Ο Γιώργος Κατσούπης -πρόεδρος της ομάδας μελέτης και διάγνωσης του μικρασιατικού πολιτισμού «Ανατολής Ίχνη», η Άννα Ποδάρα δημοσιογράφος και δημιουργός του ντοκιμαντέρ «Νέα Ζωή» του οποίου τα δικαιώματα αγόρασε το κανάλι OTE TV, ο Βασίλης Γιορανίδης, ιστορικός και χοροδιδάσκαλος στην ομάδα «Ανατολής Ίχνη» Ρεπορτάζ Δήμητρα Συμεωνίδου
Η παράδοση για τους νέους αυτούς ανθρώπους είναι η ιστορία των προγόνων τους, είναι οι διηγήσεις των παππούδων τους για την χαμένη πατρίδα, είναι η φορεσιά της γιαγιάς, οι μυρωδιές και οι γεύσεις. Οι νέοι αυτοί άνθρωποι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της παράδοσης όχι γιατί κάποιος τους το επέβαλλε, αλλά από αγάπη για όσα συνθέτουν την δική τους ιδιαίτερη κληρονομία. Είναι ο Γιώργος Κατσούπης -πρόεδρος της Ομάδας Μελέτης και Διάδοσης του Μικρασιατικού Πολιτισμού «Ανατολής Ίχνη», είναι η Άννα Ποδάρα δημοσιογράφος και δημιουργός του ντοκιμαντέρ «Νέα Ζωή» του οποίου τα δικαιώματα αγόρασε πρόσφατα το κανάλι OTE TV, είναι ο Βασίλης Γιορανίδης, ιστορικός και χοροδιδάσκαλος στην ομάδα «Ανατολής Ίχνη».
Η εκδήλωση «Στου Ελλησπόντου τα νερά» που έλαβε χώρα στην Θεσσαλονίκη από την Ομάδα Μελέτης και Διάδοσης του Μικρασιατικού Πολιτισμού Ανατολής Ίχνη το Σάββατο 13 Φεβρουαρίου στην αίθουσα της Ομάδας, έδωσε την ευκαιρία στον «Χ» να γνωρίζει αυτούς τους νέους από κοντά και να διαπιστώσει ότι η ενασχόλησή τους με την παράδοση, την ιστορία των προσφύγων, τα ήθη και τα έθιμα, πηγάζει από μέσα τους. Η εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στα χωριά του Ελλησπόντου με σημεία αναφοράς τη Λάμψακο, το Τσανάκαλε και την Καλλίπολη. Η εκδήλωση περιελάμβανε: Ομιλία από τη φιλόλογο Βάσω Τσακόγλου με θέμα: «Διωγμοί και εξορία στον ευρύτερο χώρο της Προποντίδας».' Ομιλία από τον ιστορικό Βασίλη Γιορανίδη με θέμα: «Η Λάμψακος και η περιοχή του Ελλησπόντου. Ιστορικές αναφορές». Έκθεση, με τη συνδρομή της αρχαιολόγου-μουσειολόγου Εύης Καλπατσινίδου, τσανακαλιώτικων κεραμικών αγγείων του 19ου και αρχών του 20ου αι. από την προσωπική συλλογή του Γιώργου Κατσούπη και προσέγγιση της αγγειοπλαστικής του Τσανάκ Καλέ. Προβολή ντοκιμαντέρ του εκπαιδευτικού Νικόλα Μαρτζίκου και της δημοσιογράφου Άννας Ποδάρα: «Νέα ζωή» (σε δυο χωριά με το ίδιο όνομα, άνθρωποι διεκδικούν πεισματικά μια νέα ζωή). Παραδοσιακά τραγούδια από την ευρύτερη περιοχή της Καλλίπολης από τη Θάλεια Καϊκονίδου.
Ο «Χ» μοιράζεται μαζί σας τις ιστορίες των τριών νέων και την σχέση τους με την παράδοση.
ΤΟ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΒΕΣΤΙΑΡΙΟ
Ιστορικός στο επάγγελμα είναι ο Βασίλης Γιορανίδης και χοροδιδάσκαλος στην ομάδα «Ανατολής Ίχνη». Ηγείται ενός πολύ δραστήριου χορευτικού τμήματος, το οποίο έχει δώσει αρκετές παραστάσεις σε Θεσσαλονίκη και όχι μόνο. Στο χορευτικό τμήμα προσπαθούν πάντα βασισμένοι σε αυθεντικές καταγραφές από παραδοσιακούς χορευτές να παρουσιάζουν τους χορούς χωρίς παραλλαγές και τροποποιήσεις, αλλά έτσι ακριβώς όπως χόρευαν οι παππούδες τους.
Επίσης η ομάδα «Ανατολής Ίχνη», διατηρεί ένα πολύ ωραίο και πλούσιο βεστιάριο, το οποίο αποτελείται είτε από αυθεντικές φορεσιές που έφεραν πρόσφυγες από τις πατρίδες τους και ορισμένες από αυτές χρησιμοποιούνται σε κάποιες παραστάσεις με πολύ σεβασμό και προσοχή, είτε πιστά αντίγραφα αυτών.
ΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ «ΝΕΑ ΖΩΗ»
Την ιστορία προσφύγων, Ελλήνων και Τούρκων, στη Νέα Λάμψακο της Ελλάδας στην Εύβοια και στη Λάμψακο της Τουρκίας αφηγείται το ντοκιμαντέρ «Νέα Ζωή» που προβλήθηκε από το OTE History την Κυριακή 14 Φεβρουαρίου. Αφορά τη Λάμψακο, ένα χωριό σε δύο εκδοχές, την αρχαία στην Τουρκία και τη νέα στην Εύβοια. Χρειάστηκαν δύο χρόνια λαογραφικής έρευνας, τριάντα συνεντεύξεις και γυρίσματα σε τέσσερις πόλεις σε Ελλάδα και Τουρκία για να ολοκληρωθεί το πρωτότυπο εγχείρημα.
Δημιουργός του ντοκιμαντέρ είναι η Άννα Ποδάρα, η οποία στο πλαίσιο της διπλωματικής εργασίας, για το μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών «Δημοσιογραφία και Νέα Μέσα», του Α.Π.Θ. δημιούργησε το ντοκιμαντέρ, αφιερωμένο στους δικούς της πρόσφυγες, τον παππού της και την γιαγιά της, που μιλούν στο ντοκιμαντέρ. Όλοι οι συντελεστές της παραγωγής δούλεψαν εθελοντικά και έχουν καταγωγή από τη Ν. Λάμψακο. Όταν χρειάστηκαν χρήματα για να ολοκληρωθεί η παραγωγή, κάτοικοι του χωριού και άλλοι πολίτες συνέλεξαν το ποσό με τη μέθοδο του crowdfunding (διαδικτυακή χρηµατοδότηση).
Σύνοψη: «Τουρκία: μουσουλμάνοι πρόσφυγες από την Ελλάδα βρίσκουν καταφύγιο στην αρχαία Λάμψακο. Eλλάδα: Μια καραβιά πρόσφυγες στήνει μια Λάμψακο από την αρχή.» Άνθρωποι «παλαιάς κοπής» ξαναζωντανεύουν, μέσα από τα μάτια των - 85χρονων σήμερα - παιδιών τους. Ενώνονται, διεκδικώντας πεισματικά μια νέα ζωή, τσουγκρίζουν για καλή πατρίδα και την δημιουργούν από την αρχή. Όταν όλη σου η ζωή είναι μια? κρίση, πως αναγεννιέσαι συνεχώς από τις στάχτες σου;
Το ντοκιμαντέρ «Νέα Ζωή» ξεκίνησε διαδικτυακά τη διαδρομή, για να κερδίσει τελικά το κοινό και το ενδιαφέρον του OTE History, που αγόρασε πρόσφατα τα δικαιώματά του, πραγματοποιώντας την πρώτη προβολή την Κυριακή 14 Φεβρουαρίου, με την δημιουργό του Άννα Ποδάρα, να δηλώνει περήφανη, γιατί αυτό το ντοκιμαντέρ που ξεκίνησε από προσωπική της αγάπη προς τους πρόσφυγες παππούδες της, αγαπήθηκε από όλους όσους το είδαν. Η διαδρομή του ντοκιμαντέρ «Νέα Ζωή» μόλις ξεκίνησε?
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΣΑΝΑΚΑΛΙΩΤΙΚΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ
Καταγωγή από το χωριό Αγία Παρασκευή της Ερυθραίας κοντά στη Σμύρνη έχει η οικογένεια του Γιώργου Κατσούπη προέδρου της Ομάδας Μελέτης και Διάδοσης του Μικρασιατικού Πολιτισμού «Ανατολής Ίχνη». Ηγείται μίας ομάδας που συστήθηκε μόλις το 2014, με στόχο, όπως εξηγεί, «την όσο το δυνατόν καλύτερη προσέγγιση στο μικρασιατικό. Θεωρήσαμε ότι πρέπει να γίνεται όλο αυτό τεκμηριωμένα και εμπεριστατωμένα, οπότε βασιζόμαστε μόνο σε ακριβείς καταγραφές και μελέτες, είτε σε αυθεντικές πηγές, είτε σε καταγραφές άλλων που διαπιστώνουμε την αυθεντικότητά τους». Μια έκθεση τσανακαλιώτικων κεραμικών αγγείων του 19ου και αρχών του 20ου αιώνα από την προσωπική συλλογή του Γιώργου Κατσούπη, παρουσιάστηκε στην εκδήλωση. «Το Τσανάκαλε, ευρισκόμενο στην είσοδο των στενών Δαρδανελίων, ήταν ένα πέρασμα όπου από το 1680 και μετά άρχισαν να κατασκευάζονται κεραμικά κυρίως από Έλληνες και Αρμενίους και με το πέρασμα του χρόνου άρχισαν να γίνονται και πιο διακοσμητικά και με το εμπόριο διασκορπίστηκαν σε όλο τον ελλαδικό χώρο και πλέον τα συναντάμε και σε σπουδαία λαογραφικά μουσεία ανά την Ελλάδα. Τα αγγεία είναι μία προσωπική μου συλλογή, η οποία αποτελείται από αυθεντικά πρωτότυπα αγγεία αλλά και από αγγεία που έφτιαξαν αργότερα Έλληνες Τσανακαλιώτες που ήρθαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στη Λέσβο και στη Φλώρινα, τα οποία είναι μεν μεταγενέστερα ωστόσο έχουν μία κοινή αφετηρία. Όλα αυτά κατέληξαν στη συλλογή μου από προσωπικό ενδιαφέρον και μεράκι», μας λέει ο Γιώργος Κατσούπης.
Η εκδήλωση «Στου Ελλησπόντου τα νερά» που έλαβε χώρα στην Θεσσαλονίκη από την Ομάδα Μελέτης και Διάδοσης του Μικρασιατικού Πολιτισμού Ανατολής Ίχνη το Σάββατο 13 Φεβρουαρίου στην αίθουσα της Ομάδας, έδωσε την ευκαιρία στον «Χ» να γνωρίζει αυτούς τους νέους από κοντά και να διαπιστώσει ότι η ενασχόλησή τους με την παράδοση, την ιστορία των προσφύγων, τα ήθη και τα έθιμα, πηγάζει από μέσα τους. Η εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στα χωριά του Ελλησπόντου με σημεία αναφοράς τη Λάμψακο, το Τσανάκαλε και την Καλλίπολη. Η εκδήλωση περιελάμβανε: Ομιλία από τη φιλόλογο Βάσω Τσακόγλου με θέμα: «Διωγμοί και εξορία στον ευρύτερο χώρο της Προποντίδας».' Ομιλία από τον ιστορικό Βασίλη Γιορανίδη με θέμα: «Η Λάμψακος και η περιοχή του Ελλησπόντου. Ιστορικές αναφορές». Έκθεση, με τη συνδρομή της αρχαιολόγου-μουσειολόγου Εύης Καλπατσινίδου, τσανακαλιώτικων κεραμικών αγγείων του 19ου και αρχών του 20ου αι. από την προσωπική συλλογή του Γιώργου Κατσούπη και προσέγγιση της αγγειοπλαστικής του Τσανάκ Καλέ. Προβολή ντοκιμαντέρ του εκπαιδευτικού Νικόλα Μαρτζίκου και της δημοσιογράφου Άννας Ποδάρα: «Νέα ζωή» (σε δυο χωριά με το ίδιο όνομα, άνθρωποι διεκδικούν πεισματικά μια νέα ζωή). Παραδοσιακά τραγούδια από την ευρύτερη περιοχή της Καλλίπολης από τη Θάλεια Καϊκονίδου.
Ο «Χ» μοιράζεται μαζί σας τις ιστορίες των τριών νέων και την σχέση τους με την παράδοση.
ΤΟ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΒΕΣΤΙΑΡΙΟ
Ιστορικός στο επάγγελμα είναι ο Βασίλης Γιορανίδης και χοροδιδάσκαλος στην ομάδα «Ανατολής Ίχνη». Ηγείται ενός πολύ δραστήριου χορευτικού τμήματος, το οποίο έχει δώσει αρκετές παραστάσεις σε Θεσσαλονίκη και όχι μόνο. Στο χορευτικό τμήμα προσπαθούν πάντα βασισμένοι σε αυθεντικές καταγραφές από παραδοσιακούς χορευτές να παρουσιάζουν τους χορούς χωρίς παραλλαγές και τροποποιήσεις, αλλά έτσι ακριβώς όπως χόρευαν οι παππούδες τους.
Επίσης η ομάδα «Ανατολής Ίχνη», διατηρεί ένα πολύ ωραίο και πλούσιο βεστιάριο, το οποίο αποτελείται είτε από αυθεντικές φορεσιές που έφεραν πρόσφυγες από τις πατρίδες τους και ορισμένες από αυτές χρησιμοποιούνται σε κάποιες παραστάσεις με πολύ σεβασμό και προσοχή, είτε πιστά αντίγραφα αυτών.
ΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ «ΝΕΑ ΖΩΗ»
Την ιστορία προσφύγων, Ελλήνων και Τούρκων, στη Νέα Λάμψακο της Ελλάδας στην Εύβοια και στη Λάμψακο της Τουρκίας αφηγείται το ντοκιμαντέρ «Νέα Ζωή» που προβλήθηκε από το OTE History την Κυριακή 14 Φεβρουαρίου. Αφορά τη Λάμψακο, ένα χωριό σε δύο εκδοχές, την αρχαία στην Τουρκία και τη νέα στην Εύβοια. Χρειάστηκαν δύο χρόνια λαογραφικής έρευνας, τριάντα συνεντεύξεις και γυρίσματα σε τέσσερις πόλεις σε Ελλάδα και Τουρκία για να ολοκληρωθεί το πρωτότυπο εγχείρημα.
Δημιουργός του ντοκιμαντέρ είναι η Άννα Ποδάρα, η οποία στο πλαίσιο της διπλωματικής εργασίας, για το μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών «Δημοσιογραφία και Νέα Μέσα», του Α.Π.Θ. δημιούργησε το ντοκιμαντέρ, αφιερωμένο στους δικούς της πρόσφυγες, τον παππού της και την γιαγιά της, που μιλούν στο ντοκιμαντέρ. Όλοι οι συντελεστές της παραγωγής δούλεψαν εθελοντικά και έχουν καταγωγή από τη Ν. Λάμψακο. Όταν χρειάστηκαν χρήματα για να ολοκληρωθεί η παραγωγή, κάτοικοι του χωριού και άλλοι πολίτες συνέλεξαν το ποσό με τη μέθοδο του crowdfunding (διαδικτυακή χρηµατοδότηση).
Σύνοψη: «Τουρκία: μουσουλμάνοι πρόσφυγες από την Ελλάδα βρίσκουν καταφύγιο στην αρχαία Λάμψακο. Eλλάδα: Μια καραβιά πρόσφυγες στήνει μια Λάμψακο από την αρχή.» Άνθρωποι «παλαιάς κοπής» ξαναζωντανεύουν, μέσα από τα μάτια των - 85χρονων σήμερα - παιδιών τους. Ενώνονται, διεκδικώντας πεισματικά μια νέα ζωή, τσουγκρίζουν για καλή πατρίδα και την δημιουργούν από την αρχή. Όταν όλη σου η ζωή είναι μια? κρίση, πως αναγεννιέσαι συνεχώς από τις στάχτες σου;
Το ντοκιμαντέρ «Νέα Ζωή» ξεκίνησε διαδικτυακά τη διαδρομή, για να κερδίσει τελικά το κοινό και το ενδιαφέρον του OTE History, που αγόρασε πρόσφατα τα δικαιώματά του, πραγματοποιώντας την πρώτη προβολή την Κυριακή 14 Φεβρουαρίου, με την δημιουργό του Άννα Ποδάρα, να δηλώνει περήφανη, γιατί αυτό το ντοκιμαντέρ που ξεκίνησε από προσωπική της αγάπη προς τους πρόσφυγες παππούδες της, αγαπήθηκε από όλους όσους το είδαν. Η διαδρομή του ντοκιμαντέρ «Νέα Ζωή» μόλις ξεκίνησε?
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΣΑΝΑΚΑΛΙΩΤΙΚΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ
Καταγωγή από το χωριό Αγία Παρασκευή της Ερυθραίας κοντά στη Σμύρνη έχει η οικογένεια του Γιώργου Κατσούπη προέδρου της Ομάδας Μελέτης και Διάδοσης του Μικρασιατικού Πολιτισμού «Ανατολής Ίχνη». Ηγείται μίας ομάδας που συστήθηκε μόλις το 2014, με στόχο, όπως εξηγεί, «την όσο το δυνατόν καλύτερη προσέγγιση στο μικρασιατικό. Θεωρήσαμε ότι πρέπει να γίνεται όλο αυτό τεκμηριωμένα και εμπεριστατωμένα, οπότε βασιζόμαστε μόνο σε ακριβείς καταγραφές και μελέτες, είτε σε αυθεντικές πηγές, είτε σε καταγραφές άλλων που διαπιστώνουμε την αυθεντικότητά τους». Μια έκθεση τσανακαλιώτικων κεραμικών αγγείων του 19ου και αρχών του 20ου αιώνα από την προσωπική συλλογή του Γιώργου Κατσούπη, παρουσιάστηκε στην εκδήλωση. «Το Τσανάκαλε, ευρισκόμενο στην είσοδο των στενών Δαρδανελίων, ήταν ένα πέρασμα όπου από το 1680 και μετά άρχισαν να κατασκευάζονται κεραμικά κυρίως από Έλληνες και Αρμενίους και με το πέρασμα του χρόνου άρχισαν να γίνονται και πιο διακοσμητικά και με το εμπόριο διασκορπίστηκαν σε όλο τον ελλαδικό χώρο και πλέον τα συναντάμε και σε σπουδαία λαογραφικά μουσεία ανά την Ελλάδα. Τα αγγεία είναι μία προσωπική μου συλλογή, η οποία αποτελείται από αυθεντικά πρωτότυπα αγγεία αλλά και από αγγεία που έφτιαξαν αργότερα Έλληνες Τσανακαλιώτες που ήρθαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στη Λέσβο και στη Φλώρινα, τα οποία είναι μεν μεταγενέστερα ωστόσο έχουν μία κοινή αφετηρία. Όλα αυτά κατέληξαν στη συλλογή μου από προσωπικό ενδιαφέρον και μεράκι», μας λέει ο Γιώργος Κατσούπης.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
