«Κάπνισμα; Όχι εμείς!»: πιλοτικό πρόγραμμα για την πρόληψη του καπνίσματος

Που βαδίζει η πρόληψη των εξαρτήσεων σήμερα; Σε αυτό το ερώτημα κλήθηκαν να απαντήσουν έμπειροι επιστήμονες στο χώρο της πρόληψης των εξαρτήσεων, που επισκέφτηκαν την πόλης μας, στο πλαίσιο συνεργασίας, για την πρόληψη των εξαρτήσεων σε μαθητές δημοτικού. Το στοίχημα της πρόληψης και της ενημέρωσης κατά του καπνίσματος, θέλει να κερδίσει το κέντρο πρόληψης εξαρτήσεων και προαγωγής της ψυχοκοινωνικής υγείας της Ροδόπης, «Ορφέας», που σε συνεργασία με φορείς από τη Θράκη, αλλά και τη Θεσσαλονίκη, θα αρχίσουν τον αγώνα της ενημέρωσης. Η αρχή έγινε στην Κομοτηνή, όπου βρέθηκαν στελέχη κέντρων πρόληψης από τη Βόρεια Ελλάδα. Επρόκειτο για μία από τις τελευταίες συναντήσεις της ομάδας εργασίας, «Κάπνισμα; Όχι εμείς!» Σε αυτή τη δράση συμπράττουν εκπρόσωποι του Θεαγενείου – Δ΄ ΔΥΠΕ και Κέντρων Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Βορείου Ελλάδος (Θεσσαλονίκης «Ελπίδα», «Πυξίδα», «Σείριος», Ξάνθης:  «Έκφραση», Ροδόπης «Ορφέας»).

Τα τελευταία δύο χρόνια η ομάδα δημιούργησε ένα πρόγραμμα παρέμβασης στα δημοτικά σχολεία, με σκοπό την ενημέρωση γύρω από το κάπνισμα, αλλά κυρίως την πρόληψή του. Για το σκοπό αυτό, οι φορείς παραχώρησαν συνέντευξη Τύπου κατά την οποία ενημέρωσαν για τις δράσεις που ετοιμάζουν, ώστε το Σεπτέμβριο να ανακοινωθεί, στο πλαίσιο ημερίδας, το πρόγραμμα που θα υλοποιηθεί στα δημοτικά σχολεία. 

Η ηλικία των τελευταίων τάξεων του δημοτικού και πριν το γυμνάσιο, θεωρείται η κατάλληλη, ώστε να «πιάσουν τόπο», οι ενημερώσεις γύρω από τη βλαβερή συνήθεια του καπνίσματος. Η ομάδα εργασίας εκπόνησε ένα πιλοτικό πρόγραμμα πρόληψης του καπνίσματος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Είναι πρόγραμμα το οποίο εκτιμάται ότι θα εφαρμοστεί από τον επόμενο φθινόπωρο, στα δημοτικά σχολεία της Βόρειας Ελλάδας με σκοπό, «να αξιολογηθεί η ποιότητα του και η αξιοπιστία του», σημείωσε ο επιστημονικός υπεύθυνος του κέντρου πρόληψης «Ορφέας» Γκάρο Εσαγιάν. Όπως εξάλλου έκανε γνωστό, η ομάδα εργασίας κλείνει περίπου δύο χρόνια δουλειάς, στην προσπάθεια του να το καταρτίσει.

Το πρόγραμμα θα προσφέρει στην πρόληψη των εξαρτήσεων και κυρίως στην αποφυγή της χρήσης του τσιγάρου από τα παιδιά που βρίσκονται στη σχολική ηλικία και μάλιστα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτό δήλωσε από την πλευρά του, ο Γιώργος Ιωαννίδης υπεύθυνος σχολικών δραστηριοτήτων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης Ροδόπης.  Αφορμή για το πρόγραμμα στάθηκε, υλικό με τίτλο «Ζω ή καπνίζω», της Κυριακής Παπαδημητρίου, λειτουργού δημόσιας Υγείας και υπεύθυνης για θέματα αγωγής υγείας στο αντικαρκινικό νοσοκομείο Θεαγενείο. Το «Θεαγενείο» τα τελευταία τρία χρόνια λειτουργεί τμήμα πρόληψης αγωγής και προαγωγής της υγείας  και τα προγράμματα αφορούν στην πρόληψη παραγόντων κινδύνου που οδηγούν στον καρκίνο. Το κάπνισμα, λόγω των δεδομένων και της βαρύτητας του θέματος, ήταν το πρώτο που επέλεξε να ασχοληθεί. 

Την ικανοποίηση της για τη συμμετοχή των φορέων και την ολοκλήρωση του προγράμματος παρέμβασης για το κάπνισμα στα σχολεία, εξέφρασε η Βάσω Ασκητοπούλου, επιστημονική υπεύθυνη του κέντρου πρόληψης «Ελπίδα» της Θεσσαλονίκης. Σ’ αυτό το πρόγραμμα δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση  στα παιδιά των δημοτικών σχολείων. Είναι ένα φιλόδοξο πρόγραμμα, ερευνητικό και πιλοτικό για να διαπιστωθεί η αξιοπιστία του και στη συνέχεια αν χρειαστούν τροποποιήσεις θα γίνουν, ανέφερε. «Έχουμε διαπιστώσει, ότι το κάπνισμα είναι μία συνήθεια για την οποία κανείς επηρεάζεται από το κοντινό του περιβάλλον». 

Έτσι το πρόγραμμα είναι ένα τρίπτυχο, απευθύνεται και στους μαθητές και στην εκπαιδευτική κοινότητα, αλλά και τους γονείς. Καινοτόμο χαρακτήρισε το πρόγραμμα η Μελίνα Βλαχοπούλου εργαζόμενη του κέντρου πρόληψης «Σείριος» της Θεσσαλονίκης. Απευθύνεται σε ένα πολύ μεγάλο πληθυσμό και με διαφορετικά με κριτήρια, με στόχο την αντίσταση της επιρροής των συνομηλίκων, καθώς και την αύξηση του γνωστικού επιπέδου και τέλος το όχι των νέων στο τσιγάρο. Ενεργό ρόλο σε αυτό πρόγραμμα έχει και το κέντρο πρόληψης Ξάνθης, η ψυχολόγος του οποίου Παρασκευή Διονυσίου, βρέθηκε στη συνάντηση. Και η ίδια εξέφρασε την πεποίθηση ότι πολύ σύντομα το πρόγραμμα θα αρχίσει να εφαρμόζεται στα σχολεία, ώστε να αποτρέψει το κάπνισμα στις νέες γενιές. 

Το πρόγραμμα αξίζει να σημειωθεί ότι, θα παρουσιαστεί επίσημα τον Σεπτέμβριο στην Κομοτηνή στη διάρκεια ημερίδας, όπου θα αναλυθούν οι δράσεις τους στην εκπαιδευτική κοινότητα. 

Όλγα Τσιούλφα