Μεσόγειος από θάλασσα πολέμου μπορεί να γίνει θάλασσα ειρήνης

Ξεκίνησε την ενασχόλησή του με την έρευνα του στρατηγικού περιβάλλοντος της Μεσογείου όταν ακόμα εκπονούσε το διδακτορικό του, το οποίο αναφέρονταν στην ευρωπαϊκή στρατηγική στο χώρο της Μεσογείου. Η έρευνα αυτή συνδέθηκε με τις τελευταίες εξελίξεις και με όλα όσα συμβαίνουν σε χώρες της Μεσογείου με αποκορύφωμα τα γεγονότων των τελευταίων δύο ετών και έτσι διαμορφώθηκε το νέο του βιβλίο «Η Καθ΄ Ημάς Θάλασσα». Ο Δρ. Ιωάννης Παρίσης υποστράτηγος ε.α. με πλούσιο βιογραφικό, αφού υπηρέτησε ως αξιωματικός σε μονάδες και σχηματισμούς σε θέσεις διοίκησης και επιτελείου, στο ΓΕΣ, στην πρεσβεία Μαδρίτης ως στρατιωτικός ακόλουθος, στο ΥΠΕΘΑ ως διευθυντής τεχνολογικής Έρευνας και Ανάπτυξης κ.α., διετέλεσε διευθυντής του Ινστιτούτου Αμυντικών Αναλύσεων και συνεργάτης διαφόρων επιστημονικών ινστιτούτων και περιοδικών, βρέθηκε στην Κομοτηνή το βράδυ της Πέμπτης 26 Σεπτεμβρίου για να παρουσιάσει το βιβλίο του «Η Καθ΄ Ημάς Θάλασσα».

Το βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λιβάνη αναφέρεται στην Μεσόγειο και μέσω μίας γεωστρατηγικής ανάλυσης στοιχειοθετεί όλους εκείνους τους παράγοντες που υπεισέρχονται και διαμορφώνουν το στρατηγικό περιβάλλον της Μεσογείου. Όπως είπε ο ίδιος ο συγγραφέας κατά την παρουσία του στην Κομοτηνή «προσπαθώ να δώσω απαντήσεις στο γιατί συμβαίνει ό,τι συμβαίνει στη Μεσόγειο, ποιοι είναι οι παράγοντες που υπεισέρχονται  και επηρεάζουν τις καταστάσεις, τον ανταγωνισμό ισχύος των μεγάλων δυνάμεων, τις στρατηγικές πρώτες ύλες, τους αγωγούς, τις θρησκευτικές διενέξεις και τη σχέση της ΕΕ με τον αραβικό κόσμο. Επίσης αναλύω τις συνεργασίες που αναπτύσσονται στην προσπάθεια να υπάρξει σχέση συνεργασίας και αλληλοκατανόησης. 

Παράλληλα αναλύονται και κάποιοι παράγοντες άλλοι το ΝΑΤΟ, η ΕΕ, η Ρωσία, η Κίνα, η Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ, η Τουρκία, το Ιράν που είναι σημαντικοί είτε ως διεθνείς είτε ως περιφερειακοί παίχτες στο περιβάλλον αυτό». Ευρισκόμενη στο κέντρο ενός σχετικά ασταθούς περιφερειακού πλαισίου, η Μεσόγειος διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη μορφή του γεωστρατηγικού περιβάλλοντος ολόκληρης της Ευρώπης, της Βόρειας Αφρικής, της Μέσης Ανατολής αλλά και ευρύτερα. Στη διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών, η Μεσόγειος αποτέλεσε κύριο χώρο ενδιαφέροντος των διεθνών συνασπισμών και των μεγάλων διεθνών δρώντων. Παραλλήλως αναπτύχθηκαν σημαντικές πρωτοβουλίες συνεργασίας μεταξύ της βόρειας και της νότιας ακτής, με στόχο την σταθερότητα και την επίλυση θεμάτων τρομοκρατίας, λαθρομετανάστευσης, ενεργειακών πόρων, ρύπανσης κ.α. 

Κατά τα τελευταία έτη, νέες διεθνείς απειλές και προκλήσεις ανέκυψαν στην ευρύτερη μεσογειακή περιοχή, ενώ οι εξεγέρσεις στον αραβικό κόσμο δημιούργησαν ένα εντελώς νέο γεωπολιτικό σκηνικό. Η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί κύριο αντικείμενο ενδιαφέροντος στην ευρύτερη μεσογειακή περιοχή, δεδομένου ότι σ? αυτήν υπάρχουν τεράστια αποθέματα ενεργειακών πόρων, καθώς επίσης και δίκτυα αγωγών που μεταφέρουν την ενέργεια στις ακτές της Μεσογείου. «Αν κάποιος νομίζει ότι αυτά που περιγράφονται στο βιβλίο είναι αρκετά μακριά από εμάς και το βιβλίο έχει μόνο πληροφοριακό ή ακαδημαϊκό ενδιαφέρον αρκεί κανείς να δει τη Συρία», ήταν το χαρακτηριστικό σχόλιο που έκανε κατά τη διάρκεια της παρουασίασης ο επίκουρος καθηγητής Διεθνούς Δικαίου του ΔΠΘ Βασίλης Γραμματίκας. Μίλησε για τη Συρία, ως μία «πηγή τεράστιας ροής προσφύγων οι οποίοι αυτή τη στιγμή βρίσκονται στα σύνορα μας». Άρα, τόνισε, «είναι ένα ζωντανό ζήτημα το οποίο σαφέστατα επηρεάζει και την Ελλάδα». Ο επ. καθηγητής αναφέρθηκε περαιτέρω στη σημασία της γεωστρατηγικής της Μεσογείου όσον αφορά «στα ενεργειακά ζητήματα με τη συνεργασία Κύπρου- Ισραήλ, τις αντιδράσεις της Τουρκίας, την πιθανή διερεύνηση υδρογονανθράκων και τις άδειες από την Ελλάδα. Ζητήματα τα οποία έχουν άμεσο και ζωτικό  ενδιαφέρον για τα ευρύτερα θέματα που απασχολούν το κράτος μας».  

Στο βιβλίο αυτό επιχειρείται μία γεωστρατηγική ανάλυση και αξιολόγηση της μεσογειακού περιβάλλοντος με σκοπό την εξαγωγή συμπερασμάτων για την κατανόηση ή ακόμη και την εκτίμηση του τρόπου που σε κάθε περίπτωση ενήργησαν ή αναμένεται να ενεργήσουν οι διάφοροι γεωστρατηγικοί δρώντες. Ένας μεγάλος αριθμός έγχρωμων χαρτών, διαγραμμάτων και πινάκων που ακολουθούν το κείμενο, βοηθούν τον αναγνώστη στην πληρέστερη κατανόηση των στοιχείων που παρατίθενται. Για ένα βιβλίο χρήσιμο για τον πολιτικό κόσμο, έκανε λόγο ο βουλευτής Ευριπίδης Στυλιανίδης, αφού, όπως τόνισε, «περιγράφει όλες τις διαστάσεις μίας σύγχρονης στρατηγικής, όλες τις δυναμικές που αναπτύσσονται τόσο στους δρόμους της ενέργειας όσο και τις περιφερειακές συγκρούσεις που μπορούν να πυροδοτήσουν την περιοχή ή να δημιουργήσουν προϋποθέσεις πραγματικής ανάπτυξης και ειρήνης. Αν κανείς το μελετήσει σε βάθος μπορεί να διδαχθεί ιδέες  και να ακούσει προτάσεις, οι οποίες είναι χρήσιμες για μία εφαρμοσμένη στρατηγική που μπορεί να βγάλει από το αδιέξοδο την περιοχή και να καταστήσει την χώρα μας σημαντικό παράγοντα και πρωταγωνιστεί για την ειρήνη και την ευημερία των λαών. Είναι στο χέρι μας αφού μελετήσουμε όλα τα δεδομένα που αναδεικνύει το βιβλίο να μετατρέψουμε τη Μεσόγειο από θάλασσα συγκρούσεων σε θάλασσα συνεργασιών και σε θάλασσα όπου η πολυμορφία θα αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα για τον κόσμο που έρχεται». 

Ως  μία ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τη γειτονιά μας, τις προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας για τα χρόνια που έρχονται και τις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο σύστημα όπου δυνάμεις της αλλαγής είναι πολύ πιο δυνατές από τις δυνάμεις της συνέχειας, χαρακτήρισε το βιβλίο ο λέκτορας Διεθνών Σχέσεων του ΔΠΘ Σωτήρης Σέρμπος.

Στην κατάμεστη αίθουσα εκδηλώσεων του ΕΒΕ Ροδόπης η παρουσίαση κατέληξε σε έναν ενδιαφέροντα διάλογο που φώτισε πολλές πτυχές των γεωστρατηγικών εξελίξεων στην περιοχή και προσέγγισε τα αίτια των πολλών οικονομικών ή πολεμικών κρίσεων στην Μεσόγειο, τις χώρες του Αραβικού και την ΝΑ Ευρώπη. Το βιβλίο παρουσιάστηκε και στην Αλεξανδρούπολη το βράδυ της Παρασκευής σε συνεργασία με τον Δήμο της πόλης.

Δήμητρα Συμεωνίδου