Το παλιό πολιτικό σύστημα είναι νεκροζώντανο, αλλά το νέο δεν έχει γεννηθεί ακόμα

Το ερώτημα αν θα επιλέξουμε το ρόλο του Χατζηαβάτη και θα τρώμε συνεχώς φάπες περιμένοντας την εύνοια του πολυχρονεμένου ή θα προσπαθήσουμε να έχουμε μία δική μας πολιτική με το ρίσκο που αυτή έχει, αλλά ξέροντας ότι σχεδιάζουμε το μέλλον μας και το μέλλον των παιδιών μας στηριγμένοι σε ίδιες δυνάμεις, τέθηκε στην εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου του καθηγητή του ΔΠΘ, συνταγματολόγου Γιώργου Κατρούγκαλου «Η κρίση και η διέξοδος». Ο Δικηγορικός Σύλλογος Ροδόπης οργάνωσε την επιστημονική εκδήλωση το βράδυ της Τρίτης 2 Απριλίου στην αίθουσα του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου με την ευκαιρία της έκδοσης του βιβλίου. Η επιλογή του κ. Κατρούγκαλου ως εισηγητή στην εκδήλωση έγινε, όπως είπε ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Γιώργος Κυμπαρίδης, με το σκεπτικό ότι «σε μία δύσκολη εποχή για τον ελληνικό λαό θα πρέπει να υπάρχουν φωνές που αντιστέκονται στην Ελλάδα των μνημονίων που όλοι βιώνουμε σήμερα. Μία τέτοια φωνή είναι και αυτή του συνταγματολόγου κ. Κατρούγκαλου, ο οποίος προσπαθεί να συμβάλλει στο να μπορούμε να σκεφτόμαστε και να προτείνουμε λύσεις και όχι απλά να καταγράφουμε τα προβλήματα μας. Θέτει τις βάσεις για να σκεφτούμε ποιες διέξοδοι υπάρχουν, για να μπορέσουμε να ξεφύγουμε από αυτόν τον σκόπελο στον οποίον έχει περιέλθει η χώρα, αλλά και η ζωή του καθενός από εμάς». 

Το βιβλίο παρουσίασαν εισαγωγικά οι Περικλής Πολυζωΐδης, επίκουρος καθηγητής και Χ. Μορφακίδης, λέκτορας του τμήματος Κοινωνικής Διοίκησης. Όπως αναφέρεται σε αυτό, για να αναζητήσουμε διέξοδο από την κρίση, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να καταλάβουμε τις γενεσιουργούς αιτίες της, τόσο τις διεθνείς, όσο και τις εθνικές. 

Οι αμαρτίες και η ανικανότητα του ελληνικού πολιτικού συστήματος επέτειναν ακραία στη χώρα μας τις διαλυτικές της συνέπειες. Πρόκειται όμως για μια γενικότερη κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού, η οποία διαπλέκεται με τη στρεβλή οικονομική αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η συνταγή των μνημονίων αποτελεί φάρμακο πιο θανατηφόρο από την αρρώστια, εφόσον επιταχύνει τη διαδικασία εγκατάλειψης των θεσμών του κοινωνικού κράτους και δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο ύφεσης και διόγκωσης του χρέους. Και όμως, υπάρχει διέξοδος...Η υπέρβαση της κρίσης δεν απαιτεί τίποτα λιγότερο από την επιδίωξη αυτού που ως χθες φαινόταν αδύνατο. Όσα έγραφε ο Μ. Βέµπερ, στην ανάλογη, ζοφερή εποχή του Μεσοπολέµου, είναι σήµερα πιο επίκαιρα από ποτέ: "Μπροστά µας δεν βρίσκεται η άνθιση και το θέρος, αλλά µια πολική νύχτα παγερού σκότους και αντιξοοτήτων... Είναι απόλυτα σωστό -και όλη η ιστορική εµπειρία το επιβεβαιώνει- ότι ο άνθρωπος δεν θα πετύχαινε ποτέ το εφικτό, εάν δεν πάσχιζε επανειληµµένα να πραγµατοποιήσει το ανέφικτο... Και ακόµη και εκείνοι που δεν είναι ούτε ηγέτες ούτε ήρωες πρέπει να οπλιστούν µε τέτοια ψυχική δύναµη που να αψηφούν ακόµη και το θρυµµάτισµα όλων των ελπίδων τους. Χωρίς αυτή τη δύναµη δεν θα µπορέσουν να κατορθώσουν ούτε αυτό που είναι σήµερα δυνατό".

Ο Γιώργος Κατρούγκαλος συνταγματολόγος, καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο, εμφανίστηκε αισιόδοξος κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης πως «θα βρούμε διέξοδο» αλλά, όπως πρόσθεσε, «για να βρούμε διέξοδο πρέπει να αναζητήσουμε τις αιτίες της κρίσης. Το πολιτικό μας σύστημα έχει βαριές αμαρτίες και γι’ αυτό η κρίση στην Ελλάδα έχει χτυπήσει περισσότερο από ό,τι έχει χτυπήσει στην Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία. Από την άλλη και αυτές οι χώρες έχουν πρόβλημα, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι αιτίες της κρίσης δεν είναι μόνο εθνικές. Σίγουρα διαπλέκονται οι εθνικές αιτίες της κρίσης με τις αμαρτίες του πολιτικού συστήματος, αλλά και με τα γενικότερα λάθη της ευρωπαϊκής ένωσης και με αυτές τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της αποδόμησης του κράτους πρόνοιας που εφαρμόζονται παγκόσμια. Άρα η κρίση έχει και εξωγενής αιτίες, όμως ήρθε και αυτή η διεθνής κατάσταση να γίνει χειρότερη σε συνδυασμό με τις αμαρτίες των πολιτικών μας συστημάτων». 

Κεντρική ιδέα του βιβλίου αποτελεί η παραδοχή ότι «είναι αναγκαία προϋπόθεση να βάλουμε τέλος στις μνημονιακές πολιτικές, αλλά αυτό δεν αποτελεί από μόνο του ικανή προϋπόθεση για να βγούμε από την κρίση. Ακόμα και με έναν μαγικό τρόπο να γυρίζαμε πίσω στο 2010, την εποχή πριν τα μνημόνια και πάλι είχαμε ένα παραγωγικό μοντέλο που δεν δούλευε, μία διοίκηση που ήταν σε μεγάλο βαθμό αναξιόπιστη, γιατί ήταν σε μεγάλο βαθμό διαβρωμένη», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Κατρούγκαλος. Όσον αφορά στο κράτος, αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο τον συγγραφέα, «είναι ο μεγάλος ασθενής και ο τρόπος για να τον γιατρέψουμε είναι να ξεπεράσουμε τις πελατειακές πρακτικές του παρελθόντος. Να έχουμε δημόσια διοίκηση που θα αξιολογείται όχι για την τιμωρία και την απόλυση, αλλά με στόχο τη βελτίωση και τον έλεγχο από την κοινωνία». 

Περαιτέρω ο κ. Κατρούγκαλος πρότεινε «να ελέγχουμε τους πολιτικούς με μορφές άμεσης δημοκρατίας, να καθιερώσουμε όπως σε άλλα Συντάγματα την ανακλητότητα των βουλευτών, δηλαδή όταν ο βουλευτές δεν ανταποκρίνεται στην εντολή που έλαβε από τον λαό, θα μπορούμε με τη συγκέντρωση ενός ικανού αριθμού υπογραφών να τον ανακαλούμε. Επίσης τα δημοψηφίσματα να γίνονται και με λαϊκή πρωτοβουλία». 

Για τον συγγραφέα το παλιό πολιτικό σύστημα είναι νεκροζώντανο, αλλά το νέο δεν έχει γεννηθεί ακόμα. Μάλιστα όσο το πολιτικό σύστημα θα συνεχίσει να προδίδει τις ευκαιρίες που του δίνουν οι λαοί, δεν πρέπει να περιμένουμε σωτηρία. 

Δήμητρα Συμεωνίδου