Λίτσα Ψαραύτη: Τα βιβλία μαθαίνουν στα παιδιά τις πανανθρώπινες αξίες

Το βιβλιοπωλείο Δημοκρίτειο, οι εκδόσεις Πατάκη και ο παιδικός σταθμός «Λιλιπούπολη» ήταν η «αιτία» για να επισκεφτεί την Κομοτηνή, η συγγραφέας των παιδικών επιτυχιών Λίτσα Ψαραύτη. Η εκδήλωση αφιέρωμα στην αγαπημένη συγγραφέα των παιδιών πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης στο χώρο του βιβλιοπωλείου «Δημοκρίτειο» όπου η ίδια μίλησε για γνωστά έργα της και συνομίλησε με τους αναγνώστες της. Την εκδήλωση προλόγισε η διευθύντρια του παιδικού σταθμού «Λιλιπούπολη» Σοφία Ανέστη. 

Το σπουδαιότερο δώρο σε ένα παιδί, ακόμα και στην εποχή που διανύουμε είναι το βιβλίο είπε η συγγραφέας μιλώντας στο «Χ». «Ένα μεγάλο δώρο που μπορεί να κάνει ο γονέας στο μικρό παιδί του είναι να του διαβάζει βιβλία και σε ένα μεγαλύτερο να το συνοδεύει στο βιβλιοπωλείο για την αγορά κάποιου βιβλίου ή σε μία βιβλιοθήκη». Στα παιδιά πρέπει οι γονείς  να διαβάζουν, είπε η συγγραφέας, γιατί αυτός είναι ένας τρόπος να έρθουν σε επαφή με το βιβλίο. «Τα παιδιά πρέπει να διαβάζουν, διότι εμείς οι συγγραφείς προσπαθούμε να τους περάσουμε ωραία μηνύματα να τους ξαναμάθουμε τις ηθικές αξίες που έχουμε ξεχάσει οι μεγάλοι. Εξ’ ου και η κρίση που δεν είναι μόνο οικονομική αλλά και ηθική. Τους μιλάμε για την αγάπη, τη φιλία, τη δικαιοσύνη το σεβασμό για το διπλανό μας, την αγάπη για την πατρίδα μας, το περιβάλλον, την ειρήνη, πράγματα που για εμάς τους μεγαλύτερους δεν έχουν πλέον καμία αξία. Πιστεύω ότι αυτή η κρίση μπορεί να μας βγει σε καλό, γιατί ζούσαμε σε μία φούσκα που έσκασε και ιδού τα αποτελέσματα». 

Τα βιβλία προσφέρουν πανανθρώπινες αξίες στα παιδιά και τα βοηθούν να καλλιεργήσουν τη φαντασία τους, είπε η συγγραφέας. Η ίδια τόνισε την αξία της ανάγνωσης καθώς εμπλουτίζουν το λεξιλόγιο, ενισχύουν τη φαντασία και μαθαίνουν στα παιδιά ότι ο κόσμος δεν είναι αγγελικά πλασμένος. «Εμείς οι συγγραφείς λέμε στα μεγαλύτερα παιδιά ότι ο κόσμος δεν είναι όμορφος και αγγελικά πλασμένος. Υπάρχουν ένα σωρό προβλήματα κοινωνικά, εκτός από την κρίση, υπάρχει ανεργία και φτώχεια, ρατσισμός, τα ναρκωτικά και προβλήματα που πρέπει να ξέρουν τα παιδιά από τώρα. Σιγά-σιγά τα μαθαίνουν τα προβλήματα, πολλές φορές η άγνοια είναι που σκοτώνει». 

H Λίτσα Ψαραύτη καλείται πολύ συχνά σε σχολεία και σε άλλες εκδηλώσεις "συνάντησης με το συγγραφέα" σε όλη την Ελλάδα και είναι ομιλήτρια σε πολιτιστικά γεγονότα, συνέδρια και παρουσιάσεις βιβλίων. Την Κομοτηνή επρόκειτο να την επισκεφτεί στο πλαίσιο του προγράμματος που Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, ωστόσο λόγω της κατάργησης του θεσμού το πρόγραμμα άλλαξε. Τη λύση έδωσε ο εκδοτικός της οίκος, που αποφάσισε να μην στερήσει την παρουσία της συγγραφέως από τους μικρούς αναγνώστες. Έτσι βρέθηκε στην Κομοτηνή όπου επισκέφτηκε το 5ο δημοτικό σχολείο Κομοτηνής το πρωί της Πέμπτης. Την προηγούμενη ημέρα επισκέφτηκε σχολείο της Αλεξανδρούπολης ενώ σήμερα προγραμματίζει επίσκεψη σε σχολείο της Ξάνθης.  Η εκδήλωση εντάχθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Φιλαναγνωσίας είπε ο διευθυντής του 5ου δημοτικού σχολείου Κωνσταντίνος Τζιότζιος. «Μία από τις δράσεις που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα είναι η ζωντανή επικοινωνία των μαθητών με τον συγγραφέα. Έτσι οι εκπαιδευτικοί των τμημάτων της ΣΤ΄και της Γ΄τάξης του σχολείου καλέσαμε την κ. Ψαραύτη εδώ». Οι μαθητές προετοιμάστηκαν για τη συνάντηση από την αρχή της σχολικής χρονιάς και παρουσίασαν θεατρικά δρώμενα με θέματα εμπνευσμένα από τα έργα της, που εντυπωσίασαν τη συγγραφέα. «Δουλέψαμε με ζωγραφική, με παραγωγή γραπτού λόγου- με ποιήματα μέσα από τα βιβλία παρμένα, οπότε οργανώσαμε την παρουσίαση αυτής της δουλειάς και στη συνέχεια οι μαθητές πήραν το λόγο και απεύθυναν ερωτήματα στην αγαπημένη τους συγγραφέα», σημείωσε ο διευθυντής του σχολείου. 

Η Λίτσα Ψαραύτη γεννήθηκε στη Σάμο. Mετά τις σπουδές της στο Πυθαγόρειο Γυμνάσιο σπούδασε αγγλικά και εργάσθηκε στο Παγκόσμιο Συμβούλιο των Εκκλησιών και στην Αμερικανική Πρεσβεία στην Aθήνα. Tο πρώτο της βιβλίο εκδόθηκε το 1980 και από τότε είχε μια γόνιμη καριέρα γράφοντας μυθιστορήματα, διηγήματα και ανθολογίες (για τα ελληνόπουλα που ζουν στο εξωτερικό). Tο έργο της γρήγορα αναγνωρίσθηκε ευρύτατα στην Ελλάδα και τιμήθηκε με πολλά ελληνικά βραβεία.  Το μυθιστόρημά της "Tο διπλό ταξίδι" γράφτηκε το 1988 στον Tιμητικό Πίνακα "Πιέρ Πάολο Bερτζέριο" για την παιδική λογοτεχνία του Πανεπιστημίου της Πάντοβα της Iταλίας. Tο 1991 το βιβλίο της "Tο αυγό της έχιδνας" πήρε Έπαινο της Aκαδημίας Aθηνών. Tο μυθιστόρημά της "Tα δάκρυα της Περσεφόνης" γράφτηκε το 1996 στον Tιμητικό Πίνακα της IBBY (International Board on Books for Young People). Πήρε επίσης τη μεγαλύτερη στην Eλλάδα διάκριση για την παιδική λογοτεχνία, το "Kρατικό Bραβείο 1996" του υπουργείου Πολιτισμού για το βιβλίο της "Tο χαμόγελο της Eκάτης". Tο έτος 2000 ήταν υποψήφια για το Bραβείο Άντερσεν, το Nόμπελ της παιδικής λογοτεχνίας. Πηγές έμπνευσης της Λίτσας Ψαραύτη είναι η ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας της, οι προσωπικές της εμπειρίες και η καθημερινή πραγματικότητα. Θέματα πολλών βιβλίων της είναι τα προβλήματα των σημερινών εφήβων. Bρήκε καινούριες τεχνικές για να αφηγηθεί τις ιστορίες της και η γραφή της διακρίνεται για την ποιότητα και το εύρος της φαντασίας, την επιτυχημένη μίξη πραγματικού και φανταστικού και για τα μηνύματα που στέλνει στα παιδιά γεμάτα αισιοδοξία, χαρά και ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον. Kριτικοί και θεωρητικοί συμφωνούν ότι η προσφορά της Λίτσας Ψαραύτη είναι πολύ σημαντική και την κατατάσσουν ανάμεσα στις πιο αξιόλογες και δυναμικές παρουσίες στο χώρο της παιδικής λογοτεχνίας. Τα βιβλία της, έχουν πάρει λαμπρές κριτικές και έχουν γίνει θέματα για μελέτες φοιτητών στα ελληνικά πανεπιστήμια. Συνεργάστηκε με την επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για τη δημιουργία Ανθολογίου για τα παιδιά των δημοτικών σχολείων του Απόδημου Ελληνισμού. Επίσης είναι μέλος της ομάδας που συνέγραψε την πατριδογνωσία "Σάμος, πατρίδα μου". 

Το βιβλίο διδάσκεται στα δημοτικά σχολεία της Σάμου και αποτελεί πιλοτικό πρόγραμμα και για άλλες περιοχές της Ελλάδας. Έχει λάβει μέρος σε διεθνή συνέδρια: π.χ. το 1986 εκπροσώπησε την ελληνική παιδική λογοτεχνία στο Διεθνές Συνέδριο Συγγραφέων και Εικονογράφων Παιδικής Λογοτεχνίας στο Οχάιο των HΠA και το 1987 προσκλήθηκε από την Ένωση Σοβιετικών Συγγραφέων.

Όλγα Τσιούλφα