Ο ΤΕΩΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΑΣΥΛΟΥ ΜΙΛΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ

Ο άνθρωπος πίσω από το άσυλο των προσφύγων

20/04/16 - 11:00

Μοιραστείτε το

Ο Χρήστος Μπαξεβάνης, τέως πρόεδρος στις Επιτροπές Προσφυγών της Υπηρεσίας Ασύλου, μιλά στο "Χ" για την εμπειρία του Ήρθε σε επαφή με ανθρώπους που υπέστησαν βασανιστήρια, διώξεις για τις πολιτικές τους πεποιθήσεις ή τη θρησκεία τους, ακόμα και ανήλικους, παιδιά με ξεκληρισμένες οικογένειες από τον πόλεμο. Αντίκρισε μέσα από τις περιγραφές τους το χειρότερο πρόσωπο της ανθρώπινης φύσης, αλλά αυτό απαιτούσαν τα καθήκοντα του προέδρου στις Επιτροπές Προσφυγών της Υπηρεσίας Ασύλου

Ήρθε σε επαφή με ανθρώπους που υπέστησαν βασανιστήρια, διώξεις για τις πολιτικές τους πεποιθήσεις ή τη θρησκεία τους, ακόμα και ανήλικους, παιδιά με ξεκληρισμένες οικογένειες από τον πόλεμο. Αντίκρισε μέσα από τις περιγραφές τους το χειρότερο πρόσωπο της ανθρώπινης φύσης, αλλά αυτό απαιτούσαν τα καθήκοντα του προέδρου στις Επιτροπές Προσφυγών της Υπηρεσίας Ασύλου. Ο λόγος για τον Χρήστο Μπαξεβάνη τέως πρόεδρο στις Επιτροπές Προσφυγών της Υπηρεσίας Ασύλου που λειτουργεί από το 2013 στη χώρα μας. 

"Ήταν πάντοτε συγκλονιστικό όταν έρχονταν σε μας άνθρωποι που είχαν υποστεί βασανιστήρια. Ήταν μία πολύ δύσκολη κατάσταση γι? αυτούς. Μας είχαν σοκάρει πάρα πολύ. Ξεχώριζαν επίσης οι πολιτικοί αντιφρονούντες ή γυναίκες με διαφορετικές πεποιθήσεις. Και πολύ δύσκολο θέμα ήταν όταν είχαμε ανηλίκους. Εκεί πρέπει να δείξεις μεγάλη ευαισθησία. Είχαμε μία περίπτωση ανηλίκου, του οποίου είχε ξεκληριστεί όλη η οικογένεια στον πόλεμο. Υπήρχαν καταστάσεις που δυστυχώς έσφιγγε το στομάχι σου". Τα παραπάνω εξομολογήθηκε μιλώντας στο "Χ" ο Χρήστος Μπαξεβάνης, σήμερα διδάκτωρ Διεθνούς Δικαίου και τέως πρόεδρος στις Επιτροπές Προσφυγών της Υπηρεσίας Ασύλου. Διετέλεσε δύο χρόνια πρόεδρος των επιτροπών και ως γνώστης του ζητήματος,  ήρθε την περασμένη εβδομάδα στην Κομοτηνή, όπου μίλησε για το προσφυγικό στο συνέδριο Free Market Road Show. 

Η ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΣΥΛΟΥ 
Από τον Ιούνιο του 2013 μέχρι και τον Ιούνιο 2015, διετέλεσε πρόεδρος στις Επιτροπές Προσφύγων της Υπηρεσίας Ασύλου ο Χρήστος Μπαξεβάνης. Σχεδόν ένα χρόνο μετά τη θητεία του σε μία νευραλγική υπηρεσία καταθέτει τις απόψεις του σχετικά με τη διαχείριση ενός προβλήματος, που τώρα αρχίζει να δείχνει τις πραγματικές του διαστάσεις στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη. Εξάλλου η Υπηρεσία Ασύλου θεσπίστηκε με τον νόμο 3907/2011 και αποτελεί την πρώτη αυτόνομη δομή της χώρας που ασχολείται με την εξέταση των αιτημάτων ασύλου, και ευρύτερα διεθνούς προστασίας. "Μέχρι εκείνη τη στιγμή οι αιτήσεις ασύλου εξετάζονταν από τις κατά τόπους αστυνομικές διευθύνσεις. Η ελληνική πολιτεία αποφάσισε, μετά και από προτροπή της ΕΕ, να συστήσει ανεξάρτητη επιτροπή ασύλου με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό πάνω στο προσφυγικό ζήτημα. Έτσι προχώρησε στη νέα δομή, η οποία περιλαμβάνει υπηρεσία πρώτης υποδοχής, υπηρεσία ασύλου και αρχή προσφυγών", έκανε γνωστό ο κ. Μπαξεβάνης. Ο ίδιος διετέλεσε, ως ένας από τους προέδρους, στην αρχή προσφυγών. Εκεί εξετάζονται σε δεύτερο βαθμό τις αιτήσεις ασύλου που έχουν απορριφθεί, δηλαδή οι πρόσφυγες που αιτούνται άσυλο υποβάλλουν αρχικά αίτημα στην πρωτοβάθμια αρχή (υπηρεσία ασύλου), και αν απορριφθεί το αίτημά τους, απευθύνεται στις επιτροπές. Εκεί επανεξετάζεται, κι αν απορριφθεί, τότε έχει τη δυνατότητα να το προβάλλει στο διοικητικό εφετείο. Μέχρι τη δημιουργία της νέας αυτής δομής παρατηρούνταν αμέτρητα προβλήματα στο μηχανισμό ασύλου στην Ελλάδα. Προβλήματα που είχαν διαπιστωθεί και από την Ευρώπη και από εθνικούς μηχανισμούς, σημείωσε ο κ. Μπαξεβάνης. "Προβλήματα διερμηνείας, αναιτιολόγητες αποφάσεις, καθυστερήσεις στους χρόνους εκδόσεις βάσει επίσημων στοιχείων. Από τον Ιούνιο, όμως, του 2013 από το σχεδόν μηδενικό ποσοστό χορήγησης ασύλου, πήγαμε στο 12-14% που είναι και ο μέσος ευρωπαϊκός όρος. Ο χρόνος έγινε πιο σύντομος και το πιο βασικό, υπάρχει ένα προσωπικό που είναι στελεχωμένο και έχει επιστημονική κατάρτιση". 

Κλιμάκια της υπηρεσίας ασύλου λειτουργούν σε όλη την Ελλάδα, μεταξύ των οποίων και στον Έβρο, ωστόσο το δευτεροβάθμιο όργανο που εξετάζει τις απορριφθείσες αιτήσεις από όλη την Ελλάδα, βρίσκεται στην Αθήνα. Σύμφωνα με το καθεστώς που ισχύει στην Ελλάδα για να μπορέσει κάποιος να αναγνωριστεί ως πρόσφυγας, όπως προβλέπουν διεθνείς συνθήκες και οδηγίες, πρέπει να έχει φόβο δίωξης, δηλαδή να φεύγει από τη χώρα του, γιατί φοβάται για τα πολιτικά του φρονήματα ή τις θρησκευτικές πεποιθήσεις, είτε αν προέρχεται από εμπόλεμη κατάσταση, όπως είναι στη Συρία. Όλοι οι άλλοι θεωρούνται οικονομικοί μετανάστες που δε λαμβάνουν το καθεστώς προστασίας των προσφύγων. Πάντως όπως προβλέπει ο κανονισμός Δουβλίνο οι αιτούντες δε μπορούν να διεκδικήσουν άσυλο από οποιαδήποτε χώρα, αλλά προβλέπεται η υποβολή του αιτήματος στην πρώτη χώρα που θα βρεθεί ο πρόσφυγας και, "επειδή γεωγραφικά η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα, υποβάλλει το αίτημά του εδώ", εξήγησε ο τέως πρόεδρος στις Επιτροπές Προσφυγών της Υπηρεσίας Ασύλου. 

ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΑ  ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 
Το καθεστώς του πρόσφυγα συνεπάγεται δικαιώματα, που έχουν να κάνουν με την εργασία, την υγεία, την εκπαίδευση. Επίσης ο πρόσφυγας έχει τη δυνατότητα με ταξιδιωτικά έγγραφα να επισκεφτεί άλλες χώρες, "αλλά δεν μπορεί να κάνει τη ζωή του σε άλλη χώρα. Αυτό είναι ένα από τα μειονεκτήματα, και βέβαια ο κανονισμός «Δουβλίνο» είναι μειονέκτημα, γιατί τα φορτώνεται όλα η πρώτη χώρα", εξήγησε.  "Ως πρόσφυγας έχει πέντε χρόνια το δικαίωμα να βρίσκεσαι στη χώρα που έχει πάρει το άσυλο, κι από εκεί και πέρα έχει και μια σειρά δικαιωμάτων. Στην πράξη, πόσο μπορούν αυτοί οι άνθρωποι να ασκούν τα δικαιώματά τους και να εντάσσονται στην χώρα είναι μία πολύ μεγάλη κουβέντα", σχολίασε. 

Ο ίδιος ανέφερε πως οι μεγαλύτερες παθογένειες του συστήματος απονομής ασύλου στη χώρα μας, είναι υποστελέχωση των υπηρεσιών στην Ελλάδα, αλλά και το αρνητικό πλαίσιο που προβλέπει ο κανονισμός Δουβλίνο για την Ελλάδα. Μάλιστα προς την κατεύθυνση αυτή "η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε την προηγούμενη εβδομάδα πρόταση, ώστε να μην εξετάζεται μόνο στην πρώτη χώρα το αίτημα, αλλά και να μπορεί κανείς ?όπου και να κάνει το αίτημά του- να επιλέγει μετά σε ποια χώρα θέλει να πάει. Αυτά τα δύο θα αλλάξουν πάρα πολύ το καθεστώς, αν και εφόσον περάσουν. Βέβαια πανευρωπαϊκά οι συσχετισμοί δεν είναι και οι καλύτεροι", εξήγησε. 

ΕΚΡΗΞΗ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΣΥΛΟΥ ΠΡΙΝ ΣΤΕΓΝΩΣΕΙ ΤΟ ΜΕΛΑΝΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ 
Παρακολουθώντας τα γεγονότα ο Χρήστος Μπαξεβάνης διαπιστώνει την έκρηξη των αιτήσεων ασύλου πριν ακόμα στεγνώσει το μελάνι της Συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας.  Είχε επισημανθεί η πρόβλεψη να λαμβάνει η Τουρκία πίσω όλους τους παράνομα εισελθόντες στην Ελλάδα και μπορεί αυτό να ακούγεται εντυπωσιακό, όμως στην πράξη δεν θα είναι, διότι στην Τουρκία θα πηγαίνουν πίσω μόνο όσοι δεν ζητήσουν άσυλο. Αντίθετα, γι΄ αυτούς που θα ζητήσουν θα πρέπει να γίνει ατομική εξέταση και σε περίπτωση απόρριψης διατηρούν το δικαίωμα προσφυγής με ό,τι αυτό σημαίνει σε χρονική διάρκεια αλλά και την υποχρέωση του κράτους για εξασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης. 

Η ραγδαία αύξηση των αιτημάτων ασύλου αποδεικνύει την παραπάνω πρόβλεψη. Αρκεί κανείς να αναφέρει ότι μόνο το σαββατοκύριακο πριν την έναρξη των επιστροφών (στην Τουρκία) στη Μυτιλήνη υποβλήθηκαν περίπου 3.000 αιτήσεις ασύλου. Κατ? επέκταση, όπως επισημαίνει ο κ. Μπαξεβάνης, θα έχει περιορισμένες πρακτικές συνέπειες και η υπόσχεση ότι για κάθε Σύρο που θα επιστρέφει η Ελλάδα, η Ε.Ε. θα παίρνει έναν Σύρο από την Τουρκία, και αυτό διότι εν τέλει ελάχιστοι Σύροι θα επιλέξουν να επιστρέψουν, ενώ περίπου 54.000 είναι σήμερα οι εγκλωβισμένοι. Εξαρχής στη συμφωνία της 18ης Μαρτίου δεν υπήρξε καμία πρόβλεψη για τους περίπου 54.000 πρόσφυγες και παράτυπους μετανάστες που βρίσκονται ήδη εντός  της ελληνικής επικράτειας. Αν λάβει μάλιστα κανείς υπόψη του, ότι η μετεγκατάσταση προσφύγων στην Ευρώπη εξακολουθεί να είναι σε εθελοντική βάση και, η απόφαση των πρώην ανατολικών κρατών για το κλείσιμο του βαλκανικού διαδρόμου δεν αλλάζει, τότε μπορεί να φανταστεί τι μέλει γενέσθαι. 

Είναι ενδεικτικό ότι, με βάση τις τελευταίες διαθέσιμες πληροφορίες, μέχρι σήμερα από Ελλάδα και Ιταλία έχουν μετεγκατασταθεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες λιγότερα από 1.200 άτομα, ενώ από την Τουρκία στην Ευρώπη ούτε 100.   

Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News

Ροή Ειδήσεων

xronos
xronos.gr

ΑΡ. ΜΗΤ: 232265

mit-logo