«Κόκκινα δάνεια» στη Ροδόπη

Τον Σεπτέμβριο του 2009 προέκυψε η πράξη νομοθετικού περιεχομένου που ανέστειλε για πρώτη φορά πλειστηριασμό, είπε μιλώντας στο «Χ», ο Χρήστος Τερζίδης πρόεδρος των συμβολαιογραφικού συλλόγου Θράκης. Στη συνέχεια υπήρχαν και άλλες πράξεις νομοθετικού περιεχομένου που επικυρώθηκαν με νόμους και έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2013 έχει ισχύ το προστατευτικό καθεστώς. Ανατροπή αυτού του καθεστώτος επιχειρείται από την τρόικα, η οποία φέρεται να πιέζει την κυβέρνηση για άρση της απαγόρευσης των πλειστηριασμών, ανέφερε ο πρόεδρος του συμβολαιογραφικού συλλόγου Θράκης. «Όμως στην κυβέρνηση υπάρχει σκεπτικιστικός και πολύ σωστά συμβαίνει αυτό. Αυτός ο προβληματισμός έχει να κάνει με δύο παραμέτρους. Η μία παράμετρος είναι σαφώς η ανθρωπιστική. Πολλοί συμπολίτες δεν κατέστη δυνατό να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους λόγω της βαθιάς κρίσης που μαστίζει τη χώρα. Άλλες προϋποθέσεις είχαν τότε οι πολίτες και άλλες συναντούν σήμερα. Αυτοί που αγόρασαν πρώτη κατοικία, το πήραν για να το κατοικήσουν, αλλά το πήραν έχοντας στο μυαλό τους, τα εισοδήματά τους και ότι μπορούσαν να ανταποκριθούν στα δάνειά τους». Αυτή η κατάσταση ανατράπηκε ως γνωστόν εξαιτίας των αλλεπάλληλων μέτρων που έφεραν τα μνημόνια, η ανεργία,  οι φόροι, τα χαράτσια και παράλληλα η αύξηση του κόστους ζωής. Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο φέρεται η κυβέρνηση  να αντιστέκεται στη άρση της απαγόρευσης πλειστηριασμών, είναι σύμφωνα με τον κ. Τερζίδη το ενδεχόμενο μίας ραγδαίας πτώσης της αξίας των ακινήτων κάτι που εκτιμάται ότι θα προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις. 

Ακριβή εικόνα για τον αριθμό των «κόκκινων» δανείων που θα έβγαιναν στο σφυρί την επόμενη της άρσης απαγόρευσης, δεν υπάρχει σύμφωνα με τον κ. Τερζίδη. Αυτό που γνωρίζουν ωστόσο οι συμβολαιογράφοι είναι ότι τα «κόκκινα ακίνητα» είναι πολλά. «Έχουμε πάρα πολλά σπίτια τα οποία αν μία και έξω απελευθερωθούν οι πλειστηριασμοί και εφόσον οι τράπεζες θελήσουν πλέον να βγάλουν σε πλειστηριασμό όλα τα ακίνητα των οφειλετών τους, θα έχουμε μία τραγική εξέλιξη. Οι τράπεζες δε το θέλουν αυτό, γιατί  θέλουν ρευστότητα. Το να πλειοδοτήσουν στα ακίνητα των οφειλετών τους και να πάρουν τα ακίνητα οι ίδιες, τα οποία στη συνέχεια δε θα μπορούν να διαθέσουν σε τιμή που να καλύψει τις απαιτήσεις τους είναι μάταιο. Το κυριότερο ωστόσο είναι ότι και οι τράπεζες φοβούνται τη ραγδαία πτώση των τιμών στα ακίνητα που θα επιφέρει μία τέτοια εξέλιξη. Προσωπικά έχω την άποψη ότι πρέπει η κυβέρνηση να κάνει τα αδύνατα, δυνατά ώστε να μπορέσει να κρατήσει ακόμα για κάποιο χρονικό διάστημα την απαγόρευση των πλειστηριασμών, μέχρις ότου αλλάξει λίγο η εικόνα και αλλάξει λίγο το ενδιαφέρον τόσο των επενδυτών, όσο και των πολιτών για την αγορά των ακινήτων», είπε ο κ. Τερζίδης. 

Ο κλάδος έχει πληγεί ανεπανόρθωτα από την οικονομική κρίση και η άρση της απαγόρευσης των πλειστηριασμών αναμένεται να φέρει κίνηση στα γραφεία των συμβολαιογράφων. Παρόλα αυτά θέση των συμβολαιογράφων της Θράκης είναι η συνέχιση του παγώματος και η προστασία των πολιτών που δεν  μπορούν να πληρώσουν τα δάνεια τους, γιατί ανατράπηκε η ζωή τους, από τη οικονομική κρίση. «Έχουμε θιγεί έντονα από την οικονομική κρίση, τη βιώνουμε γιατί σταμάτησε η οικονομική δραστηριότητα. Είμαστε ο κλάδος στον οποίο πιστεύω ότι έχει άμεσο αντίκτυπο η οικονομική κρίση. Είναι άμεσα συνδεδεμένο το επάγγελμα μας και με την οικονομική και με την οικοδομική δραστηριότητα. Από τη στιγμή που έπαψαν αυτά τα δύο έπαψε οποιαδήποτε δραστηριότητα στα γραφεία μας. Όμως η κυβέρνηση πρέπει οπωσδήποτε να συνεχίζει να χορηγεί τις αναστολές και εφόσον παραστεί ανάγκη να απελευθερωθούν, γιατί ας μη γελιόμαστε κάποια στιγμή θα γίνει αυτό. Όμως πρέπει αν γίνει σταδιακά ώστε να αποφευχθεί το σοκ στην αγορά των ακινήτων».   

Όσον αφορά στα ακίνητα της Ροδόπης είναι δύσκολο να προσδιοριστεί πόσα βρίσκονται στο παρά πέντε. Αυτό που γνωρίζει ο κλάδος είναι πως πριν ακόμα παγώσουν οι πλειστηριασμοί ο αριθμός των κόκκινων δανείων ήταν πολύ μεγάλος. «Πριν την απαγόρευση των πλειστηριασμών υπήρχε ένας πολύ μεγάλος όγκος ακινήτων τα οποία ήταν κατασχεμένα και βέβαια δεν προχώρησαν οι πλειστηριασμοί τους. Εκτός από αυτά σίγουρα έχουν προστεθεί και πολλά περισσότερα, διότι τα «κόκκινα» δάνεια ως γνωστό πληθαίνουν.   Άρα λοιπόν εκτός από εκείνα που ήταν κατασχεμένα προ της απαγόρευσης, προφανώς εάν απεμπλακούν οι πλειστηριασμοί θα προκύψουν και νέα ακίνητα τα οποία θα κατασχεθούν από τώρα και στο εξής. Συνεπώς θα έχουμε  πολύ μεγάλο όγκο. Δεν νομίζω ότι υπάρχει ενδιαφέρον αγοράς και αν και εφόσον απεγκλωβιστούν οι πλειστηριασμοί μοιραία θα πλειοδοτήσουν οι ίδιες οι τράπεζες προκειμένου να καλύψουν τις απαιτήσεις τους». 

Η ανακίνηση του θέματος της άρσης της απαγόρευσης των πλειστηριασμών αποτελεί ακόμη ένα μεθοδευμένο «χτύπημα», που αποσκοπεί στην περαιτέρω εξαθλίωση των ελλήνων φορολογούμενων και δη των ιδιοκτητών ακινήτων.  Και αυτό όταν μάλιστα καλούνται να πληρώνουν τεράστια ποσά  στα «χαράτσια» αλλά και στον Ενιαίο Φόρο Ακινήτων, ανεξαρτήτως από το εάν διαθέτουν ή όχι εισόδημα, μη λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός πως οι δυνατότητες πώλησης της ακίνητης περιουσίας, τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο είναι αρκετά περιορισμένες, λέει σε ανακοίνωσή της η Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου. Όπως τονίζει περαιτέρω, η προωθούμενη άρση της αναστολής των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας, αντικειμενικής αξίας έως  200.000 ευρώ, που στην ουσία σκιαγραφεί τα λεγόμενα «κόκκινα δάνεια» προκαλεί έντονη ανησυχία. Τα επισφαλή δάνεια σύμφωνα με στοιχεία της ΤτΕ στα τέλη του 2012 αποτελούσαν το 20% του συνόλου των χορηγήσεων -στον τομέα της στεγαστικής πίστης- με αποτέλεσμα να εκτιμώνται περίπου στα 15 δις ευρώ. Από ό,τι φαίνεται, η αναστολή των πλειστηριασμών αποτελεί προαπαιτούμενο της Τρόικας για τη λήψη της επόμενης δόσης. Σε αυτό το πλαίσιο, υπάρχει φόβος για πλήρη απελευθέρωση των κατασχέσεων πρώτης κατοικίας μέχρι το τέλος τους έτους. 

Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, η θέσπιση μίας τέτοιας διάταξης θα  βυθίσει στην απόγνωση χιλιάδες δανειολήπτες – πολλοί εκ των οποίων είναι χαμηλοσυνταξιούχοι και άνεργοι -  οι οποίοι αδυνατώντας να ανταποκριθούν στις δανειακές υποχρεώσεις τους εν μέσω οικονομικής δυσπραγίας, όχι μόνο θα απολέσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία αλλά ταυτόχρονα θα συνεχίσουν να χρωστούν στις τράπεζες, εξαιτίας της χαμηλής αξίας των ακινήτων κατά τη διαδικασία του πλειστηριασμού.  

Μάλιστα, η μη ορθολογικότητα της λανθασμένης προσέγγισης αναδεικνύεται και από τη θέση της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, σύμφωνα με την οποία τονίζεται χαρακτηριστικά πως τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο συμφέρον  από την άρση του προστατευτικού πλαισίου για τους πλειστηριασμούς, ιδιαίτερα δε μετά την ανακεφαλαιοποίηση των συστημικών τραπεζών. Συνεπώς, η αναφορά από την πλευρά του Υπουργείου Ανάπτυξης σε ένα τόσο λεπτό και ευαίσθητο ζήτημα, χρήζει καλύτερου σχεδιασμού και στενότερης συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. 

Η εξαίρεση των Μμε εμπόρων και ελεύθερων επαγγελματιών από τις ρυθμίσεις ενήμερων και ενυπόθηκων δανείων σε συνδυασμό την πρόβλεψη κατάσχεσης καταθέσεων για ληξιπρόθεσμα χρέη προς το δημόσιο αλλά και τη δυνατότητα άμεσης αυτοματοποιημένης πρόσβασης σε τραπεζικούς λογαριασμούς δημιουργεί εκρηκτικό κλίμα στην ελληνική αγορά. Επιπλέον,  καθυστερούν οι  αλλαγές στη διαδικασία υπαγωγής των επιχειρήσεων  στο σύστημα «Τειρεσίας» το οποίο αναμένουμε να προσαρμοστεί στο πρότυπο του «βρετανικού» μοντέλου και λειτουργώντας ως «point system». 

Ενώ όλοι περιμέναμε την επέκταση των ρυθμίσεων των ενυπόθηκων δανείων τελικά βλέπουμε την εξαίρεση των Μικρών επιχειρηματιών εμπόρων. Η ΕΣΕΕ επιμένει στην πρότασή της για θέσπιση ενιαίου κώδικα ρύθμισης δανείων. 

Δήμος Μπακιρτζάκης