Ιστορίες προσφύγων στα στενά της Κομοτηνής

Έφυγαν από την πιο επικίνδυνη πόλη της Συρίας, για να μπορούν σήμερα να αισθάνονται ασφαλείς σε ένα μικρό σπίτι της Κομοτηνής. Δεκατρείς πρόσφυγες από την Συρία ζουν ανάμεσά μας, περιμένοντας τη στιγμή που η υπηρεσία ασύλου στην Αλεξανδρούπολη θα τους ορίσει ραντεβού, ώστε να πάρουν τα πολυπόθητα έγγραφα που θα τους επιτρέψουν να φύγουν με προορισμό κάποια ευρωπαϊκή χώρα. Στο μικρό σπίτι που τους παραχώρησε ο μουφτής Ξάνθης Μεχμέτ Σινίκογλου, οι δύο οικογένειες από την Συρία βρήκαν ένα καταφύγιο.

Τα παντζούρια του σπιτιού είναι ερμητικά κλειστά, σαν αυτό να είναι ακατοίκητο. Όμως τα παπούτσια που βρίσκονται έξω από την κεντρική είσοδο του σπιτιού, μαρτυρούν την παρουσία των ανθρώπων. Στο πρώτο χτύπημα στην πόρτα δεν υπάρχει ανταπόκριση. Τους απευθύνουμε τη λέξη "γεια" στα αγγλικά. Τότε ένας μεσήλικας ανοίγει την πόρτα. Τους αναφέρουμε ότι είμαστε δημοσιογράφοι, ότι μάθαμε για την παρουσία τους στην Κομοτηνή και θέλουμε να μάθουμε περισσότερα για αυτούς. Δεν δείχνει να φοβάται, μας καλοδέχεται στο σπίτι, μιλάει άπταιστα αγγλικά, μας κερνάει καφέ...ελληνικό. 

ΕΝΑΣ ΜΑΝΑΤΖΕΡ, ΕΝΑΣ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΕΜΠΟΡΟΣ
Η ιστορία τους είναι μία ιστορία προσφυγιάς, ανθρώπων που αναγκάστηκαν να αφήσουν πίσω την πατρίδα τους, για να σώσουν τη ζωή των παιδιών τους και τη δική τους. Ζούσαμε στην πόλη Aleppo της Συρίας, μας λέει ο Σαλαχντίν και χαμογελάει στη μεγάλη του κόρη. Είναι σύζυγος και πατέρας τριών παιδιών, δύο κοριτσιών 18 και 13 ετών και ενός μικρότερου αγοριού. Πίσω στην Συρία εργαζόταν ως μάνατζερ σε εργοστάσιο υφασμάτων. "Περισσότεροι από 400 άνθρωποι δουλεύαμε στο εργοστάσιο, είχαμε καλή δουλειά και το σπίτι μας ήταν καλό", λέει με παράπονο για όλα όσα άφησε πίσω του. Δίπλα του κάθεται ο ξάδερφός του Αχμέτ, φαρμακοποιός στο επάγγελμα. Ένα μικρό αγόρι μας πλησιάζει, "δικό σου", ρωτάω τον Σαλαχντίν. "Ανήκει στην άλλη οικογένεια", μου απαντάει. Δύο οικογένειες, ανάμεσά τους τέσσερα μικρά παιδιά και μία κατάκοιτη ηλικιωμένη, η μητέρα του Σαλαχντίν, συμβιώνουν σε αυτή τη μονοκατοικία. Ο πατέρας και σύζυγος της δεύτερης οικογένειας στη Συρία εργαζόταν ως έμπορος καλλυντικών και αρωμάτων. Διατηρούσε κατάστημα στην παλιά πόλη του Aleppo. 

Η οικογένεια του Σαλαχντίν ζούσε μέχρι πριν από μερικούς μήνες στη Συρία. Έκαναν υπομονή για περίπου πέντε χρόνια, αλλά διαπίστωναν καθημερινά ότι οι συνθήκες γίνονται χειρότερες, ότι κινδυνεύει η ίδια η ζωή τους. "Ανοίγεις την πόρτα του σπιτιού σου και δεν ξέρεις τι θα πέσει στο κεφάλι", λέει χαρακτηριστικά. Αποφάσισε να πάρει τους δικούς του ανθρώπους και να αναζητήσει ασφαλές καταφύγιο σε κάποια χώρα της Ευρώπης. "Έχουμε συγγενείς μας στη Γερμανία, το Βέλγιο, τη Γαλλία", αναφέρει.

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΕΣΩ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΣΤΗ ΜΥΤΙΛΗΝΗ
Το ταξίδι της οικογένειας προσφύγων ξεκίνησε μέσω Τουρκίας. Ο Σαλαχντίν πλήρωσε 700 δολάρια για κάθε μέλος της οικογένειάς του, ώστε όλοι μαζί να περάσουν τα σύνορα Τουρκίας - Συρίας. Ανάμεσά τους και η κατάκοιτη μητέρα του, που μετακινείται με καροτσάκι. Βρέθηκαν στη Σμύρνη και από εκεί μέσω των κυκλωμάτων παράνομης διακίνησης, στην περιοχή Δίκελι της Τουρκίας. Νέα χρήματα χρειάστηκε να καταβάλλει ο Σαλαχντίν για να περάσει η οικογένειά του στην Ελλάδα. Έδωσε ξανά 700 δολάρια και τελικά όλοι τους βρέθηκαν μία νύχτα σε ένα καράβι, μαζί με άλλα 75 άτομα, να ταξιδεύουν για Μυτιλήνη. Όταν βρέθηκαν στην Ελλάδα, ένιωσαν ασφαλείς παραδέχεται ο ίδιος. Παρέμειναν για μικρό χρονικό διάστημα στο νησί. Πριν τρεις μήνες μεταφέρθηκαν με καράβι που μίσθωσε το ελληνικό κράτος για να αποσυμφορήσει τα νησιά του βορείου Αιγαίου από τους πρόσφυγες, στο λιμάνι της Καβάλας. Εκεί γνώρισαν εθελοντές από το νομό Ροδόπης.

ΑΠΟ ΤΟ ΕΚΘΕΣΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ν. ΚΑΡΒΑΛΗΣ ΣΤΟ ΕΣΚΙ ΚΑΠΟΥ
Μεταφέρθηκαν στον πρόχειρο καταυλισμό προσφύγων που στήθηκε στο εκθεσιακό κέντρο Νέας Καρβάλης και εκεί παρέμειναν για ορισμένο χρονικό διάστημα, μέχρι που αποφασίστηκε το κλείσιμο αυτού του καταυλισμού και η δημιουργία ενός νέου σε άλλο σημείο του νομού Καβάλας. Στην τοποθεσία Εσκί Καπού η οικογένεια του Σαλαχντίν έμεινε μόλις μία μέρα. "Δεν μπορούσαμε με το καρότσι να μεταφέρουμε την μητέρα μου μέχρι την τουαλέτα", λέει ο Σαλαχντίν και επιβεβαιώνει τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης στο Εσκί Καπού. Τότε αποφάσισε να ζητήσει βοήθεια, αφού με κλειστά τα σύνορα στην Ειδομένη, κανείς δεν γνώριζε πόσο θα αναγκάζονταν οι πρόσφυγες να ζήσουν στο Εσκί Καπού.

ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗ
Εδώ και ένα μήνα περίπου βρίσκονται στην Κομοτηνή. Διαμένουν στο σπίτι που τους παραχώρησε ο μουφτής Ξάνθης Μεχμέτ Σινίκογλου. Αισθάνονται ασφαλείς, όπως τονίζει ο Σαλαχντίν. Η παρουσία των προσφύγων στην πόλη μας, σχολιάστηκε, αρνητικά μόνο από ορισμένους κύκλους. Οι άνθρωποι που ζουν δίπλα τους, τους αντιμετώπισαν ανθρώπινα, τους βοήθησαν. "Αυτό το σπίτι όταν ήρθαμε ήταν άδειο, οι γείτονες μας έφεραν χαλιά και έπιπλα, ρούχα και οικιακά σκεύη. Ακόμα αφήνουν και λεφτά στο κοντινό μάρκετ για να παίρνουμε ό,τι μας χρειάζεται", μας λέει. 

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΣΥΛΟ
Η αστυνομία επισκέφτηκε τους 13 πρόσφυγες στο σπίτι, έλεγξε τα έγγραφά τους και διαπίστωσε ότι έχουν καταθέσει αίτηση ασύλου. Προ διμήνου η οικογένεια του Σαλαχντίν κατέθεσε την αίτηση και περιμένει την ώρα που η υπηρεσία ασύλου στην Αλεξανδρούπολη θα τους ορίσει ραντεβού, ώστε να πάρουν τα πολυπόθητα έγγραφα που θα τους επιτρέψουν να φύγουν με προορισμό κάποια ευρωπαϊκή χώρα. "Δε θέλετε να μείνετε στην Ελλάδα; Δεν σας άρεσε στην Κομοτηνή;", ρωτάμε τον  Σαλαχντίν. "Μου άρεσε πολύ στην Ελλάδα, οι άνθρωποι είναι πολύ φιλικοί, μας βοήθησαν πολύ, όμως υπάρχει κρίση...".
Κάποια χώρα της Ευρώπης είναι ο τελικός προορισμός της οικογένειας των Σύρων προσφύγων.