Μας βλέπουν με καχυποψία στην Ευρώπη και είναι αναμενόμενο

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει 24 επίσημες γλώσσες, οι οποίες είναι και οι γλώσσες εργασίας της δηλαδή τα αγγλικά, βουλγαρικά, γαλλικά, γερμανικά, δανέζικα, ελληνικά, εσθονικά, ιρλανδικά, ισπανικά, ιταλικά, λετονικά, λιθουανικά, μαλτέζικα, ολλανδικά, ουγγρικά, πολωνικά, πορτογαλικά, ρουμανικά, σλοβακικά, σλοβενικά, σουηδικά, τσεχικά και φινλανδικά. Γλώσσες που στην πλειοψηφία τους τις μιλά όλες ο συνομιλητής μας υπεύθυνος του μεταφραστικού Ε.Ε. Γιάννης Οικονόμου, ένας δραστήριος και πνευματώδης κοσμοπολίτης Έλληνας που με το διαβατήριο της πολυγλωσσίας ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο.  Μιλά 29 γλώσσες τις περισσότερες τις έχει μελετήσει σε βάθος όπως τα Κινέζικα, τα Ιρανικά, τα Αιγυπτιακά και πολλές ασιατικές γλώσσες. 

Όπως πληροφορούμαστε ο πρώτος κοινοτικός κανονισμός που όριζε τις επίσημες γλώσσες θεσπίστηκε το 1958. Συγκεκριμένα, όριζε τα γαλλικά, τα γερμανικά, τα ιταλικά και τα ολλανδικά ως τις πρώτες επίσημες γλώσσες και γλώσσες εργασίας της ΕΕ, καθώς επρόκειτο για τις γλώσσες των τότε κρατών μελών. Έκτοτε, ο αριθμός των επίσημων γλωσσών και γλωσσών εργασίας έχει αυξηθεί με την ένταξη νέων χωρών στην ΕΕ. Ωστόσο, ο αριθμός των επίσημων γλωσσών είναι μικρότερος από τον αριθμό των κρατών μελών, δεδομένου ότι ορισμένες χώρες έχουν την ίδια γλώσσα. Στο Βέλγιο, για παράδειγμα, οι επίσημες γλώσσες είναι τα γαλλικά, τα ολλανδικά και τα γερμανικά, ενώ στην Κύπρο η πλειονότητα του πληθυσμού μιλά ελληνικά, που είναι επίσημη γλώσσα του κράτους.

Ο Γιάννης Οικονόμου μένει στο κέντρο των Βρυξελλών σε απόσταση ανάσας από την πλατεία Σουμάν όπου τα τρία βασικά κοινοτικά όργανα. Το Συμβούλιο της Ευρώπης,  το Μπερλεμόν, το  κτήριο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και πολύ κοντά στο πάρκο της εκατονταετηρίδος που χτίστηκε προς τιμήν των 100 χρόνων του Βελγίου με την χαρακτηριστική αψίδα του θριάμβου που δημιουργεί ένα αρχιτεκτονικό σύνολο μέχρι  το παλάτι του βασιλιά στην Grande place. Έχει επισκεφθεί την Κομοτηνή όπου διατηρεί φίλους καρδιάς, δηλώνει Έλληνας με πάθος και θα είναι πολύ σύντομα ο βασικός ομιλητής σε συνέδριο του Καπποδιστριακού πανεπιστημίου με τον καθηγητή πρώην πρύτανη Γιώργο Μπαμπινιώτη για την πολυγλωσσία.

-Ζω στις Βρυξέλλες εδώ και πολλά χρόνια από το 1995 όταν τέλειωσα τις σπουδές μου στην Αμερική και στη Βιέννη. Το Κοινοβούλιο μου πρόσφερε μία γενναιόδωρη υποτροφία. Με έστειλαν στην Ισπανία, στην Τενερίφη, στα Κανάρια νησιά για να σπουδάσω διερμηνεία και άρχισα μετά να δουλεύω στα κοινοτικά όργανα. Παλαιότερα ως διερμηνέας και τώρα ως μεταφραστής. Είμαι στην καρδιά της πολιτικής της πολυγλωσσίας της ΕΕ. 

Είναι μία από τις ιερές αγελάδες η πολυγλωσσία δηλαδή ότι όλοι οι πολίτες, ο πατέρας μου δεν ξέρει ισπανικά ή γερμανικά μπορεί να δει την Ευρωπαϊκή νομοθεσία  κι αυτό που τον αφορά. Ένας ψαράς στην Κάλυμνο μπορεί να δει τι λέει για το ψάρεμα, για την προστασία ή  ένας συνεταιρισμός με ωραία προϊόντα τοπικά όμορφα μπορεί να δει τι χρηματοδοτήσεις ενδεχομένως προσφέρει η ΕΕ στην δική του γλώσσα δεν χρειάζεται να ξέρεις γερμανικά ή γαλλικά για να καταλάβεις την ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Εγώ είμαι στη Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης και μεταφράζω όχι όπως θα ονειρευόμουνα ίσως λογοτεχνία Βίκτωρα Ουγκώ, αλλά μεταφράζω βαρετά μεν αλλά τρομερά χρήσιμα κοινοτικά νομικά συνήθως κείμενα ή τεχνικά κείμενα που ακριβώς αναφέρονται στον Καλύμνιο ψαρά ή στην Κομοτηνιά νοικοκυρά που έχει πολλά όνειρα να παράγει κάτι πολύ όμορφο και της λένε τι λέει η Ε.Ε. Εγώ είμαι η γέφυρα μεταξύ αυτού που ο κόσμος ξέρει ως «οι Βρυξέλλες» και του απλού Έλληνα πολίτη. 

Η πολυγλωσσία είναι μία ιερή πολιτική για την ΕΕ. Όλοι οι πολίτες και όλες οι γλώσσες είναι ίσες. Ο κάθε ένας μπορεί να απευθύνεται στην ΕΕ στα ελληνικά, στα γερμανικά, στα γαλλικά και να λαμβάνει απαντήσεις. Είναι 28 χώρες και λόγω του ότι  χώρες όπως το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο δεν έχουν επίσημη γλώσσα, οι γλώσσες είναι λιγότερες. Τώρα με την Κροατία νομίζω είμαστε στις 24. Ακόμα και τα μαλτέζικα που η Μάλτα είναι σαν τη Νάξο είναι επίσημη γλώσσα η νομοθεσία μεταφράζεται και στα μαλτέζικα και στα εσθονικά με 1 εκατομμύριο πληθυσμό. Το λέω για να μην νομίζουμε ότι οι Έλληνες έχουμε την πιο μικρή γλώσσα, δεν είναι μεγάλη η γλώσσα μας αλλά είναι μεγάλη σε άλλα πράγματα. Όλες αυτές οι γλώσσες είναι εξίσου ισότιμες. 

-Από μικρό με ενδιέφεραν οι γλώσσες. Είναι σαν με ρωτάς  θύμισε μου τα μέρη που αισθάνθηκες όμορφα. Τα  ωραία εστιατόρια που έφαγες, τα  ωραία ηλιοβασιλέματα που είδες, τις φορές, που αγάπησες… Για μένα οι γλώσσες είναι μια ερωτική υπόθεση, είναι αγάπη, δεν είναι μόνο το επάγγελμά μου, φυσικά είναι ότι μου εμπλουτίζει τη ζωή. Όταν ένας πολιτισμός ή ο τρόπος ζωής μίας χώρας με ελκύει θέλω οπωσδήποτε να μάθω τη γλώσσα και ρίχνομαι με τα μούτρα και με αγάπη όχι σαν βραχυπρόθεσμη ενασχόληση αλλά σαν να προσκαλείς στην οικογένεια σου ένα νέο μέλος. Να κάνεις ένα νέο παιδί. Κάτι που θα με συνοδεύει σε όλη μου τη ζωή. Ήθελα να με εμπλουτίσει η ιστορία της Αρμενίας, η μαγειρική της Πολωνίας, τα τραγούδια της Αιγύπτου και έμαθα αυτές τις γλώσσες. Μπορώ να σου πω ότι έχω ασχοληθεί με όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες και αρκετές ασιατικές.

-Υπάρχει φοβερή καχυποψία και είναι αναμενόμενο. Οι δημοκράτες φίλοι της Ελλάδας περιμένουν να σηκώσουμε τα μανίκια ψηλά και να στρωθούμε στην δουλειά. Άλλα άτομα, ευρωσκεπτικιστές γελάνε, κοροϊδεύουν, λοιδορούν την Ελλάδα, αλλά υπάρχουν άτομα που πραγματικά πονάνε την Ελλάδα. Ανησυχούν πρώτον για την δημοκρατική της πορεία και δεύτερο για την έξοδο από την κρίση. Αυτά τα δύο είναι αλληλένδετα. Εγώ συντάσσομαι με αυτούς ανθρώπους και όχι με αυτούς που λοιδορούν την Ελλάδα και λένε δώσε της μία κλωτσιά να πάει στο καλό να ησυχάσει και να ησυχάσουμε. Είναι πάρα πολλοί αυτοί που θέλουν μία ευρωπαϊκή Ελλάδα, η Ευρώπη γεννήθηκε στην Ελλάδα, αυτό το ξεχνάμε διαρκώς και μία δημοκρατική Ελλάδα χωρίς εξτρεμισμούς, χωρίς να υποκύψουμε στο χαστούκι της κρίσης. Αυτοί είναι σύμμαχοί μας, υπάρχουν σε όλα τα κόμματα δεξιά και αριστερά είναι άνθρωποι που πραγματικά αγαπάνε την Ευρώπη. Εγώ αισθάνομαι πρώτα από όλα Έλληνας και μετά Ευρωπαίος. Στην Ευρώπη το βλέπουν αυτό όχι όλοι όμως. 

-Μου αρέσει και να αυτοσχεδιάζω αλλά άπαξ και αυτοσχεδιάζω έχω φοβερή πειθαρχία. Δηλαδή για παράδειγμα η πιο απαιτητική γλώσσα που έχω ασχοληθεί είναι τα κινέζικα. Έχω ένα όριο κάθε πόσες σελίδες λογοτεχνίας θα διαβάσω κάθε μέρα, κι  αν δεν το καλύψω δεν πάω να κοιμηθώ όσο και να κλείνουν τα μάτια μου. Αυτοσχεδιάζω πολύ, μπορεί να ακούσω ένα πακιστανικό τραγούδι ή να φάω ένα φαγητό Ταυλανδέζικο, Κορεάτικο, να δοκιμάσω Αιθιοπική κουζίνα και έτσι ασχολήθηκα με την αιθιοπική γλώσσα μόνο λόγω κουζίνας. Αυτό λέγεται αυθορμητισμός. Άπαξ και ο αυθορμητισμός γονιμοποιήσει την σκέψη μου και πω ότι θα αρχίσω να ασχοληθώ, να γνωρίσω την τεράστια κουλτούρα, τον πολιτισμό, τη μουσική της Αιθιοπίας τότε θα κάτσω με πολύ πειθαρχία να το κάνω. 

Αν δεν έχεις πειθαρχία χάνεσαι στην πολυγλωσσία  δηλαδή ασχολείσαι  πότε με την τάδε γλώσσα μετά την ξεχνάς,  την αφήνεις.  Δεν θέλω να χαθώ και γι’ αυτό θα συνιστούσα σε  όλους όσους θέλουν να ασχοληθούν όχι με πολλές γλώσσες αλλά με μία γλώσσα να έχουν αυθορμητισμό αλλά μετά να έχουν πειθαρχία γιατί δεν μαθαίνεται μία γλώσσα καλά χωρίς αγάπη αρχικά  και μετά χωρίς  πειθαρχία? 

-Παντού. Όπου γης και πατρίς. Νιώθω πολύ άνετα στην Ελλάδα, μου λείπει η Πορτογαλία, μου λείπουν τα μέρη που αισθάνθηκα όμορφα. Οι γλώσσες είναι το εισιτήριο μου για να μη δω σαν τουρίστας ένα τόπο.  

Όταν πάω στο Μεξικό ή στην Κούβα ή σε κάποιο αραβικό κράτος δεν είμαι τουρίστας πηγαίνω και τρώω με τους ανθρώπους, με προσκαλούν στα σπίτια τους. Θα νιώσω τον πόνο που η μάνα του είναι άρρωστη δεν θα δω μόνο τις πυραμίδες ή την πανέμορφη παραλία στην Κόπα Καμπάνα στο Ρίο. Θα βγω θα δω τον άλλον που του έκλεψαν το κινητό του ή που το παιδί του πήρε καλό βαθμό στο πανεπιστήμιο και χάρηκε. Αυτό είναι για μένα η γλώσσα ότι θα γίνεις φίλος με τον άλλο. Η γλώσσα βοηθάει πολύ να ζήσεις ένα τόπο. Θα διαβάσεις και την λογοτεχνία που διαβάζει ο Βραζιλιάνος ή ο Ρώσος. 

Σε όλα αυτά τα μέρη αισθάνομαι άνετα. Είμαι κοσμοπολίτης,  η λέξη αυτή είναι ελληνική και αυτό το ξεχνάνε πάρα πολλοί σήμερα, με τον ρατσισμό, την ξενοφοβία, με τον φόβο του άλλου ξεχνάνε οι Έλληνες που δίδαξαν τον κόσμο ότι «όπου γης και πατρίς».  Αγαπάμε την Ελλάδα, την Κομοτηνή, την Ρόδο, την Κρήτη μετά όλη την Ελλάδα αλλά αγαπάμε και την Νορβηγία και τη Λισσαβώνα. Η γλώσσα σε μαθαίνει να αγαπάς, να ανοίγεσαι, να γίνεσαι κοσμοπολίτης

. Η ζωή θα ήταν τόσο πιο φτωχή αν  δεν είχα ταξιδέψει στη Ρωσία, αν δεν είχα γνωρίσει κατοίκους της Ρωσίας, της Βουλγαρίας αν δεν είχα μιλήσει μαζί τους να μοιραστώ τον πόνο τους. Στην Κίνα να δω πως ζει μία Κινέζα δασκάλα, ένας Ισπανός πολύτεκνος σκληρά εργαζόμενος  που φοβάται μην έχει αύριο απεργία το μετρό και χάσει το μεροκάματο. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι με έκαναν έναν πλούσιο πνευματικά άνθρωπο  δηλαδή να μπορώ να πω ότι πριν πεθάνω έχω γνωρίσει πράγματα που δεν θα μπορούσα χωρίς τις γλώσσες, γι? αυτό  συνιστώ σε όλους να ασχοληθούν με μία γλώσσα, με δύο με εκατό γλώσσες αλλά να ασχοληθούν γιατί αξίζει».