Ο Νόμος που αντιμετωπίζει τους χρήστες ως ασθενείς και όχι ως εγκληματίες

Στην Κομοτηνή ξεκίνησε χθες το πρώτο συνέδριο επιστημονικής ανάλυσης και προσέγγισης του νέου Νόμου 4139/2013 «Νόμος περί εξαρτησιογόνων ουσιών», παρουσία του γενικού γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής του υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Μαρίνου Σκανδάμη, μελών της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής και επιστημόνων από πανεπιστήμια όλης της χώρας. O Τομέας Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών Νομικής Σχολής Δ.Π.Θ. και ο Δικηγορικός Σύλλογος Ροδόπης διοργανώνουν το επιστημονικό συνέδριο που φιλοξενείται στο κεντρικό αμφιθέατρο Νομικής Σχολής Δ.Π.Θ. και προσέλκυσε δικαστές, νομικούς και φυσικά φοιτητές της νομικής επιστήμης. 

Οι εργασίες του ξεκίνησαν το απόγευμα της Τρίτης 21 Μαΐου με τον γενικό γραμματέα να κάνει λόγο για μία σπουδαία θεσμική παρέμβαση που έλαβε χώρα με τη στήριξη της πλειοψηφίας των κομμάτων της Βουλής. «Κάνει μεγάλες τομές καθότι υπάρχει μία ανθρωποκεντρική προσέγγιση του θέματος των ναρκωτικών και κυρίως των χρηστών, οι οποίοι αντιμετωπίζονται ως πάσχοντες, ως ασθενείς και όχι ως εγκληματίες». Σύμφωνα με τον κ. Σκανδάμη το σημαντικότερο στοιχείο των ρυθμίσεων είναι διαφορετική αντιμετώπιση σε σχέση με το παρελθόν καθώς, όπως τόνισε «υπάρχουν διατάξεις που δίνουν τη δυνατότητα στους χρήστες να ενταχθούν σε προγράμματα απεξάρτησης εντός και εκτός των φυλακών. Επίσης δίνεται η δυνατότητα για αναβολή ποινικών διώξεων, είτε αποχή από ποινικές διώξεις, είτε αναβολή στράτευσης είτε διαγραφή χρηματικών ποινών, ενώ παράλληλα υπάρχει ένας εξορθολογισμός στο ακυρωτικό πλαίσιο». Ουσιαστικά ο Νόμος κάνει τον αναγκαίο εξορθολογισμό φέρνοντας τη νομοθεσία πιο κοντά στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, είπε καταλήγοντας ο γενικός γραμματέας του υπουργείου. Για πρώτη φορά οι διατάξεις βλέπουν τον χρήστη και τη μεταχείριση του, είπε με τη σειρά του ο Γιώργος Κυμπαρίδης πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Ροδόπης. Ήταν ζητούμενο από καιρό η θέσπιση νέου νόμου για τα ναρκωτικά και η πολιτεία ανταποκρίθηκε με ένα Νόμο που έχει πολλά θετικά στοιχεία και είναι στο χέρι μας να τον αναπτύξουμε και να τον εφαρμόσουμε με τη μέγιστη δυνατή επιτυχία, τόνισε ο Αριστοτέλης Χαραλαμπάκης, πρόεδρος τμήματος Νομικής Δ.Π.Θ.. 

Ο Νόμος περιλαμβάνει σειρά ρυθμίσεων, οι οποίες εκσυγχρονίζουν τη νομοθεσία των ναρκωτικών από την άποψη της ιατρικής αντιμετώπισης, της ποινικής αξιολόγησης, αλλά και της εφαρμογής νέας σωφρονιστικής αντίληψης για τους παραβάτες. Ο Ν.3459/2006 (ΦΕΚ Α'/103/25.5.2006) που ήταν ο παλαιός Κώδικας Νόμων για τα Ναρκωτικά καταργήθηκε με το άρθρο 100 του Ν. 4139/2013 και διατηρούνται σε ισχύ μόνο οι διατάξεις του άρθρου της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 3459/2006 (Α΄ 103) και των υπουργικών αποφάσεων που έχουν εκδοθεί κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 3 του άρθρου 1 του ν. 3459/2006 δηλαδή μόνο οι πίνακες των ουσιών που υπάγονται στα ναρκωτικά καθώς και οι διατάξεις των άρθρων 58 και 61 του ν. 3459/2006 που αφορούν τα Κέντρα Απεξάρτησης Τοξικομανών Κρατουμένων και Προγράμματα πρόληψης. Αυστηροποιούνται οι ποινές και για τους μεγαλεμπόρους ναρκωτικών και οι ιδιαίτερα διακεκριμένες περιπτώσεις διακίνησης (όπου δράστης κάνει χρήση όπλων ή έχει σκοπό να προκαλέσει τη χρήση ναρκωτικών από ανήλικο ή να μεταχειριστεί ανήλικο για την τέλεση του εγκλήματος ή προκάλεσε βαριά σωματική βλάβη ή θάνατο ή ενεργεί κατ' επάγγελμα), τιμωρούνται με ισόβια κάθειρξη ή με πρόσκαιρη κάθειρξη 10-20 ετών και χρηματική ποινή μπορεί να φτάσει τις 600.000 ευρώ.

Εξορθολογίζεται η ποινική μεταχείριση των κατηγορούμενων, δίνεται έμφαση στη θεραπευτική αντιμετώπιση των τοξικομανών και όχι στην ποινική καταστολή, ενώ για τους κατ? επάγγελμα εμπόρους ναρκωτικών ουσιών με προσδοκώμενο όφελος πάνω από 75.000 ευρώ οι ποινικές κυρώσεις θα είναι αυστηρότερες, αφού δε θα αναγνωρίζονται δυνατότητες ηπιότερης μεταχείρισης λόγω τοξικομανίας. Επίσης, στις περιπτώσεις αυτές προβλέπονται και χρηματικά πρόστιμα από 50.000 ευρώ, τα οποία και μπορούν να φτάσουν έως και το 1 εκατομμύριο ευρώ. Ο Νίκος Παρασκευόπουλος, καθηγητής Νομικής Α.Π.Θ., που ανέπτυξε στην ομιλία του τις γενικές αρχές της νέας νομοθεσίας για τα ναρκωτικά” ήταν μέλος της αρχικής νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, που συστάθηκε πριν τρία χρόνια έκανε λόγο για ένα εξαιρετικά δύσκολο έργο, γιατί, όπως είπε «είχαμε να κάνουμε με τον δυσκολότερο ποινικό νόμο που υπάρχει. Δεν είναι ένας Νόμος που μπορείς να τον κάνεις μόνο με τα κλασικά νομικά εργαλεία. Πρέπει να ξέρεις το πρόβλημα πως έχει στην πραγματική του διάσταση, πως είναι δυνατή η απεξάρτηση και η απομάκρυνση από τα ναρκωτικά, αν και είναι δυνατή μέσα από άλλους τρόπους, πέρα από τη φυλακή και η φυλακή τι προσφέρει, ποια άλλα μέσα είναι διαθέσιμα. Ο Νόμος έπρεπε να καλύπτει πολλές διαστάσεις και να κάνει τομές σε κάποιες προηγούμενες δυσλειτουργικές ρυθμίσεις. Έπρεπε να δώσει λύση στον υπερβολικό αριθμό κρατούμενων για υποθέσεις ναρκωτικών που υπάρχουν στις ελληνικές φυλακές και αγγίζει το 40%. Έπρεπε να βρεθεί ένας τρόπος και η πολιτική να είναι αποτελεσματικότερη, ώστε οι φυλακές να μη γεμίζουν με αυτή την κατηγορία των ανθρώπων, τη στιγμή μάλιστα που οι δομές απεξάρτησης και όχι η φυλακή έχει μεγαλύτερη και καλύτερη αποτελεσματικότητα όχι μόνο στην υγεία, αλλά και στην καταπολέμηση της εγκληματικότητας». Άλλωστε, όπως πρόσθεσε ο Παρασκευόπουλος «η απεξάρτηση είναι πλήρης όταν γίνεται έξω από τις φυλακές γιατί απαιτεί δουλειά με την κοινωνία, την οικογένεια και αυτό δε μπορεί να γίνει από τη φυλακή. Αν κάποιος είναι εξαρτημένος από τα ναρκωτικά ο Νόμος προβλέπει να είναι σύντομο το πέρασμά του από τη φυλακή και να συνεχίζει σε κέντρα απεξάρτησης εκτός των φυλακών, αν παρακολουθεί πρόγραμμα εκτός της φυλακής να αναβάλλεται ή ακόμα και να αναστέλλεται στο μέτρο που προχωράει επιτυχώς την απεξάρτηση».  

Προβλέπονται επίσης ειδικές διατάξεις για τις πράξεις των ελεγκτικών οργάνων, κατά τις επιχειρήσεις τους, που δρουν ως μεσολαβητές, αγοραστές, μεταφορείς κ.λ.π. με σκοπό την ανακάλυψη ή σύλληψη προσώπου που διαπράττει έγκλημα διακίνησης ναρκωτικών, αφού τηρηθεί η προβλεπόμενη από το Νόμο διαδικασία. Προβλέπονται διατάξεις για διάθεση ναρκωτικών ουσιών, από τις κατασχεμένες, για εκπαιδευτικούς σκοπούς στις αρμόδιες αστυνομικές υπηρεσίες, στις αστυνομικές σχολές, για την εκπαίδευση των αστυνομικών σκύλων κ.λ.π. μετά από άδεια της Εισαγγελικής Αρχής και διαδικασία η οποία θα καθοριστεί με Υπουργική Απόφαση. Μέρος των εσόδων από χρηματικές ποινές ή μετατροπές ποινών που επιβάλλονται κατ? εφαρμογή του νόμου αποδίδονται και στο υπουργείο Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη τα οποία θα, διατίθενται αποκλειστικά στις αρμόδιες υπηρεσίες για τη δίωξη των εγκλημάτων της νομοθεσίας περί ναρκωτικών, για την προμήθεια τεχνικών μέσων, την εκπαίδευση του προσωπικού τους και τη χρηματοδότηση της επιχειρησιακής τους δράσης.

Στην χθεσινή πρώτη συνεδρία με θέμα «Η ποινική καταστολή: Οι ποινικές διατάξεις της νέας νομοθεσίας για τα ναρκωτικά» αναπτύχθηκαν οι εξής εισηγήσεις Γ. Μπέκας, αν. καθηγητής Νομικής Δ.Π.Θ., “Οι ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του νέου νόμου για τα ναρκωτικά?, Κ. Βαθιώτης, επ. καθηγητής Νομικής Δ.Π.Θ., ?Ειδικά ζητήματα διακίνησης ναρκωτικών σύμφωνα με το νέο νόμο?, Α. Τριανταφύλλου, λέκτορας Νομικής Δ.Π.Θ., ?Οι δικονομικού δικαίου διατάξεις του νέου νόμου για τα ναρκωτικά?, Σ. Παύλου, καθηγητής Νομικής Δ.Π.Θ.?Η ποινικοποίηση της χρήσης?, Ι. Ηλίας, ειδικός επιστήμονας Νομικής Δ.Π.Θ. ?Οι νέες ρυθμίσεις για την αστυνομική διείσδυση στη νομοθεσία για τα ναρκωτικά?, Β. Θεολόγη, ειδική επιστήμονας Τμήματος Πολιτικών Επιστημών Δ.Π.Θ. ?Η επικινδυνότητα του δράστη στις νομοτεχνικές επιλογές του νομοθέτη?

Το επιστημονικό συνέδριο συνεχίζεται σήμερα Τετάρτη 22 Μαΐου με θέμα «Η θεραπευτική προσέγγιση: Παρουσίαση των εγκεκριμένων θεραπευτικών προγραμμάτων στην Ελλάδα».. Θα πραγματοποιηθούν οι εξής εισηγήσεις: 11:00-11:20 - Κ. Κοσμάτος, λέκτορας Νομικής Δ.Π.Θ. ?Οι προβλέψεις του νέου νόμου για τους εξαρτημένους?, 11:20-11:50 - Φ. Καλοτεράκης, ειδικός βοηθός διευθυντή ΚΕ.Θ.Ε.Α., 11:50-12:10 - Π. Γεωργάκας, συντονιστής-διευθυντής εξαρτήσεων Ψ.Ν.Θ., 12:10-12:30 - Α. Κυρούσης, διευθυντής Μονάδας Απεξάρτησης 18 ΑΝΩ Ψ.Ν.Α. και 12:30-12:50 - Κ. Γαζγαλίδης, αντιπρόεδρος Ο.ΚΑ.ΝΑ., συντονιστής υπηρεσιών στην Β. Ελλάδα. 

Να σημειωθεί ότι ο γενικός γραμματέας Αντεγκληματικής πολιτικής του υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Μαρίνος Σκανδάμης θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στις δικαστικές φυλακές Κομοτηνής για να διαπιστώσει την κατάσταση και να συζητήσει προβλήματα υπεράριθμου αριθμού κρατουμένων και μειωμένου προσωπικού.