Μαθητικό και φοιτητικό στέκι έστησαν εθελοντές στον Ήφαιστο

Οι δράσεις στη Θράκη με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κοινωνικής Εργασία ξεκίνησαν την με τη λειτουργία ενός "μαθητικού και φοιτητικού στεκιού" από μαθητές γυμνασίου - λυκείου και φοιτητές ΔΠΘ, ασκούμενους κοινωνικούς λειτουργούς και εθελοντές Ιστορίας Εθνολογίας

Ένα μαθητικό και φοιτητικό στέκι, που δημιούργησαν εθελοντές φοιτητές του τμήματος Κοινωνικής Διοίκησης του ΔΠΘ στον Ήφαιστο, σε έναν από τους πλέον υποβαθμισμένους οικισμούς της Κομοτηνής, έρχεται για μία ακόμα φορά να θυμίσει την αξία της κοινωνικής εργασίας, όπως αυτή προσφέρεται απλόχερα από το πανεπιστήμιο στην τοπική κοινωνία. Αφορμή για να γίνει αυτή η δράση ήταν η Παγκόσμια Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας -World Social Work Day την Τρίτη 19 Μαρτίου 2013. Η ημέρα αυτή όμως ήταν αφορμή σκέψεων από την Θεανώ Καλλινικάκη καθηγήτρια Κοινωνικής Εργασίας στην οποία απευθύνθηκε ο «Χ» με αφορμή τις εξελίξεις που θέλουν το τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης να συγχωνεύεται με αυτό των Πολιτικών Επιστημών. 

Οι σπουδές στις κοινωνικές επιστήμες και ειδικά στις εφαρμοσμένες, όπως η κοινωνική εργασία, είναι συνυφασμένες με την πρόκληση για συνεχιζόμενη μελέτη της κοινωνικής μεταβολής και για ευέλικτη αναπροσαρμογή της έρευνας και της διδασκαλίας, προκειμένου οι απόφοιτοι-κοινωνικοί λειτουργοί να διαθέτουν ετοιμότητα στην ανάδειξη-πρόληψη των νέων αναγκών και εύπλαστες τεκμηριωμένες μεθόδους παρέμβασης στα πρωτο-εμφανιζόμενα και τα χρόνια ψυχοκοινωνικά προβλήματα.

Σε περιόδους εξελισσόμενης κοινωνικής και οικονομικής κρίσης, όπως η τρέχουσα, έμφαση δίδεται στην ανάσχεση των ραγδαία αυξανόμενων παραγόντων κοινωνικού κινδύνου σε άτομα, οικογένειες και ομάδες πληθυσμού και στην κάλυψη των αναδυόμενων επιτακτικών κοινωνικών αναγκών στο πλαίσιο του καταρεύσαντος συστήματος υγείας-ψυχικής υγείας, κοινωνικής ασφάλισης και κοινωνικής φροντίδας, αλλά και της συρρικνούμενης "οικογενειακής πρόνοιας" ως αποτέλεσμα της μαζικής μετανάστευσης των νέων (που παραδοσιακά υποκαθιστούσε την απουσία κοινωνικής). 

Στο πλαίσιο αυτό, θα αναμενόταν αίτημα των συναρμόδιων υπουργείων για μεγιστοποίηση των αποδόσεων της ακαδημαϊκής κοινότητας στη μελέτη και την αναμόρφωση των μεθόδων άμεσης παρέμβασης σε καταστάσεις κρίσης, εργασίας στο δρόμο, στήριξης της φοίτησης όλων στις μονάδες εκπαίδευσης. Επίσης θα αναμενόταν αίτημα για εξειδίκευση των ΠΜΣ στις παρεμβάσεις των κοινωνικών λειτουργών: 

στις νέες πολυπληθείς ομάδες ανέργων και φτωχού πληθυσμού ιδίως παιδιών-εφήβων και γερόντων,στα επιδεινούμενα προβλήματα ψυχικής υγείας, κατάχρησης ουσιών, παραβατικότητας,στις οξυμένες συμπεριφορές βίας, ρατσισμού και κοινωνικού αποκλεισμού,  και τηνυπεράσπιση της ειδικευμένων μοντέλων κλινικής και κοινοτικής κοινωνικής εργασίας για πρόληψη, συντονισμό φροντίδας και βελτίωση της συναισθηματικής και κοινωνικής ευεξίας.

Αντί αυτών στη σύγχρονη Ελλάδα, το "Σχέδιο Αθηνά" εισηγείται:

- περαιτέρω συρρίκνωση της κατά το ελάχιστο παρεχόμενης  πανεπιστημιακής εκπαίδευσης από το ΔΠΘ (παρότι παγκοσμίως αυτή παρέχεται μόνο από Πανεπιστήμια) 

- κλείσιμο του 1/3 εκείνης που  παρέχεται από τα ΤΕΙ (το Τμήμα Κοιν Εργασίας ΤΕΙ Πάτρας, λόγω υποστελέχωσης σε διδακτικό προσωπικό, ενώ έχει εγγεγραμμένους περί τους 1.200 φοιτητές),  αφού στη 2η εκδοχή του το Σχέδιο απέσυρε τον υποβιβασμό του αντίστοιχου Τμήματος του ΤΕΙ Αθήνας σε κατεύθυνση.

Η πανεπιστημιακή εκπαίδευση στην κοινωνική εργασία προσφέρεται μόλις από το ακαδ. έτος 1996-1997, αποκλειστικά  στο ΔΠΘ, πλην όμως "αφανώς", αφού όντας  κατεύθυνση και όχι αυτοτελές Τμήμα, δεν εμφανίζεται στην επωνυμία του Τμήματος. Καθαυτή δε η επωνυμία: "Κοινωνική Διοίκηση", όχι μόνο δεν παραπέμπει σε αυτήν και στην κατεύθυνση κοινωνικής πολιτικής, την οποία επίσης  εγκλείει, αλλά είναι ασαφής και συγχυτική για υποψήφιους, φοιτητές και εργοδότες των αποφοίτων.

Η προτεινόμενη συγχώνευση του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης ως μιας ακόμη κατεύθυνσης του Τμήματος Κοινωνικής Διοίκησης, στην παρούσα φάση όχι μόνο δεν μπορεί να συνεισφέρει στην ανάπτυξη του, αλλά καθώς δεν διαθέτει ούτε ένα μέλος ΔΕΠ, θα απορροφά τους ελάχιστους πόρους με αποτέλεσμα τη συρρίκνωση- υποβάθμιση των υφιστάμενων κατευθύνσεων Κοιν. Πολιτικής και Κοιν. Εργασίας. 

Ωστόσο το πλήγμα αναμένεται ισχυρότερο για την κατεύθυνση κοιν. εργασίας, η οποία  λόγω της αυξημένης ζήτησης της από τους φοιτητές, προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς, και της ασύμμετρης στελέχωσης της ως προς την κατεύθυνση της κοινωνικής πολιτικής,  πασχίζει να αποκρίνεται στα διεθνή κριτήρια εκπαίδευσης απορροφώντας κάθε διαθέσιμο πόρο. Ήδη τα δυο τελευταία ακαδ. έτη λειτουργεί με υπέρβαση και της φυσικής αντοχής των φοιτητών και των υπηρετούντων μελών ΔΕΠ, ενώ από τον Απρίλη του 2012 έχει κλείσει το Γραφείο Πρακτικής Άσκησης ύστερα από τη μετακίνηση της υπεύθυνης κοιν. λειτουργού, κ. Λεμοντζέλη στη γραμματεία του Τμήματος.  

Οι σπουδές στην κοινωνική εργασία στο ΔΠΘ εξ αρχής  υποστηρίζονται από τη μέσω της πρακτικής άσκησης των φοιτητών - ασκούμενων κοινωνικών λειτουργών εναργή συνεργασία-δικτύωση με τις μονάδες  εκπαίδευσης, υγείας, ψυχικής υγείας, απεξάρτησης, δικαιοσύνης και των κοινωνικών υπηρεσιών αυτοδιοικήσεων και ΜΚΟ στην Ανατ. Μακεδονία και τη Θράκη και τη Θεσσαλονίκη. Αυτή η στήριξη των επαγγελματιών και των φορέων επιτρέπει σε 198 φοιτητές και φοιτήτριες κατεύθυνσης κοινωνικής εργασίας να πραγματοποιούν καθημερινή πρακτική άσκηση το τρέχον εαρινό εξάμηνο 2012-13.

Όμως η παροχή εκπαίδευσης σε οποιοδήποτε γνωστικό αντικείμενο χωρίς πόρους, «πάσει θυσία», δεν είναι δυνατό να ευδοκιμήσει από ακαδημαϊκή άποψη, και φυσικά ούτε στην αγορά εργασίας. Αυτό είναι ευκρινέστερο στην περίπτωση των σπουδών στην κοινωνική εργασία όπου σε περίπτωση αθέτηση των διεθνών κριτηρίων λόγω έλλειψης πόρων απόφοιτοι θα στερηθούν από τα αντίστοιχα, διεθνή επαγγελματικά δικαιώματα-άδεια άσκησης επαγγέλματος του κοινωνικού λειτουργού με ισχύ στις χώρες Ευρώπης, ΗΠΑ, την Αυστραλία, Κίνα, Ινδία, ... (βλ. Global standards for the education and training of the social work profession, www.ifsw.org ). 

Ως εκ τούτων η διατήρηση των πανεπιστημιακών σπουδών στην κοινωνική εργασία στο ΔΠΘ συνεπάγεται την ένταξη τους σε μια Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, με αναγνωρίσιμη ταυτότητα (απόδοση της επωνυμίας "Κοινωνική Πολιτική και Κοινωνική Εργασία" σε αντικατάσταση της παρωχημένης, μη ευκρινούς "κοινωνική διοίκηση"), καθορισμό αριθμού εισακτέων, άμεση επαναλειτουργία του Γραφείου Πρακτικής, εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων για τη λειτουργία της (εποπτεία, έξοδα μετακίνησης φοιτητών για την πρακτική άσκηση, κατάρτιση εκπαιδευτών, κ.ά.) και τη συνεχή ανάπτυξη των μεταπτυχιακών σπουδών και των διεθνών συνεργασιών με Τμήματα Κοινωνικής Εργασίας διδάσκοντες, ερευνητές και φοιτητές στο εξωτερικό. 

Σε μια τόσο δύσκολη και περίπλοκη όσο η τρέχουσα συγκυρία για το πανεπιστήμιο και την κοινωνία οφείλουμε να κάνουμε κάθε δυνατή προσπάθεια να διατηρήσουμε αταλάντευτα αρχές και ποιότητα ειδικά σε σπουδές σε εφαρμοσμένες κοινωνικές επιστήμες, όπως αυτές που θεραπεύει το Τμήμα μας. Αυτές δεν βάλλονται μόνο από τις  περικοπές κονδυλίων και  θέσεων του ΠΔ 407, αλλά και από την εμβάθυνση και διεύρυνση των ανισοτήτων, και της φτωχειας παιδιών και νέων, τον αφανισμό του κράτους πρόνοιας και των υπηρεσιών υγείας, ψυχικής υγείας, τη διευρυνόμενη παραβίαση ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, και τόσα άλλα.  

H ενεργός συμμετοχή των φοιτητών κοινωνικής εργασίας  Ελλάδας και Κύπρου στις εκδηλώσεις για την προώθηση της κοινωνικής και οικονομικής ισότητας που πραγματοποιούνται διεθνώς με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας -World Social Work Day- 19η Μαρτίου 2013 (www.GLOBAL DAY OF SOCΙΑL WORK 2013, International Federation of Social Workers-IFSW),  έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω του αφανισμού της ισότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης  που διέρχεται και στις δυο χώρες με την  απόλυτη μεγέθυνση και εμβάθυνση της αντίθετής της, της  κοινωνικής και οικονομικής Αν-ισότητας. 

Οι δράσεις στη Θράκη ξεκίνησαν την περασμένη Πέμπτη με τη λειτουργία ενός "μαθητικού και φοιτητικού στεκιού" από μαθητές/τριες Γυμνασίου -Λυκείου και  φοιτητές ΔΠΘ, ασκούμενους κοινωνικούς λειτουργούς και εθελοντές Ιστορίας Εθνολογίας στον Ήφαιστο. 

Όμως οι δράσεις του Σαββατοκύριακου και της Τρίτης 19 Μάρτη 2013 αναβλήθηκαν λόγω της κατάληψης του Τμήματος το διάστημα αυτό. Δράσεις ενημέρωσης και ομάδες έχουν προγραμματιστεί το προσεχές Σάββατο στην πλατεία της Κομοτηνής ενώ το έντυπο υλικό θα διατεθεί στη συγκέντρωση που θα πραγματοποιηθεί από το Σύνδεσμο Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας στην Αθήνα.