε στα κέντρα κράτησης μεταναστών». Αξίζει να σημειωθεί ότι το Σισμανόγλειο Νοσοκομείο προχώρησε τη διαδικασία ολοκληρώνοντας την πρόσληψη ενός γιατρού και ενός νοσηλευτή. 

Όμως η τοποθέτησή τους στο κέντρο μεταναστών στην Κομοτηνή έχει «παγώσει» και η διοίκηση του νοσοκομείου περιμένει εντολές από το υπουργείο. Του θέματος έχει ήδη επιληφθεί ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Υγείας, ώστε «να μπορέσουμε είτε εμείς ως νοσοκομεία είτε το ΚΕΕΛΠΝΟ να κάνει τις προσλήψεις», είπε σχετικά ο διοικητής.

Το πρόγραμμα το οποίο υλοποίησε μέχρι και τον Απρίλιο του 2013 το Κ.Ε.Λ.Π.Ν.Ο., ανέλαβαν να συνεχίσουν για τρεις μήνες οι διοικητές των νοσοκομείων Θράκης, -καθώς δεν μπόρεσε να συνεχιστεί μέσω του Κ.Ε.Λ.Π.Ν.Ο-, με στόχο να βοηθήσουν τους έγκλειστους μετανάστες σε προβλήματα υγείας, αλλά και τους αστυνομικούς που είχαν την ευθύνη της φύλαξης καθώς πολλές φορές αναγκάζονταν να κάνουν τους γιατρούς και τους νοσηλευτές. 

Η συνέχισή του είναι κεφαλαιώδους σημασίας, αφού αφορά στην προάσπιση της δημόσιας υγείας της ευρύτερης περιοχής, καθώς οι μετανάστες προέρχονται από χώρες όπως το Μπαγκλαντές, το Πακιστάν, η Ινδία, το Αφγανιστάν, στις οποίες ενδημούν νοσήματα, όπως η ελονοσία, τα οποία είχαν εξαλειφθεί και δεν υπήρχαν στην Ελλάδα.