Ο λαϊκός πολιτισμός της Θράκης μετά την ενσωμάτωσή της στο ελληνικό κράτος, ήταν το θέμα της ομιλίας που ανέπτυξε το βράδυ της Παρασκευής, στο αμφιθέατρο ιδρύματος Παπανικολάου, ο Μανόλης Βαρβούνης, καθηγητής του τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του ΔΠΘ ΡΕΠΟΡΤΑΖ Δήμος Μπακιρτζάκης
Να ζούμε πάντα με εθνική και πατριωτική έξαρση τις μέρες αυτές, ήταν το μήνυμα του Μανόλη Βαρβούνη για την επέτειο των Ελευθερίων της Θράκης και της ενσωμάτωσης στον εθνικό κορμό, επέτειο που τιμάμε σήμερα 14 Μαΐου στον Έβρο και τη Ροδόπη.
Ο λαϊκός πολιτισμός της Θράκης μετά την ενσωμάτωσή της στο ελληνικό κράτος, αποτέλεσε το θέμα της ομιλίας που ανέπτυξε το βράδυ της Παρασκευής, στο αμφιθέατρο ιδρύματος Παπανικολάου, ο Μανόλης Βαρβούνης. Ο καθηγητής του τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του ΔΠΘ, ως κεντρικός ομιλητής της φετινών εκδηλώσεων για τα Ελευθέρια της Θράκης, ανέλυσε το πολιτιστικό υπόβαθρο της περιοχής μας, εστιάζοντας σε μία περίοδο που σημάδεψε τη νεότερη ιστορία μας.
Η επέτειος της απελευθέρωσης είναι σπουδαία ημέρα, καθώς σημαίνει ουσιαστικά την ενσωμάτωση της περιοχής μας στο ελεύθερο ελληνικό κράτος. Επιπλέον αποτελεί την αφορμή για μια σειρά από εξελίξεις, ιστορικές ?κοινωνικές ?πολιτισμικές, οι οποίες προσδιόρισαν το πρόσωπο της Κομοτηνής, της Ροδόπης, της Θράκης, μέχρι και τις μέρες μας. "Δεν είναι μόνο μία δικαίωση προσδοκιών και ελπίδων του ελληνικού στοιχείου της περιοχής μας, αλλά κι ένα ορόσημο, το οποίο άλλαξε την πορεία των γεγονότων και τα προσδιόρισε μέχρι τις μέρες μας", είπε ο κ. Βαρβούνης και πρόσθεσε ότι "αυτό ισχύει φυσικά για κάθε μία γιορτή από τα κομμάτι του ελληνισμού που ήταν έξω από το πρώτο ελεύθερο ελληνικό κράτος, τα οποία σιγά ? σιγά εντάθηκαν. Ανάλογα Ελευθέρια δεν έχουμε μόνο στη Θράκη, αλλά η ενσωμάτωση στο ελληνικό κράτος γιορτάζεται από όλες της περιοχές της Βόρειας Ελλάδας και τα νησιά του Αιγαίου, που έγιναν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, αλλά στην ίδια περίπου ιστορική συγκυρία", υπενθύμισε ο καθηγητής.
Η ΘΡΑΚΗ ΤΟΠΟΣ ΠΟΛΕΜΩΝ
Ο κ. Βαρβούνης χαρακτήρισε τη Θράκη τόπο πολέμων, εξηγώντας ότι μετά τα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η Θράκη έγινε πέρασμα για τις πολυεθνικές αυτοκρατορίες, όπως η Κωνσταντινούπολη. "Η μοίρα που έχουν τα περάσματα είναι αυτή, πολλοί να τα διεκδικούν και ο πληθυσμός που ζει σε αυτά να υποφέρει. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός, ότι υπάρχει τόσο μεγάλη «απώλεια» μνημείων στην περιοχή. Έχουν σωθεί ελάχιστα βυζαντινά μνημεία, και μάλιστα σε μία περιοχή που θεωρείται ο «προθάλαμος» της Κωνσταντινούπολης. Τα μνημεία είναι τα ορατά σημεία της ιστορίας και της ταυτότητάς μας. Οι Βούλγαροι δεν κατέκτησαν μόνο την περιοχή, δεν πήγαν να αλλοιώσουν μόνο τη μνήμη των ζώντων ανθρώπων, την ονοματοθεσία και την καθημερινή ζωή, αλλά επιτέθηκαν και στα αρχεία. Έκαψαν αρχεία, παλιά βιβλία, κώδικες, γιατί εκεί είναι η ιστορική μνήμη". Επιπλέον σύμφωνα με τον κ. Βαρβούνη μπορεί μεν η ενσωμάτωση της Θράκης να ήταν αναίμακτη και προϊόν μιας διπλωματικής συνθήκης και συμφωνίας, ωστόσο, για να οδηγηθούμε στη συμφωνία αυτή είχαν προηγηθεί οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, η μικρασιατική επέλαση του ελληνικού στρατού, και άλλοι αιματηροί πόλεμοι. "Το έδαφος, πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η διπλωματική συμφωνία για την ενσωμάτωση της Θράκης, ήταν ένα έδαφος αιματηρών αγώνων του ελληνισμού από το 1912 και μετά", τόνισε.
Ο κ. Βαρβούνης κάλεσε τους νέους Έλληνες να μη λησμονούν την ιστορία τους. "Πρέπει να επαναλαμβάνουμε τα ιστορικά γεγονότα, για να μην τα ξεχνάμε, γιατί ο άνθρωπος έχει την τάση της λήθης", είπε και πρόσθεσε πως "πρέπει να επαναλαμβάνουμε τα γεγονότα, τους ανθρώπους που πρωταγωνίστησαν και το φρόνημα που υπήρχε. Πρέπει να τα μαθαίνουν οι νεότεροι δια της επαναλήψεως".
Παράλληλα, ζήτησε "να ζούμε πάντα με εθνική και πατριωτική έξαρση τις μέρες αυτές". "Πρέπει να συνειδητοποιούμε ότι αυτά τα γεγονότα, πέρα από το γεγονός αυτό καθεαυτό, είναι και η αρχή των εξελίξεων που προσδιορίζουν τη ζωή μας μέχρι σήμερα. Η ενσωμάτωση της Κομοτηνής δεν έληξε εκείνο το βράδυ που μπήκε ο ελληνικός στρατός στην πόλη, αλλά από εκεί και μετά ξεκίνησε μια διαδικασία ομογενοποίησης, που διαμόρφωσε το σημερινό πολιτισμικό ?ιστορικό ?κοινωνικό ?οικονομικό πρόσωπο της περιοχής. Οι περιοχές από μόνες τους δεν έχουν «πρόσωπα», αυτά τα δίνουν οι άνθρωποι και ο πολιτισμό τους. Βλέπετε ότι περνάμε τα σύνορα και ξαφνικά βρισκόμαστε σε έναν άλλο «κόσμο». Αυτό δε διαμορφώνεται από το φυσικό περιβάλλον αλλά από τους ανθρώπους και τον πολιτισμό τους. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Να ζούμε πάντα με εθνική και πατριωτική έξαρση τις μέρες αυτές".
Οι εκδηλώσεις για τα Ελευθέρια της Θράκης, στην πρωτεύουσα Κομοτηνή, ξεκίνησαν την Τετάρτη 4 Μαΐου και ολοκληρώνονται αύριο Κυριακή 15 Μαΐου. Στηρίχθηκαν στο ντόπιο καλλιτεχνικό δυναμικό, την παράδοση και το ιδιαίτερο χρώμα της Κομοτηνής.
Ο λαϊκός πολιτισμός της Θράκης μετά την ενσωμάτωσή της στο ελληνικό κράτος, αποτέλεσε το θέμα της ομιλίας που ανέπτυξε το βράδυ της Παρασκευής, στο αμφιθέατρο ιδρύματος Παπανικολάου, ο Μανόλης Βαρβούνης. Ο καθηγητής του τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του ΔΠΘ, ως κεντρικός ομιλητής της φετινών εκδηλώσεων για τα Ελευθέρια της Θράκης, ανέλυσε το πολιτιστικό υπόβαθρο της περιοχής μας, εστιάζοντας σε μία περίοδο που σημάδεψε τη νεότερη ιστορία μας.
Η επέτειος της απελευθέρωσης είναι σπουδαία ημέρα, καθώς σημαίνει ουσιαστικά την ενσωμάτωση της περιοχής μας στο ελεύθερο ελληνικό κράτος. Επιπλέον αποτελεί την αφορμή για μια σειρά από εξελίξεις, ιστορικές ?κοινωνικές ?πολιτισμικές, οι οποίες προσδιόρισαν το πρόσωπο της Κομοτηνής, της Ροδόπης, της Θράκης, μέχρι και τις μέρες μας. "Δεν είναι μόνο μία δικαίωση προσδοκιών και ελπίδων του ελληνικού στοιχείου της περιοχής μας, αλλά κι ένα ορόσημο, το οποίο άλλαξε την πορεία των γεγονότων και τα προσδιόρισε μέχρι τις μέρες μας", είπε ο κ. Βαρβούνης και πρόσθεσε ότι "αυτό ισχύει φυσικά για κάθε μία γιορτή από τα κομμάτι του ελληνισμού που ήταν έξω από το πρώτο ελεύθερο ελληνικό κράτος, τα οποία σιγά ? σιγά εντάθηκαν. Ανάλογα Ελευθέρια δεν έχουμε μόνο στη Θράκη, αλλά η ενσωμάτωση στο ελληνικό κράτος γιορτάζεται από όλες της περιοχές της Βόρειας Ελλάδας και τα νησιά του Αιγαίου, που έγιναν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, αλλά στην ίδια περίπου ιστορική συγκυρία", υπενθύμισε ο καθηγητής.
Η ΘΡΑΚΗ ΤΟΠΟΣ ΠΟΛΕΜΩΝ
Ο κ. Βαρβούνης χαρακτήρισε τη Θράκη τόπο πολέμων, εξηγώντας ότι μετά τα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η Θράκη έγινε πέρασμα για τις πολυεθνικές αυτοκρατορίες, όπως η Κωνσταντινούπολη. "Η μοίρα που έχουν τα περάσματα είναι αυτή, πολλοί να τα διεκδικούν και ο πληθυσμός που ζει σε αυτά να υποφέρει. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός, ότι υπάρχει τόσο μεγάλη «απώλεια» μνημείων στην περιοχή. Έχουν σωθεί ελάχιστα βυζαντινά μνημεία, και μάλιστα σε μία περιοχή που θεωρείται ο «προθάλαμος» της Κωνσταντινούπολης. Τα μνημεία είναι τα ορατά σημεία της ιστορίας και της ταυτότητάς μας. Οι Βούλγαροι δεν κατέκτησαν μόνο την περιοχή, δεν πήγαν να αλλοιώσουν μόνο τη μνήμη των ζώντων ανθρώπων, την ονοματοθεσία και την καθημερινή ζωή, αλλά επιτέθηκαν και στα αρχεία. Έκαψαν αρχεία, παλιά βιβλία, κώδικες, γιατί εκεί είναι η ιστορική μνήμη". Επιπλέον σύμφωνα με τον κ. Βαρβούνη μπορεί μεν η ενσωμάτωση της Θράκης να ήταν αναίμακτη και προϊόν μιας διπλωματικής συνθήκης και συμφωνίας, ωστόσο, για να οδηγηθούμε στη συμφωνία αυτή είχαν προηγηθεί οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, η μικρασιατική επέλαση του ελληνικού στρατού, και άλλοι αιματηροί πόλεμοι. "Το έδαφος, πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η διπλωματική συμφωνία για την ενσωμάτωση της Θράκης, ήταν ένα έδαφος αιματηρών αγώνων του ελληνισμού από το 1912 και μετά", τόνισε.
Ο κ. Βαρβούνης κάλεσε τους νέους Έλληνες να μη λησμονούν την ιστορία τους. "Πρέπει να επαναλαμβάνουμε τα ιστορικά γεγονότα, για να μην τα ξεχνάμε, γιατί ο άνθρωπος έχει την τάση της λήθης", είπε και πρόσθεσε πως "πρέπει να επαναλαμβάνουμε τα γεγονότα, τους ανθρώπους που πρωταγωνίστησαν και το φρόνημα που υπήρχε. Πρέπει να τα μαθαίνουν οι νεότεροι δια της επαναλήψεως".
Παράλληλα, ζήτησε "να ζούμε πάντα με εθνική και πατριωτική έξαρση τις μέρες αυτές". "Πρέπει να συνειδητοποιούμε ότι αυτά τα γεγονότα, πέρα από το γεγονός αυτό καθεαυτό, είναι και η αρχή των εξελίξεων που προσδιορίζουν τη ζωή μας μέχρι σήμερα. Η ενσωμάτωση της Κομοτηνής δεν έληξε εκείνο το βράδυ που μπήκε ο ελληνικός στρατός στην πόλη, αλλά από εκεί και μετά ξεκίνησε μια διαδικασία ομογενοποίησης, που διαμόρφωσε το σημερινό πολιτισμικό ?ιστορικό ?κοινωνικό ?οικονομικό πρόσωπο της περιοχής. Οι περιοχές από μόνες τους δεν έχουν «πρόσωπα», αυτά τα δίνουν οι άνθρωποι και ο πολιτισμό τους. Βλέπετε ότι περνάμε τα σύνορα και ξαφνικά βρισκόμαστε σε έναν άλλο «κόσμο». Αυτό δε διαμορφώνεται από το φυσικό περιβάλλον αλλά από τους ανθρώπους και τον πολιτισμό τους. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Να ζούμε πάντα με εθνική και πατριωτική έξαρση τις μέρες αυτές".
Οι εκδηλώσεις για τα Ελευθέρια της Θράκης, στην πρωτεύουσα Κομοτηνή, ξεκίνησαν την Τετάρτη 4 Μαΐου και ολοκληρώνονται αύριο Κυριακή 15 Μαΐου. Στηρίχθηκαν στο ντόπιο καλλιτεχνικό δυναμικό, την παράδοση και το ιδιαίτερο χρώμα της Κομοτηνής.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
