Η πρώτη δημόσια διαβούλευση για τον αγωγό ΤΑΡ στην Κομοτηνή

Από  τα εδάφη της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης θα ξεκινήσει ο Αδριατικός αγωγός φυσικού αερίου (TAP) που υποστηρίζει τον στρατηγικό στόχο της Ελλάδας για τη διασφάλιση των μελλοντικών αναγκών σε φυσικό αέριο. Τον περασμένο Αύγουστο η  κοινοπραξία που έχει αναλάβει την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου κατέθεσε τη Μελέτη Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων (ΜΠΚΕ) στο υπουργείο Περιβάλλοντος. Σκοπός της ΜΠΚΕ είναι η αξιολόγηση και η βελτιστοποίηση των πιθανών περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων, καθώς και επιπτώσεων στην πολιτιστική κληρονομιά  και επιπρόσθετα η καθοδήγηση της υλοποίησης των μέτρων αντιμετώπισης για την αποφυγή ή την ελαχιστοποίηση των αρνητικών και την ενίσχυση των θετικών επιπτώσεων.

Περιλαμβάνει μία λεπτομερή ανάλυση της προτεινόμενης όδευσης του αγωγού στην Ελλάδα, των μόνιμων και προσωρινών υποδομών που απαιτούνται κατά τη φάση της κατασκευής, όπως δρόμοι πρόσβασης και εργοτάξια, καθώς και των λειτουργικών  εγκαταστάσεων που θα υπάρξουν όταν τελειώσει η κατασκευή.  Η ΜΠΚΕ εκπονήθηκε από κοινού από Έλληνες και ξένους ειδικούς σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία και τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές, όπως προβλέπεται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ). Τα πρότυπα αυτά έχουν υιοθετηθεί εθελοντικά από τον TAP, με σκοπό τη βελτιστοποίηση των πιθανών επιπτώσεων του έργου. 

Εν τω μεταξύ συναντήσεις και διαβουλεύσεις ξεκίνησε η κοινοπραξία στο πλαίσιο μάλιστα της διαπραγμάτευσης με τους ιδιοκτήτες γης, από όπου θα διέλθει ο αγωγός. Όπως είχε γίνει γνωστό σε δημοσίευμα του Capital.gr τον περασμένο Σεπτέμβριο, η κοινοπραξία του αγωγού TAP, έχει ξεκινήσει διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης και ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών. Στόχος της κοινοπραξίας είναι να υπάρξει απευθείας διαπραγμάτευση με τους περίπου 18 χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, από την ιδιοκτησία των οποίων θα περάσει ο αγωγός. Για την ακρίβεια πρόκειται για μια διαδρομή μήκους 543 χιλιομέτρων στη Βόρεια Ελλάδα, στην οποία βεβαίως περιλαμβάνονται και δημόσιες εκτάσεις.  Το πρώτο δεδομένο το οποίο ξεκαθαρίζουν οι αρμόδιοι, είναι ότι ο αγωγός δε θα προχωρήσει σε αγορές γης αλλά θα καταβάλει αντίτιμο για τη δουλεία διόδου.  

Ήδη αυτήν την περίοδο εξετάζονται τα ανοιχτά θέματα και βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες αποτίμησης, δηλαδή το αντίτιμο που θα καταβληθεί θα είναι διαφορετικό σε κάθε περίπτωση και θα προκύψει μετά από διαπραγμάτευση με τον ιδιοκτήτη. Και αυτό διότι η κοινοπραξία δεν θέλει να φτάσει στη διαδικασία της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, αλλά να επιτύχει εθελοντικές συμφωνίες με τους ιδιοκτήτες. Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που η δημόσια διαβούλευση και οι επαφές με τους ιδιοκτήτες γης έχουν ξεκινήσει ήδη από το καλοκαίρι και εντείνονται.

Μια ακόμη ενδιαφέρουσα παράμετρος του όλου εγχειρήματος είναι ότι υπάρχει μια αρκετά μεγάλη ευελιξία ως προς τη διαδρομή. Η αρχική μελέτη περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος περιοχών από όπου μπορεί να διέλθει ο αγωγός. Έτσι ανάλογα με την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων και τις συμφωνίες που θα υπογραφούν με ιδιοκτήτες, θα χαραχτεί και η τελική διαδρομή του αγωγού. Σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις πάντως περίπου το 80% των περιοχών που θα διασχίσει ο αγωγός είναι αγροτικές.  Στα οικόπεδα – αγροτεμάχια από όπου θα περάσει, ο αγωγός θα είναι υπόγειος σε βάθος 1 με 1,5 μέτρο, δηλαδή δε θα μπορεί να υπάρξει καλλιέργεια βαθύριζων δέντρων, ενώ η ζώνη δουλείας θα είναι πλάτους 8 μέτρων, 4 μέτρα από την κάθε πλευρά. 

Ο Αδριατικός Αγωγός Αερίου θα ξεκινήσει από τους Κήπους του Έβρου στα σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία όπου θα διασυνδεθεί με τον Trans Anatolian Pipeline (TANAP). Από εκεί ο TAP θα διασχίσει την επικράτεια της Ελλάδας και της Αλβανίας από τα ανατολικά προς τα δυτικά μέχρι την ακτή της Αδριατικής. Το υποθαλάσσιο τμήμα του αγωγού ξεκινά κοντά στην αλβανική πόλη Fier και διασχίσει την Αδριατική για να συνδεθεί στο ιταλικό σύστημα μεταφοράς που λειτουργεί η SNAM ReteGas.  Η διαδρομή του TAP θα έχει μήκος περίπου 870 χλμ. (κατά προσέγγιση: Ελλάδα 550 χλμ., Αλβανία 210 χλμ., υποθαλάσσιο τμήμα στην Αδριατική Θάλασσα 105 χλμ., Ιταλία 5 χλμ.). Το μεγαλύτερο υψόμετρο από το οποίο θα περάσει ο TAP θα είναι τα 1.800 μέτρα στα αλβανικά όρη, ενώ το βαθύτερο σημείο που θα υποδεχτεί το υποθαλάσσιο τμήμα θα είναι τα 810 μέτρα. 

Ο αγωγός θα περάσει από τους νομούς Έβρου, Ροδόπης, Ξάνθης, Καβάλας, Δράμας, Σερρών, Κιλκίς, Θεσσαλονίκης, Ημαθίας, Πέλλας, Κοζάνης, Φλώρινας και Καστοριάς και αναμένεται να δημιουργήσει 4.800 θέσεις εργασίας κατά την περίοδο λειτουργίας του. Δίνοντας συνέχεια στη διαβούλευση που ξεκίνησε ήδη σε άλλες περιοχές της χώρας, τη Δευτέρα 14 Οκτωβρίου στις 10 το πρωί, προγραμματίζεται να γίνει η πρώτη ανοιχτή συνάντηση φορέων για το σημαντικό αυτό έργο που αφορά την περιοχή μας και το σύνολο της χώρας. Στο κτίριο της πρώην νομαρχίας δόθηκε το ραντεβού της δημόσιας διαβούλευσης που θα ξεκινήσει στην περιοχή μας. Εκεί αναμένεται να παραβρίσκονται εκπρόσωποι της εταιρίας ώστε να παρουσιάσουν στοιχεία του έργου για την ενημέρωση τοπικών παραγόντων και φορέων. 

Ο περιφερειάρχης ΑΜΘ και ο αντιπεριφερειάρχης Ροδόπης, η τοπική αυτοδιοίκηση, τα Επιμελητήρια, το Πανεπιστήμιο, αρμόδιες υπηρεσίες μεταξύ των οποίων και η αρχαιολογία όπως χαρακτηριστικά, είπε ο περιφερειάρχης Α. Γιαννακίδης, αγρότες και εκπρόσωποι της τοπικής κοινωνίας αναμένεται να βρίσκονται στη συζήτηση που θα ξεκινήσει για το έργο. 

Αξίζει να σημειωθεί πως τον περασμένο Σεπτέμβριο είχε γίνει συνάντηση αντιπροσωπείας της κοινοπραξίας ΤΑΡ με τον περιφερειάρχη. 

Όλγα Τσιούλφα