O Χρήστος Χαρτοματσίδης γράφει για το αρχαίο θέατρο Μαρώνειας

Σε κείμενο του Κομοτηναίου συγγραφέα Χρήστου Χαρτοματζίδη, το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής ετοιμάζει τη νέα του παράσταση που θα δοθεί και αυτό το καλοκαίρι στο αρχαίο θέατρο Μαρώνειας. Πρόκειται για συνεργασία του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. με τον Δήμο Μαρώνειας - Σαπών, που εγκαινιάστηκε πέρσι με την πρώτη παράσταση στο αρχαίο θέατρο και συνεχίζεται και αυτό το καλοκαίρι.
Το μονόπρακτο του Χρήστου Χαρτοματσίδη "Πολύφημος και Γαλάτεια" είναι μέρος της μουσικής και θεατρικής παράστασης "Εμείς τους ονομάζουμε Γαλάτες" που αναμένεται να παρουσιάσει στα τέλη του Αυγούστου το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής και βασίζεται στα κοινά στοιχεία που υπάρχουν στην Κέλτικη και στη Θρακική μουσική παράδοση, όπως και στις κοινές μυθολογικές κι ιστορικές μνήμες, και το σενάριό της, μαζί με τη θεατρική μεταφορά τεσσάρων μύθων, υπογράφει ο ίδιος. Τη θεατρική μεταφορά του μύθου για τον «Lugh and Balor» έχει γράψει ο Ιρλανδός συγγραφέας Τζακ Χαρτ.
Ο Πολύφημος και η Γαλάτεια σύμφωνα με τη μυθολογία έκαναν ένα παιδί που λεγόταν Κέλτης και θεωρείται πρόγονος των Κελτών. Είναι ο γνωστός Πολύφημος ο Κύκλωπας. Σύμφωνα με άλλο μύθο, οι Κέλτες είναι απόγονοι του Ηρακλή, ο οποίος έκανε με την Κελτίνη δύο παιδιά, τον Κέλτη και τον Γαλάτη. Στην Κέλτικη μυθολογία υπάρχουν αναφορές ότι πρόγονοί τους ήταν οι Δαναοί ή πως είναι απόγονοι ενός από τους γιους του Αινία, μετά την καταστροφή της Τροίας.

Όλη η ιστορία, σύμφωνα με τον συγγραφέα Χρήστο Χαρτοματζίδη, που φιλοξενήθηκε στη συχνότητα του ράδιο Χρόνος 87,5 "βασίζεται σε μία ιδέα του μουσικού Γιώργου Εφραιμίδη, ο οποίος ασχολείται χρόνια με τα θεατρικά. Αυτός μου είπε την ιδέα του για την παράσταση, η οποία θα βασιζόταν στα κοινά στοιχεία μεταξύ της μουσικής παράδοσης των Κελτών και τη θρακιώτικη μουσική. Αυτό ακούγεται και μου φάνηκε περίεργο και μου πρότεινε, αν ήθελα να ασχοληθώ με το κείμενο. Όντως υπάρχουν πολλά κοινά στοιχεία, τα οποία δικαιολογούνται ιστορικά, δηλαδή πέρα από τους μύθους. Εκτός, όμως, από τα μυθολογικά στοιχεία, υπάρχουν και ιστορικά στοιχεία, που τεκμηριώνουν ότι οι λαοί μας ζούσαν κοντά ο ένας στον άλλο κι από εκεί οφείλονται αυτά τα κοινά στοιχεία.



Για μένα αυτά τα στοιχεία εξακριβώθηκαν μετά το διάβασμα που έκανα για την παράσταση. Και θέλω να σταθώ σε τρία ιστορικά στοιχεία:
Εμείς ερχόμαστε σε επαφή με τους Κέλτες το 279 πΧ, όταν εισέβαλαν στη Βαλκανική χερσόνησο και τους αντιμετωπίσαμε στις Θερμοπύλες ακριβώς όπως είχαμε αντιμετωπίσει τους Πέρσες. Κι ακριβώς με τον ίδιο τρόπο με τους Πέρσες, παρακάμπτουν κάποια μονοπάτια και μας χτυπούν από πίσω. Το ενδιαφέρον τους δεν ήταν τόσο να νικήσουν τις ελληνικές δυνάμεις αλλά να προχωρήσουν στους Δελφούς και να τους λεηλατήσουν. Υποχωρώντας, όμως, τελικά οι δικοί μας τους νικούν.

Μία τρίτη κέλτικη στρατιά, που ήταν 20.000 άτομα μαζί με τα γυναικόπαιδα, εισέβαλε στη Μικρασία και ίδρυσε στρατόπεδα στην περιοχή που είναι σήμερα η Άγκυρα. Από τότε έρχονται σε επαφές με τα ελληνικά βασίλεια της περιοχής και πότε έρχονται σε σύγκρουση με αυτούς και πότε έρχονται σε σύγκρουση με το Μιθριδάτη και το βασίλειο της Περγάμου. Με επιμιξίες αφομοιώθηκαν, γιατί ?όταν ήρθαν οι Ρωμαίοι στην περιοχή- τους ονόμασαν Γρεκογαλάτες, δηλαδή πως δεν είναι οι κανονικοί Κέλτες αλλά έχουν αλλοιωθεί κι έχουν γίνει μισοί Έλληνες. Άρα η ιστορία «πάντρεψε» δύο πολιτισμούς, δηλαδή ζούσαμε με τους Κέλτες πολλούς αιώνες μαζί.

Στην επιστολή του προς τους Γαλάτες ο Απόστολος Παύλος απευθύνεται ακριβώς σε αυτούς του Κέλτες, που ήταν το κέλτικο βασίλειο στη Μικρά Ασία".
Όσον αφορά στην επεξεργασία, που έκανε ο Χρήστος Χαρτοματζίδης, "δεν έκανα κάτι ιδιαίτερο, απλώς πήρα δύο κέλτικους μύθους με κοινά χαρακτηριστικά με ελληνικούς κι έκανα τη θεατρική μεταφορά. Το πέμπτο μονόπρακτο της παράστασης το υπογράφει ο Τζακ Χαρτ, που είναι ένας Ιρλανδός συγγραφέας της παράστασης, ιδρυτής της ένωσης Ιρλανδών συγγραφέων, γιατί αυτή τη στιγμή οι τελευταίοι γνήσιοι απόγονοι των Κελτών είναι οι Ιρλανδοί, οι οποίοι μιλούν και την κελτική γλώσσα.

Επομένως, έχουμε τέσσερις συν ένα μύθους, από τους οποίους οι τρεις είναι κέλτικοι και οι άλλοι δύο ελληνικοί. Ο πρώτος ελληνικός είναι ο «Πολύφημος και Γαλάτεια» και ο δεύτερος ελληνικός είναι η «Κάθοδος του Οδυσσέα στον κάτω κόσμο», επειδή έχουμε κοινά στοιχεία και σχετικά με τις παραστάσεις στον κάτω κόσμο. Έχουν κι αυτή παρόμοιο μύθο με το δικό τους ιππότη, τον Οσιανό, ο οποίος ερωτεύεται μία κοπέλα που το βασίλειό της είναι στον άλλο κόσμο. Κι ενώ αυτός έχει την εντύπωση ότι έμεινε τρεις εβδομάδες και μετά την παρακαλάει, όπως ο Οδυσσέας παρακαλάει την Κίρκη, να γυρίσει πίσω, κι αυτή του απαντάει να γυρίσει. Τότε αυτός διαπιστώνει ότι όλα ήταν διαφορετικά, γιατί ?ενώ αυτός νόμιζε ότι ήταν 3 εβδομάδες στον κάτω κόσμο- ήταν τελικά 300 χρόνια".

Όλες οι ιστορίες θα «ντυθούν» με θρακιώτικη και κέλτικη μουσική, την οποία υπογράφει ο Γιώργος Εφραιμίδης. Τη σκηνοθεσία της παράστασης έχει η Άννα Μαχαιροπούλου. Ο συγγραφέας Χρήστος Χαρτοματζίδης ευχαρίστησε ιδιαίτερα την πρόεδρο του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής Σοφία Μενεσελίδου, η οποία όπως είπε "μας έδωσε τη δυνατότητα να "ανεβάσουμε" την παράσταση στο αρχαίο θέατρο της Μαρώνειας, κάτι που με συγκινεί ιδιαίτερα. Δεν περίμενα ποτέ ότι κάτι δικό μου θα "ανέβαινε" στο αρχαίο θέατρο και είμαι ευγνώμων γι? αυτή τη δυνατότητα".

Το μονόπρακτο του Χρήστου Χαρτοματζίδη έχει ήδη αναρτηθεί στον διαδικτυακό τόπο του περιοδικού «Μανδραγόρας» (mandragoras-magazine.gr).

Δήμος Μπακιρτζάκης