O Χρόνος στην άλλη πλευρά των συνόρων

Μια άγνωστη Βουλγαρική ενδοχώρα που διψά να μας γνωρίσει, που διακαής της πόθος είναι να βρεθεί στη θάλασσα,  όταν το κοντινότερο σημείο της Μαύρης θάλασσας που δεν έχει καμιά σχέση με την καθαρότητα των  νερών του Θρακικού πελάγους απέχει τουλάχιστον 300 χιλιόμετρα, ανθρώπους φιλικούς και αυθεντικούς συναντήσαμε στο οδοιπορικό που έκανε «ο Χρόνος» στην άλλη πλευρά των συνόρων. Εκεί απομυθοποιεί κανείς όσα λέγονται, αφού ζουν αυθεντικοί Βούλγαροι  Πομάκοι με οικογενειακές αρχές, εργατικοί, φιλόξενοι και φιλότιμοι, ενώ η εγκληματικότητα αγγίζει το μηδέν, σύμφωνα με στοιχεία της αστυνομίας,  αφού οι άνθρωποι λειτουργούν με τους ηθικούς κανόνες. 

Αυτό δεν ισχύει στις μεγαλύτερες κοντινές πόλεις όπως το Κίρτζαλι, το Χάσκοβο και την Φιλιππούπολη όπου οι κάτοικοι πληρώνουν ιδιωτική αστυνομία για να έχουν τα παράθυρά τους ανοικτά στα σπίτια ή για να περισώσουν εμπορεύματα  στα καταστήματα από τις «επαγγελματικές επιθέσεις κλεφτών». 

Η διαδρομή μας ήταν  η διάσχιση του παράλληλου επαρχιακού δρόμου των συνόρων από το Ιβαήλοβγκραντ, βόρεια του Έβρου μέχρι και τον Προμαχώνα, το τελωνείο του νομού Σερρών, περνώντας από  Ζλάτογκραντ, Γκότσε Ντέλτσεφ, Σμόλιαν και μια σειρά χωριών και κωμοπόλεων που έχουν το δικό τους χρώμα και χαρακτήρα. Είδαμε εκκλησίες, αλλά και ανοικοδόμηση τζαμιών, σπίτια ερειπωμένα κι ανέγγιχτα στο στυλ του παλιού κομουνιστικού καθεστώτος του Ζίφκωφ, αλλά και σύγχρονα κτίρια που απαντούν στο σήμερα. Ετερόκλητες αντιθέσεις, αλλά ανθρώπους μορφωμένους με γνώσεις μουσικής, με πτυχία πανεπιστημιακά, με εξειδικεύσεις τεχνικές. Μια ορεινή περιοχή όπου είχε δοθεί έμφαση στην ανάπτυξη του μορφωτικού επιπέδου, που δεν ήταν απομονωμένη, αντιθέτως το κράτος την είχε προβάλλει κι αναδείξει. 

Το τοπίο της οροσειράς της Ροδόπης από όπου ακολουθούμε τον  δρόμο με τις επανωτές στροφές, είναι μοναδικό  και σε μαγεύει. Τεράστια έλατα μέχρι τις βουνοκορφές, το πράσινο σε όλο του το μεγαλείο, έτσι που δεν το έχουμε συνηθίσει ούτε στις πιο φροντισμένες ελληνικές περιοχές, όπου πηγές με κρυστάλλινα νερά και οργιώδη βλάστηση από αγριοφτέρη, ανθισμένες μαργαρίτες κι αγριολούλουδα, παραπέμπουν σε άνοιξη, λόγω της διαρκούς υγρασίας που υπάρχει. Στους δρόμους δε συναντάς μόνο οργανωμένη υλοτομία στα δάση που φροντίζονται έτσι ώστε και να ανανεώνονται και να αξιοποιούνται ως φυσικός πλούτος, αλλά και δεκάδες μικρολατομεία όπου συλλέγονται πετρώματα και πελεκούνται με απίθανη υπομονή και πρωτόγονα εργαλεία,  για να πουληθούν στους εμπόρους. Οι πέτρες, σχιστόλιθοι σε διάφορες αποχρώσεις οδεύουν από την πηγή στην κατανάλωση σε συμβολικές τιμές.

Έλληνας δαιμόνιος επιχειρηματίας, είναι αυτός που άνοιξε το πρώτο συνεταιριστικό μάρκετ με τον αδελφό του και δύο αδέλφια Βούλγαρους φίλους του ελάχιστα μέτρα με το που θα περάσει κάποιος τα σύνορα Νυμφαίας-Μακάζα. Η κίνηση κι αυτή υψηλού επιχειρηματικού ρίσκου έγινε μελετώντας τις ανάγκες της περιοχής και απευθύνεται σε Βούλγαρους κι Έλληνες καταναλωτές. Το μάρκετ Κρίστα όπως θα μας πει ο Σάκης Κριτσίνης, έγινε εξασφαλίζοντας τις χαμηλότερεςςς ς τιμές και προωθώντας ελληνικά, βουλγαρικά και τουρκικά προϊόντα σε ένα περιβάλλον υψηλών προδιαγραφών. 

Οι τιμές αναγράφονται σε λέβα κι ευρώ, όλα είναι αυτοματοποιημένα, υπάρχουν ράμπες αναπήρων, πυροσβεστικοί κρουνοί, παρκινγκ, μικρό καφέ και ζαχαροπλαστείο, όπου η πάστα σερβίρεται στην τιμή των 40 λεπτών κι ο καφές στο μισό ευρώ, ενώ σύντομα θα υπάρχει και καντίνα με σάντουιτς και πίτσες. «Θέλουμε να βάλουμε όλα τα τοπικά προϊόντα που παράγονται στην Κομοτηνή», θα πει ο κ. Κριτσίνης, «αφού ήδη μιλήσαμε με την Οινοποιία Ποτοποιία, την Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης, ενώ προωθούμε φυλλάδια κι έντυπο υλικό σε ειδικό σταντ με τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις της Ροδόπης,  τα παραλιακά μπαράκια και ό,τι άλλο αξιόλογο υπάρχει, δωρεάν». Το μάρκετ αυτό στήθηκε με αμιγώς ευρωπαϊκές προδιαγραφές και φαίνεται από την οργάνωση και την ποικιλία του. 

Λίγα μέτρα κοντά του λειτουργεί ένα συγκρότημα παραδοσιακών ξενώνων το «Ρομάντικα», δίπλα σε μια φυσική λίμνη όπου νοικιάζοντας το δωμάτιο απολαμβάνεις το τοπίο και ψαρεύεις. Το συγκρότημα που διαρκώς επεκτείνεται είναι πόλος έλξης για τους ανθρώπους της περιοχής, διαθέτει πισίνες, εστιατόριο και άλλες εγκαταστάσεις ενώ αρχιτεκτονικά θυμίζει παραδοσιακό χωριό και λειτουργεί τα τελευταία έξι χρόνια. Τώρα λόγω του δρόμου εξελίσσεται ώστε τους επόμενους μήνες με την ολοκλήρωση νέας πτέρυγας, να διαθέτει πλήρης μονάδες για παροχή υπηρεσιών spa center. 

Ο αντιδήμαρχος της περιοχής που είναι ο ιδιοκτήτης του  κ. Ασεν Πάλοφ,  ένας νέος άνθρωπος από τον κόσμο των επιχειρήσεων και ο υπεύθυνος της κυνηγετικής ομοσπονδίας της περιοχής στη νότια ζώνη της Βουλγαρίας, μας υποδέχεται εγκάρδια και μιλά με τα καλύτερα λόγια για τους γείτονες Έλληνες με τους οποίους θέλει επαφές σε όλους τους τομείς. Γνωρίζει ήδη την αδελφοποίηση με το δήμο Μαρώνειας, έχει επισκεφθεί την Ελλάδα και περιμένει τη διάνοιξη διερμηνεύοντας τα αισθήματα όλων των κατοίκων.

Ο δρόμος αυτός διασταυρώνεται με τον διευρωπαϊκό άξονα που ξεκινά από το Ελσίνκι, αλλά και με τον δρόμο από την Ρουμανία και αποτελεί αναγκαστικά τον πιο νευραλγικό άξονα με ιδιαίτερα προνόμια, αφού κατεβάζει τον τουρίστα στην Εγνατία οδό ενώ στην αντίθετη κατεύθυνση τον εισάγει στην καρδιά των Βαλκανίων και της Ευρώπης.

Στο Κίρκοβο  δραστηριοποιείται επιχειρηματικά στον τομέα των υδραυλικών κατασκευών με εξαγωγές σε Ευρώπη και Ρωσία ο Νικολάι  Τοπάλωφ που την επόμενη μέρα θα έφευγε στην Μόσχα συμμετέχοντας σε εκθέσεις. Μαθαίνοντας ότι είμαστε από την Κομοτηνή μιλά με λατρεία για το Φανάρι όπου κάνει τις διακοπές του, αποκαλύπτοντας ότι πρόσφατα αγόρασε στο Γλυκονέρι ένα σπίτι σε οικόπεδο 4 στρεμμάτων. «Ψάχναμε δωμάτιο για να μείνουν οι υφυπουργοί Μεταφορών και Αγροτικής ανάπτυξης της Βουλγαρίας που είναι φίλοι μας στο Φανάρι και δεν υπάρχουν»,  θα μας πει η Βασίλκα Κόλεβα που διαθέτει μεγάλη επιχείρηση με εμπόριο ξυλείας, πέλλετ κι όχι μόνο. Έρχεται στην Ελλάδα εδώ και 18 χρόνια κι έχει μόνιμους πελάτες συνεργάτες σε όλη την βόρειο Ελλάδα, ενώ μιλά άψογα ελληνικά. 

Στην άλλη πλευρά των συνόρων η ορεινή περιοχή του Κίρκοβο είναι πυκνοκατοικημένη με 78 χωριά των 2000 κατοίκων το καθένα! 

Οι άνθρωποι είναι αγρότες, κτηνοτρόφοι, διαθέτουν μικρές φάρμες με μεγάλα ζώα που επιδοτούνται, αλλά δεν σταματούν την παραγωγή μπασμά που επειδή δεν χρησιμοποιούν φυτοφάρμακα λόγω κόστους τον παράγουν με τον αυθεντικό τρόπο και γι’ αυτό είναι ο καλύτερος. Εκεί συνωστίζονται αυτή την εποχή για να τον κλείσουν οι καπνέμποροι πληρώνοντας όσο όσο…

Εκεί υπάρχουν φυσικές ομορφιές του βουνού με ορειβατικά μονοπάτια, οργανωμένα ξενοδοχεία με ιαματικές πηγές νερών και πισίνες για χαλάρωση και φυσικά τα αστικά κέντρα των μεγάλων βουλγαρικών πόλεων. Στα 30 χιλιόμετρα από την Κομοτηνή θα βρεθείτε σε έναν άλλο κόσμο για τον οποίο ελάχιστα μας έχουν πληροφορήσει.  Ένα κόσμο που ακούει για Έλληνες και τους θαυμάζει βλέποντας τους επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται εκεί και περιμένοντας να τους γνωρίσει ανοίγοντας ο δρόμος.  

Ο κίνδυνος του να υπάρξει οικονομική διαρροή είναι αναπόφευκτος, αλλά θα πρέπει και η  αγορά της πόλης να προετοιμαστεί για την μαζική κάθοδο Βούλγαρων που θα γίνεται συστηματικά και καθημερινά  εξασφαλίζοντας προδιαγραφές ενίσχυσής της σε άλλα πεδία προσαρμοσμένα στις ανάγκες τους. 

Ένας ανοιχτός δρόμος στα Βαλκάνια και την Ευρώπη σημαίνει πολλά και μάλιστα μακροπρόθεσμα θα το νοιώσουμε όλοι. Ας μη μεμψιμοιρούμε!