Όσον αφορά στην εξορυκτική δραστηριότητα, άποψη των τριών φορέων είναι ότι η δοθείσα κατεύθυνση θα πρέπει να εξεταστεί με περισσή προσοχή, καθώς οι επιπτώσεις της μεταλλευτικής δραστηριότητας έχουν την δυνατότητα να διαστρεβλώσουν το χωροταξικό σχεδιασμό της Περιφέρειάς μας και το χωροταξικό της πρότυπο Οι Οικολογικές Ομάδες και η Διανομαρχιακή Επιτροπή χαρακτηρίζουν θεμιτό να δοθεί κατεύθυνση προς την αξιοποίηση των κοιτασμάτων ζεολίθου που απαντώνται κυρίως στον Έβρο, η οποία μπορεί να ανοίξει νέες αναπτυξιακές δυνατότητες στην περιοχή Ρεπορτάζ Δήμητρα Συμεωνίδου
Κατά την διάρκεια του έτους 2015, οι Διευθύνσεις της Γενικής Διεύθυνσης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού, Περιβάλλοντος και Υποδομών, πέραν του διοικητικού τους έργου βάσει των αρμοδιοτήτων τους, χειρίσθηκαν υπό την καθοδήγηση της διοίκησης της Περιφέρειας ΑΜ-Θ και του αναπτυξιακού της οράματος, το μείζον αναπτυξιακό θέμα της αναθεώρησης του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης.
Στα πλαίσια του Χωροταξικού Σχεδιασμού, μετά από εκτενή δημόσια διαβούλευση επί του σταδίου Β1 της μελέτης Αναθεώρησης ? Εξειδίκευσης του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΠΠΧΣΑΑ) της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης (ΠΑΜΘ), συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας με ευρεία συμμετοχή φορέων, η οποία ανέδειξε τα κρίσιμα ζητήματα και κατέληξε στην διατύπωση συντονισμένης, όπου κατέστη δυνατόν, γνώμης επί αυτών. Το Περιφερειακό Συμβούλιο λαμβάνοντας υπόψιν την εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης, στην οποία ενσωματώθηκαν οι παρατηρήσεις που προέκυψαν, γνωμοδότησε δια της 173/23-12-2015 Απόφασης του επί του Β1 Σταδίου της μελέτης, σε συμφωνία με τις αναπτυξιακές προτεραιότητες και τα χωροταξικά χαρακτηριστικά της Περιφέρειας.
Στη διαδικασία της αξιολόγησης, αναθεώρησης και εξειδίκευσης του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού & Αειφόρου Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης ΑΜΘ, καίριες ήταν οι παρεμβάσεις της Οικολογικής Εταιρείας Έβρου, της Οικολογικής Ομάδας Ροδόπης και της Διανομαρχιακής Επιτροπής Ροδόπης Έβρου κατά της εξόρυξης και μεταλλουργίας χρυσού, που επαγρυπνούν αναφορικά με τα θέματα των εξορύξεων, της μεταλλευτικής δραστηριότητας και του χρυσού.
Ήδη από το 2013 οι τρεις παραπάνω φορείς κατέθεσαν από κοινού σχετικό έγγραφο υπόμνημα επί της Α1 φάσης της μελέτης για την αναθεώρηση του χωροταξικού της Περιφέρειάς μας. Ακολούθως στις 10.01.2014 κατέθεσαν απόψεις (3 φορείς μαζί) επί του Α2 σταδίου της μελέτης. Η τελευταία αναφορά των τριών φορέων σχετικά με το Χωροταξικό κατατέθηκε στις 25.8.2015 προς τις αρμόδιες Διευθύνσεις της Περιφέρειας ΑΜ-Θ, με ταυτόχρονη κοινοποίηση προς το ΥΠΕΚΑ. Σε αυτήν γίνεται γνωστό ότι ορισμένες διορθώσεις και παρατηρήσεις που είχαν καταθέσει οι τρεις φορείς λήφθηκαν υπόψη από τους μελετητές και έτσι για παράδειγμα έχουν διορθωθεί οι «εγκεκριμένες» «μεταλλευτικές περιοχές» στην επικράτεια της Ροδόπης και του Έβρου οι οποίες δεν υφίσταντο, καθώς δεν έχουν εκδοθεί ανάλογες αποφάσεις.
Ωστόσο στην Β1 φάση της μελέτης ότι εντός του Σχεδίου Υπουργικής Απόφασης (Β.1.2.β) υπάρχει ο Χάρτης Π.1.δ. «Χωρική διάρθρωση της εξόρυξης», στον οποίο αποτυπώνονται ως «Δημόσιοι Μεταλλευτικοί Χώροι» εκτάσεις εκατοντάδων χιλιάδων στρεμμάτων σε όλη την Περιφέρεια. Τέτοιες είναι, για παράδειγμα, ολόκληρο το νησί της Θάσου, οι εκβολές του ποταμού Νέστου και το σύμπλεγμα των προστατευόμενων λιμνοθαλασσών, η περιοχή της Ξάνθης και προς βόρεια, και μια ιδιαίτερα μεγάλη έκταση η οποία άρχεται ανατολικά της πόλης της Δράμας και φτάνει στο ύψος της Χρυσούπολης της Π.Ε. Καβάλας. Σύμφωνα με την αναφορά των Οικολογικών Ομάδων και της Διανομαρχιακής «θα πρέπει να ελεγχθούν η εγκυρότητα, η προέλευση και η νομική υπόσταση των δεδομένων που ενσωματώθηκαν σε αυτόν τον χάρτη. Στο κείμενο δεν αναφέρεται καν η εγκριτική τους απόφαση και η ονομασία των ευμεγεθών αυτών εκτάσεων, ενώ σε αντίθεση στα Εθνικά Πάρκα της Περιφέρειας αναφέρεται τόσο η Υπουργική Απόφαση έγκρισής τους, όσο και η ονομασία τους, επίσης στις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 κ.λ.π.
Όσον αφορά στις κατευθύνσεις για την εξορυκτική δραστηριότητα, άποψη των τριών φορέων είναι ότι η δοθείσα κατεύθυνση θα πρέπει να εξεταστεί με περισσή προσοχή, καθώς οι επιπτώσεις της μεταλλευτικής δραστηριότητας έχουν την δυνατότητα να διαστρεβλώσουν το χωροταξικό σχεδιασμό της Περιφέρειάς μας και το χωροταξικό της πρότυπο (ήπιες δραστηριότητες, γεωργία, τουρισμός, έμφαση στη φύση κλπ) και να υποβαθμίσουν υφιστάμενες παραγωγικές διαδικασίες και δραστηριότητες (γεωργία, αλιεία, μελισσοκομία), το τοπίο / φυσιογνωμία της περιοχής, την κοινωνική συνοχή.
Άποψή τους, σύμφωνα με την τελευταία αναφορά, «είναι ότι η μεταλλευτική δραστηριότητα όπου αυτή εξαπλώνεται, λόγω ακριβώς της φύσης της εμφάνισης των μεταλλευμάτων στο υπέδαφος, αναπτύσσεται εις βάρος των άλλων υφιστάμενων δραστηριοτήτων και έχει την τάση να εξελίσσεται σε μια μονοκαλλιέργεια, αυτή της μεταλλευτικής δραστηριότητας. Βάσει των ανωτέρω η λέξη «επαναπροσδιορίζει» τα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά είναι από επιεικής έως λανθασμένη? Το κείμενο κάνει αναφορά στην περίπτωση του χρυσού και μάλιστα αναφέρεται μικρό απόσπασμα από την ΜΠΕ του έργου χωρίς καν να επισημαίνεται από μελέτη ποιού χρυσωρυχείου είναι το απόσπασμα. Να επισημάνουμε στο σημείο αυτό ότι καμία Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για Χρυσωρυχείο δεν έχει εγκριθεί από την πολιτεία, παρά την μεγάλη προσπάθεια από πλευράς των εταιρειών εδώ και πάνω από 15 χρόνια. Παρόλα αυτά το απόσπασμα από τη μη εγκεκριμένη μελέτη βρήκε τη θέση του στο κείμενο το Σχεδίου Υπουργικής Απόφασης για το Χωροταξικό Σχεδιασμό της Περιφέρειάς μας».
Ο ΖΕΟΛΙΘΟΣ
Οι Οικολογικές Ομάδες και η Διανομαρχιακή Επιτροπή χαρακτηρίζουν θεμιτό να δοθεί κατεύθυνση προς την αξιοποίηση των κοιτασμάτων ζεολίθου που απαντώνται κυρίως στον Έβρο, η οποία μπορεί να ανοίξει νέες αναπτυξιακές δυνατότητες στην περιοχή με ταυτόχρονη απασχόληση ντόπιου δυναμικού, χωρίς καμία χρήση επικίνδυνων χημικών ουσιών για την εξόρυξη και επεξεργασία των κοιτασμάτων.
ΕΞΟΡΥΞΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ
«Σε ό,τι αφορά τον εξορυκτικό και μεταλλευτικό τομέα, θα πρέπει, πριν από κάθε ενέργεια σχεδιασμού, προκήρυξης, μίσθωσης ή ανάθεσης έργου ή δραστηριότητας, να λαμβάνονται σοβαρότατα υπόψη όλες ανεξαιρέτως οι περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις που μπορεί να υπεισέρχονται. Να αποκλείονται έργα του εξορυκτικού και μεταλλευτικού τομέα για τα οποία υπάρχει βεβαιότητα κινδύνου (τεκμηριωμένη με αντικειμενικά κριτήρια/δεδομένα) ότι η εγκατάσταση και λειτουργία τους είναι δυνατόν να προκαλέσει άμεσες, μεσοπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες βλάβες στο περιβάλλον και στην υφιστάμενη και παραδοσιακή για κάθε τόπο παραγωγική δραστηριότητα. Ιδιαίτερα θα πρέπει να αποκλείονται εξορυκτικές και μεταλλευτικές δραστηριότητες που χρησιμοποιούν τοξικά χημικά αντιδραστήρια, κατάλοιπα των οποίων παραμένουν στο περιβάλλον, όπως επίσης και δραστηριότητες που στοχεύουν στην απόληψη ιχνοστοιχείων, δηλαδή μετάλλων ή αμετάλλων που η περιεκτικότητά τους στο εμπεριέχον πέτρωμα είναι μικρότερη από περίπου 1%, λόγω της ασύμμετρης περιβαλλοντικής καταστροφής που οι τελευταίες αυτές δραστηριότητες προκαλούν στο περιβάλλον (αέρα, νερά εδάφη) αλλά και στο υπόβαθρο άλλων παραγωγικών δραστηριοτήτων (καταστροφή καλλιεργούμενων εκτάσεων, δασικών οικοσυστημάτων, βοσκοτόπων, περιοχών ιδιαίτερου κάλλους και τουριστικού ενδιαφέροντος, κ.λπ.).»
Τέλος αναφορικά με την εξόρυξη μετάλλων (χρυσός, άργυρος, χαλκός κ.ά.) με τη χρήση κυανίου (π.χ. κυανιούχα άλατα για εκχύλιση χρυσού, αργύρου στην ΜΠΕ της επιχειρούμενης μεταλλευτικής / μεταλλουργικής δραστηριότητας στο Πέραμα Έβρου ή άλλες περιπτώσεις) η Οικολογική Εταιρεία Έβρου, η Οικολογική Ομάδα Ροδόπης και η Διανομαρχιακή Επιτροπή Ροδόπης Έβρου κατά της εξόρυξης και μεταλλουργίας χρυσού τονίζουν ότι πρέπει μέσω του σχεδιασμού να ληφθούν ορισμένα μέτρα, βάσει της Αρχής της Προφύλαξης, λόγω ακριβώς της επικινδυνότητας των χρησιμοποιούμενων υλικών και μεθόδων.
Στα πλαίσια του Χωροταξικού Σχεδιασμού, μετά από εκτενή δημόσια διαβούλευση επί του σταδίου Β1 της μελέτης Αναθεώρησης ? Εξειδίκευσης του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΠΠΧΣΑΑ) της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης (ΠΑΜΘ), συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας με ευρεία συμμετοχή φορέων, η οποία ανέδειξε τα κρίσιμα ζητήματα και κατέληξε στην διατύπωση συντονισμένης, όπου κατέστη δυνατόν, γνώμης επί αυτών. Το Περιφερειακό Συμβούλιο λαμβάνοντας υπόψιν την εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης, στην οποία ενσωματώθηκαν οι παρατηρήσεις που προέκυψαν, γνωμοδότησε δια της 173/23-12-2015 Απόφασης του επί του Β1 Σταδίου της μελέτης, σε συμφωνία με τις αναπτυξιακές προτεραιότητες και τα χωροταξικά χαρακτηριστικά της Περιφέρειας.
Στη διαδικασία της αξιολόγησης, αναθεώρησης και εξειδίκευσης του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού & Αειφόρου Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης ΑΜΘ, καίριες ήταν οι παρεμβάσεις της Οικολογικής Εταιρείας Έβρου, της Οικολογικής Ομάδας Ροδόπης και της Διανομαρχιακής Επιτροπής Ροδόπης Έβρου κατά της εξόρυξης και μεταλλουργίας χρυσού, που επαγρυπνούν αναφορικά με τα θέματα των εξορύξεων, της μεταλλευτικής δραστηριότητας και του χρυσού.
Ήδη από το 2013 οι τρεις παραπάνω φορείς κατέθεσαν από κοινού σχετικό έγγραφο υπόμνημα επί της Α1 φάσης της μελέτης για την αναθεώρηση του χωροταξικού της Περιφέρειάς μας. Ακολούθως στις 10.01.2014 κατέθεσαν απόψεις (3 φορείς μαζί) επί του Α2 σταδίου της μελέτης. Η τελευταία αναφορά των τριών φορέων σχετικά με το Χωροταξικό κατατέθηκε στις 25.8.2015 προς τις αρμόδιες Διευθύνσεις της Περιφέρειας ΑΜ-Θ, με ταυτόχρονη κοινοποίηση προς το ΥΠΕΚΑ. Σε αυτήν γίνεται γνωστό ότι ορισμένες διορθώσεις και παρατηρήσεις που είχαν καταθέσει οι τρεις φορείς λήφθηκαν υπόψη από τους μελετητές και έτσι για παράδειγμα έχουν διορθωθεί οι «εγκεκριμένες» «μεταλλευτικές περιοχές» στην επικράτεια της Ροδόπης και του Έβρου οι οποίες δεν υφίσταντο, καθώς δεν έχουν εκδοθεί ανάλογες αποφάσεις.
Ωστόσο στην Β1 φάση της μελέτης ότι εντός του Σχεδίου Υπουργικής Απόφασης (Β.1.2.β) υπάρχει ο Χάρτης Π.1.δ. «Χωρική διάρθρωση της εξόρυξης», στον οποίο αποτυπώνονται ως «Δημόσιοι Μεταλλευτικοί Χώροι» εκτάσεις εκατοντάδων χιλιάδων στρεμμάτων σε όλη την Περιφέρεια. Τέτοιες είναι, για παράδειγμα, ολόκληρο το νησί της Θάσου, οι εκβολές του ποταμού Νέστου και το σύμπλεγμα των προστατευόμενων λιμνοθαλασσών, η περιοχή της Ξάνθης και προς βόρεια, και μια ιδιαίτερα μεγάλη έκταση η οποία άρχεται ανατολικά της πόλης της Δράμας και φτάνει στο ύψος της Χρυσούπολης της Π.Ε. Καβάλας. Σύμφωνα με την αναφορά των Οικολογικών Ομάδων και της Διανομαρχιακής «θα πρέπει να ελεγχθούν η εγκυρότητα, η προέλευση και η νομική υπόσταση των δεδομένων που ενσωματώθηκαν σε αυτόν τον χάρτη. Στο κείμενο δεν αναφέρεται καν η εγκριτική τους απόφαση και η ονομασία των ευμεγεθών αυτών εκτάσεων, ενώ σε αντίθεση στα Εθνικά Πάρκα της Περιφέρειας αναφέρεται τόσο η Υπουργική Απόφαση έγκρισής τους, όσο και η ονομασία τους, επίσης στις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 κ.λ.π.
Όσον αφορά στις κατευθύνσεις για την εξορυκτική δραστηριότητα, άποψη των τριών φορέων είναι ότι η δοθείσα κατεύθυνση θα πρέπει να εξεταστεί με περισσή προσοχή, καθώς οι επιπτώσεις της μεταλλευτικής δραστηριότητας έχουν την δυνατότητα να διαστρεβλώσουν το χωροταξικό σχεδιασμό της Περιφέρειάς μας και το χωροταξικό της πρότυπο (ήπιες δραστηριότητες, γεωργία, τουρισμός, έμφαση στη φύση κλπ) και να υποβαθμίσουν υφιστάμενες παραγωγικές διαδικασίες και δραστηριότητες (γεωργία, αλιεία, μελισσοκομία), το τοπίο / φυσιογνωμία της περιοχής, την κοινωνική συνοχή.
Άποψή τους, σύμφωνα με την τελευταία αναφορά, «είναι ότι η μεταλλευτική δραστηριότητα όπου αυτή εξαπλώνεται, λόγω ακριβώς της φύσης της εμφάνισης των μεταλλευμάτων στο υπέδαφος, αναπτύσσεται εις βάρος των άλλων υφιστάμενων δραστηριοτήτων και έχει την τάση να εξελίσσεται σε μια μονοκαλλιέργεια, αυτή της μεταλλευτικής δραστηριότητας. Βάσει των ανωτέρω η λέξη «επαναπροσδιορίζει» τα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά είναι από επιεικής έως λανθασμένη? Το κείμενο κάνει αναφορά στην περίπτωση του χρυσού και μάλιστα αναφέρεται μικρό απόσπασμα από την ΜΠΕ του έργου χωρίς καν να επισημαίνεται από μελέτη ποιού χρυσωρυχείου είναι το απόσπασμα. Να επισημάνουμε στο σημείο αυτό ότι καμία Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για Χρυσωρυχείο δεν έχει εγκριθεί από την πολιτεία, παρά την μεγάλη προσπάθεια από πλευράς των εταιρειών εδώ και πάνω από 15 χρόνια. Παρόλα αυτά το απόσπασμα από τη μη εγκεκριμένη μελέτη βρήκε τη θέση του στο κείμενο το Σχεδίου Υπουργικής Απόφασης για το Χωροταξικό Σχεδιασμό της Περιφέρειάς μας».
Ο ΖΕΟΛΙΘΟΣ
Οι Οικολογικές Ομάδες και η Διανομαρχιακή Επιτροπή χαρακτηρίζουν θεμιτό να δοθεί κατεύθυνση προς την αξιοποίηση των κοιτασμάτων ζεολίθου που απαντώνται κυρίως στον Έβρο, η οποία μπορεί να ανοίξει νέες αναπτυξιακές δυνατότητες στην περιοχή με ταυτόχρονη απασχόληση ντόπιου δυναμικού, χωρίς καμία χρήση επικίνδυνων χημικών ουσιών για την εξόρυξη και επεξεργασία των κοιτασμάτων.
ΕΞΟΡΥΞΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ
«Σε ό,τι αφορά τον εξορυκτικό και μεταλλευτικό τομέα, θα πρέπει, πριν από κάθε ενέργεια σχεδιασμού, προκήρυξης, μίσθωσης ή ανάθεσης έργου ή δραστηριότητας, να λαμβάνονται σοβαρότατα υπόψη όλες ανεξαιρέτως οι περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις που μπορεί να υπεισέρχονται. Να αποκλείονται έργα του εξορυκτικού και μεταλλευτικού τομέα για τα οποία υπάρχει βεβαιότητα κινδύνου (τεκμηριωμένη με αντικειμενικά κριτήρια/δεδομένα) ότι η εγκατάσταση και λειτουργία τους είναι δυνατόν να προκαλέσει άμεσες, μεσοπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες βλάβες στο περιβάλλον και στην υφιστάμενη και παραδοσιακή για κάθε τόπο παραγωγική δραστηριότητα. Ιδιαίτερα θα πρέπει να αποκλείονται εξορυκτικές και μεταλλευτικές δραστηριότητες που χρησιμοποιούν τοξικά χημικά αντιδραστήρια, κατάλοιπα των οποίων παραμένουν στο περιβάλλον, όπως επίσης και δραστηριότητες που στοχεύουν στην απόληψη ιχνοστοιχείων, δηλαδή μετάλλων ή αμετάλλων που η περιεκτικότητά τους στο εμπεριέχον πέτρωμα είναι μικρότερη από περίπου 1%, λόγω της ασύμμετρης περιβαλλοντικής καταστροφής που οι τελευταίες αυτές δραστηριότητες προκαλούν στο περιβάλλον (αέρα, νερά εδάφη) αλλά και στο υπόβαθρο άλλων παραγωγικών δραστηριοτήτων (καταστροφή καλλιεργούμενων εκτάσεων, δασικών οικοσυστημάτων, βοσκοτόπων, περιοχών ιδιαίτερου κάλλους και τουριστικού ενδιαφέροντος, κ.λπ.).»
Τέλος αναφορικά με την εξόρυξη μετάλλων (χρυσός, άργυρος, χαλκός κ.ά.) με τη χρήση κυανίου (π.χ. κυανιούχα άλατα για εκχύλιση χρυσού, αργύρου στην ΜΠΕ της επιχειρούμενης μεταλλευτικής / μεταλλουργικής δραστηριότητας στο Πέραμα Έβρου ή άλλες περιπτώσεις) η Οικολογική Εταιρεία Έβρου, η Οικολογική Ομάδα Ροδόπης και η Διανομαρχιακή Επιτροπή Ροδόπης Έβρου κατά της εξόρυξης και μεταλλουργίας χρυσού τονίζουν ότι πρέπει μέσω του σχεδιασμού να ληφθούν ορισμένα μέτρα, βάσει της Αρχής της Προφύλαξης, λόγω ακριβώς της επικινδυνότητας των χρησιμοποιούμενων υλικών και μεθόδων.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
