Σε κρίση το ευρωπαϊκό πολιτικό οικοδόμημα

Να ξαναπάρει η πολιτική τα πρωτεία από τους τεχνοκράτες στην ΕΕ, ήταν το μήνυμα του Έλληνα πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα μετά την απόφαση σταθμό των Βρετανών να αποχωρήσουν από την ευρωπαϊκή οικογένεια. "Η Ευρώπη χρειάζεται μία νέα συμφωνία", ήταν το μήνυμα του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κυριάκου Μητσοτάκη. Από την πλευρά της η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Φώφη Γεννηματά παρατήρησε πως οι σοσιαλιστές πρέπει να ηγηθούν των αλλαγών στην ΕΕ, ενώ με διάθεση κριτικής ο επικεφαλής του Ποταμιού Σταύρος Θεοδωράκης, τόνισε πως επικράτησαν οι λαϊκιστές.

Σημαντικότερη θεωρείται η παρέμβαση του υπουργού Εξωτερικών, ο οποίος εξέφρασε την ανησυχία του, κάνοντας λόγο για κατακερματισμό της Ευρώπης και άνοδο του εθνικισμού. " Μετά από τα αποτελέσματα του βρετανικού δημοψηφίσματος επιβεβαιώθηκε η επιμονή μας για την ανάγκη πραγματοποίησης μιας δημοκρατικής δεσμευτικής συζήτησης για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την ενίσχυση της κοινωνικής της λειτουργίας και για τον εκδημοκρατισμό των δομών της έτσι ώστε αυτή να λειτουργεί υπηρετώντας τους λαούς της Ευρώπης και να είναι ελκυστική στις κοινωνίες των κρατών-μελών", δήλωσε χαρακτηριστικά ο Νίκος Κοτζιάς.  

Και μπορεί οι πολιτικοί να εκφράζουν ακόμα φόβους με τις δηλώσεις τους, η οικονομία όμως δέχεται πλήγματα στην πράξη. Στη δίνη του παγκόσμιου κραχ που προκαλεί η επικράτηση του Brexit κινήθηκε την «Μαύρη Παρασκευή» και το Χρηματιστήριο Αθηνών υποχωρώντας προς τις 530 μονάδες, το οποίο μαζί με τις ευρωπαϊκές αγορές είχε, στις τελευταίες συνεδριάσεις, ποντάρει στην παραμονή της Βρετανίας στην ΕΕ.  Η πτώση στο ΧΑ είναι σταθερά διψήφια, ξεπερνώντας ενδοσυνεδριακά και το 15% με τις τραπεζικές μετοχές σε limit down. Αρνητικό το κλίμα και στην αγορά των ελληνικών ομολόγων. Στροφή των επενδυτών διεθνώς σε ασφαλή καταφύγια όπως τα γερμανικά ομόλογα, ράλι στις τιμές χρυσού. Στην ελληνική οικονομία εκτιμάται πως θα είναι περιορισμένος ο αντίκτυπος του Brexit, ανέφερε αξιωματούχος της τράπεζας της Ελλάδος στο Reuters. «Ο αντίκτυπος θα είναι μικρός, περιορισμένος. Τα capital controls θα μας θωρακίσουν απέναντι στις παρενέργειες» είπε ο ίδιος.

Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση των αποτελέσματος του βρετανικού δημοψηφίσματος, ο Περικλής Γκόγκας και ο Άγγελος Συρίγος αναλύουν τις οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις του γεγονότος. Οι δύο διακεκριμένοι επιστήμονες μίλησαν στο ράδιο Χρόνος 87,5 FM. 

ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΓΚΟΓΚΑΣ: ΙΣΩΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙ ΤΗ ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ Η Ε.Ε. ΠΡΟΣ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ
"Η έξοδος της Βρετανίας έχει για μένα δύο αναγνώσεις: μία αρνητική που είναι κυρίως για τους Βρετανούς και μια ίσως θετική που μπορεί να είναι για εμάς", είπε ο Περικλής Γκόγκας αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης και Διεθνών Οικονομικών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Ο ίδιος εξήγησε πως "στην πρώτη περίπτωση οι αρνητικές επιπτώσεις είναι προφανείς νομίζω, δηλαδή μια οικονομία σημαντική, η ένατη μεγαλύτερη εξαγωγική χώρα και πέμπτη μεγαλύτερη εισαγωγική χώρα στον κόσμο". Από την άλλη πλευρά για την Ελλάδα η έξοδος της Βρετανίας μπορεί να λειτουργήσει θετικά.

Για εμάς δεν υπάρχει άμεσο κακό, πέρα του ότι ο τραπεζικός κλάδος, το χρηματιστήριο πέφτει 20%. Αυτά είναι πολύ βραχυπρόθεσμα από βδομάδα θα ξανανέβει εκεί που ήταν, δεν θα έχουμε πρόβλημα. Το καλό που μπορεί να έχουμε εμείς είναι να υπάρχει μια γενική αναθεώρηση της στάσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα κράτη μέλη, γιατί τώρα με την αποχώρηση της Βρετανίας θα κάνει πρώτον ό,τι μπορεί για να κάνει αυτή την αποχώρηση όσο μπορεί πιο οδυνηρή  για την Μ. Βρετανία. Θα το κάνει γιατί δεν έχει και λόγο η χώρα που αποχωρεί. Από την άλλη ίσως να κάνει καλύτερα τα πράγματα σε αυτούς που παραμένουν, έτσι ώστε, να μην υπάρχουν τάσεις φυγής και από άλλες χώρες. Ίσως αυτό είναι και κάτι το οποίο θα βοηθήσει και την Ελλάδα". 

Σύμφωνα με τον Περικλή Γκόγκα  είναι προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μην είναι πολύ εύκολη η απόσχιση της Μ. Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, γιατί θα είναι ένα καλό παράδειγμα προς αποφυγήν για τις υπόλοιπες χώρες. Παράλληλα όμως "η ΕΕ πρέπει να δείξει και το κοινωνικό της πρόσωπο τώρα, για να μπορέσει να αποτρέψει τάσεις φυγής και από άλλες  χώρες, που ίσως θα αρχίσουν να το συζητούν περισσότερο.

 Ίσως εκεί υπάρχει και κάτι καλό και για την χώρα μας. Είναι αστείο σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, με τα προβλήματα που έχει, να μην μπορούμε να συζητήσουμε την διαγραφή ενός μεγάλου μέρους του χρέους μας, γιατί όλοι οι οικονομολόγοι ξέρουμε ότι δεν μπορεί να αποπληρωθεί αυτό το χρέος και το λογικό είναι να το διαγράψεις. Τώρα επειδή υπάρχουν τα εσωτερικά μικροπολιτικά προβλήματα των Γερμανών αναγκαζόμαστε και προσπαθούμε να το παραλλάξουμε αυτό και να λέμε ότι θα συζητήσουμε για αναδιάρθρωση του χρέους. Σαν να κοροϊδευόμαστε. Οπότε είναι καιρός να ξεπεράσουμε αυτές τις αγκυλώσεις που έχουμε μέχρι τώρα και ελπίζω ότι αυτά θα είναι προς όφελος της Ελλάδας και των Ελλήνων". 

Άγνωστες ποιες θα είναι οι πραγματικές συνέπειες στις ζωές των Ευρωπαίων, μετά την βρετανική έξοδο. Πάντως η επόμενη ημέρα βρήκε τους Ευρωπαίους ηγέτες να ζητούν την έναρξη των διαδικασιών για την επίσημη έξοδο της χώρας. Σε κοινή ανακοίνωσή τους, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας -που έχει την εξάμηνη προεδρία στο συμβούλιο της ΕΕ- και ο πρόεδρος της Κομισιόν δηλώνουν έτοιμοι να αρχίσουν διαπραγματεύσεις εξόδου από την ΕΕ, σημειώνοντας ότι οι αυτές θα πρέπει να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατόν.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΥΡΙΓΟΣ: ΑΔΥΝΑΤΩ ΝΑ ΦΑΝΤΑΣΤΩ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΧΩΡΙΣ ΤΗΝ ΒΡΕΤΑΝΙΑ

Ριζική ανατροπή της εικόνας της ΕΕ, βλέπει μετά το Brexit ο Άγγελος Συρίγος. "Δεν μπορώ να φανταστώ μία Ευρώπη χωρίς τη Βρετανία", είπε χαρακτηριστικά ο επίκουρος καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. "Αυτή την στιγμή υπάρχουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή πολλοί υπάλληλοι οι οποίοι εκπροσωπούν την Βρετανία για πάρα πολλά χρόνια. Τι θα γίνει με αυτούς τους υπαλλήλους  θα φύγουν αύριο το πρωί; Κανονικά ναι. Αυτοί που εργάζονται εκεί, δεν θα έχουν κανένα πρόβλημα γιατί η Βρετανία θα εξακολουθήσει να έχει προνομιακό καθεστώς εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένα δεύτερο πρόβλημα σχετίζεται με τον τρόπο λειτουργίας της βρετανικής οικονομίας, σε σχέση με τις ευρωπαϊκές οικονομίες, αυτό είναι κάτι που πρέπει να καθοριστεί. Αυτή την στιγμή η Βρετανία ακολουθεί το ευρωπαϊκό κεκτημένο, ακολουθεί όλες τις ευρωπαϊκές σταθερές, αυτό υποτίθεται ότι θα αλλάξει τώρα. Προς ποια κατεύθυνση θα αλλάξει, πόσο θα αλλάξει; Είναι πράγματα τα οποία θα τα δούμε στο επόμενο χρονικό διάστημα. Εκείνο στο οποίο μπορούμε να μείνουμε αυτή τη στιγμή είναι ότι έχουμε ένα αποτέλεσμα δημοψηφίσματος, το οποίο ανατρέπει ριζικά την εικόνα της Ευρώπης και έρχεται ως επιβεβαίωση ότι το ευρωπαϊκό πολιτικό οικοδόμημα βρίσκεται σε κρίση". 

Αναλύοντας την στάση των πολιτών της Μ. Βρετανίας που ψήφισαν υπέρ της εξόδου της χώρας τους, σχολίασε πως "εκείνο το οποίο ακούστηκε πολύ στην Βρετανία είναι ότι δεν είναι αυτή η Ευρώπη για την οποία πολεμήσαμε σε δύο πολέμους. Το δεύτερο σημείο είναι το μεταναστευτικό. Από ό,τι φαίνεται βασικός λόγος ανησυχίας των Βρετανών είναι μην τυχόν τα μεταναστευτικά ρεύματα, τα οποία φτάνουν κατά εκατοντάδες χιλιάδες στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, φτάσουν και στην Βρετανία. Βλέπουμε τις μακροχρόνιες συνέπειες που έχει μια πολιτική που ξεκίνησε η ελληνική κυβέρνηση αρχές του 2015, συνέχισε η γερμανική από τον Αύγουστο του 2015, όταν δήλωσε ότι περιμένουμε 1 εκατομμύριο μετανάστες. Αυτά είναι πράγματα τα οποία δείχνουν ότι βρισκόμαστε πλέον σε μια φάση μεγάλης ρευστότητας όχι μόνο στην Βρετανία, όχι μόνο σε σχέση με το μέλλον της Ευρώπης, αλλά συνολικά και του πολιτικού συστήματος ". 

Την ίδια ώρα ο κ. Συρίγος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο τμήματα του σημερινού Ηνωμένου Βασιλείου να παραμείνουν στην Ευρώπη. Εξάλλου θύμισε πως η Σκοτία στο σύνολό της ψήφισε υπέρ της παραμονής. "Μην μας εκπλήξει αν δούμε κάποιο σχήμα στο οποίο ένα τμήμα του σημερινού Ην. Βασιλείου παραμείνει μέσα στην Ευρώπη. Αυτό δείχνει τώρα και το τι μπορεί να συμβεί στις ΗΠΑ με τον Τραμπ. Το λέω αυτό γιατί ακούμε πολλούς να λένε ότι δεν πρόκειται να εκλεγεί. Το αποτέλεσμα του βρετανικού δημοψηφίσματος αποδεικνύει ότι μπορεί να εκλεγεί". Όσον αφορά στις επιπτώσεις για την χώρα μας ο κ. Συρίγος έκανε την εξής εκτίμηση "βολεύει εκείνον τον οποίο έχει ένα έτοιμο σχέδιο για το πώς θα αντιμετωπίσει αυτά τα πράγματα". 

Καταλήγοντας ο Άγγελος Συρίγος τόνισε πως αποχωρεί από την Ευρώπη, μία χώρα, που είχε ένα εξισορροπητικό ρόλο. "Υπήρχε από τη μία μεριά ο άξονας Γαλλίας - Γερμανίας και η Βρετανία είχε έναν εξισορροπητικό ρόλο σε συνεργασία με τις ΗΠΑ. Τώρα ο πιο σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ στην Ευρώπη είναι εκτός. Η Γερμανία μπορεί να κινηθεί προς την λογική να βάλουμε μια τάξη στο σύστημα, μπορεί να κινηθεί προς την λογική Σόιμπλε: φεύγουν και συνεχίζουμε εμείς την πολιτική μας. Η Γαλλία δεν φαίνεται αρκετά ισχυρή, έχει μεγαλοκρατισμό, έχει πολιτική ελλειμμάτων, δεν υπάρχουν κάποιοι αυτοί την στιγμή να καθοδηγήσουν τα πράγματα και οι χώρες του Νότου, μετά την ιστορία που έγινε με την Ελλάδα, είναι φοβισμένες και δεν παίρνουν θέση στην όλη διαδικασία. Φοβούνται μην τυχόν πληρώσουν και αυτές όπως πληρώσαμε και εμείς".