"Τα τρωδίας 'κι τελείν ' νταν". Αυτόν τον τίτλο φέρει η μουσική έκδοση του Γιάννη Κ. Παγκοζίδη, συλλογή που περιλαμβάνει παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια από το χωριό Κίζαρι του νομού μας, στα οποία συμμετέχουν τέσσερεις γενιές Κιζαριωτών λυριτζήδων και τραγωδάνων Ρεπορτάζ Όλγα Τσιούλφα
"Τα τρωδίας 'κι τελείν ' νταν". Αυτόν τον τίτλο φέρει η μουσική έκδοση του Γιάννη Κ. Παγκοζίδη, συλλογή που περιλαμβάνει παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια από το χωριό Κίζαρι του νομού μας, στα οποία συμμετέχουν τέσσερεις γενιές Κιζαριωτών λυριτζήδων και τραγωδάνων. Η συλλογή αυτή παρουσιάστηκε το βράδυ του Σαββάτου στην Πολιτιστική Κίνηση Ροδόπης.
Στο χωριό του Κίζαρι του σημερινού Δήμου Μαρώνειας-Σαπών εγκαταστάθηκαν το 1926, οι νέοι κάτοικοι του, πρόσφυγες από τον Πόντο. Από τις 52 οικογένειες που εγκαταστάθηκαν, οι περισσότερες κατάγονταν από την ευρύτερη περιφέρεια της Τραπεζούντας. Όπως όλοι οι Μικρασιάτες πρόσφυγες, κατάφεραν να δημιουργήσουν μία νέα πατρίδα, σε έναν απομονωμένο οικισμό, το Κίζαρι, στον οποίο υπήρχαν πριν έρθουν δύο μαχαλάδες, με βουλγαρικά και τουρκικά σπίτια. Ρίζωσαν σε αυτό το μέρος και παρά τα πολλά προβλήματα, έφτιαξαν καινούριες οικογένειες, ζούσαν φτωχικά, αλλά πάντα με το χορό και το τραγούδι που τους συντρόφευε σε όλες τις κοινωνικές αλλά και καθημερινές τους στιγμές, ακόμη και στην ανάπαυλα ανάμεσα στις σκληρές αγροτικές κτηνοτροφικές ή άλλες εργασίες τους. Όλοι τους αναγνωρίζουν ότι στο Κίζαρι υπάρχουν μέχρι σήμερα μερακλήδες λυριτζήδες και τραγωδάνοι. Όλους αυτούς αλλά και το ποντιακό τραγούδι, επιδιώκει να τιμήσει μέσα από τη συλλογή του ο Γιάννης Παγκοζίδης. Πρόκειται για μία συλλογή με 30 παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια. Ηχογραφήθηκαν σε διάφορες χρονικές στιγμές και εποχές. Τα περισσότερα από καταγραφές του Γιάννη Παγκοζίδη και ηχογραφήσεις που έκανε μαζί με τον αδερφό του Γιώργο, στα επαγγελματικά εργαστήρια ηχογράφησης που διαθέτουν στη Μαρώνεια Ροδόπης. Επίσης προέρχονται από εξωτερικές ηχογραφήσεις στα γλέντια του χωριού, αλλά και υλικό που συλλέχθηκε από συγχωριανούς του και άλλους κατά τη διάρκεια των καταγραφών, στην ευρύτερη περιοχή, οι οποίες βέβαια έχουν ξεκινήσει πριν πολλά χρόνια και συνεχίζονται.
"Είναι μία εργασία που έρχεται μετά από μακρόχρονη έρευνα και καταγραφές", είπε κατά την εκδήλωση παρουσίασης της συλλογής του ο Γιάννης Παγκοζίδης. "Αυτή η έκδοση περιλαμβάνει παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια και όσοι τα αποδίδουν κατάγονται από το Κίζαρι. Όποιος ασχολείται με την έρευνα και την καταγραφή της παραδοσιακής μουσικής όπως εγώ ή φορέας ή σύλλογος, έχει χρέος να καταγράψει τις μουσικές και τα τραγούδια του χωριού του πρώτα από όλα. Εάν το κάνουν πολλοί τότε θα έχει ενδιαφέρον για τις νεότερες γενιές, θα μάθουν την ιστορία τους", ανέφερε ο κ. Παγκοζίδης.
Το 1933 αρχίζει η δισκογραφία για το ποντιακό τραγούδι, μεσολαβεί ο πόλεμος και μετά την απελευθέρωση, το 1946 αρχίζει και πάλι. Τα ενδιαφέροντα αυτά στοιχεία για το ποντιακό τραγούδι έδωσε κατά τη διάρκεια εκδήλωσης ο Νικόλαος Μπεϊλεκτσίδης, συνταξιούχος εκπαιδευτικός, συλλέκτης ελληνικής μουσικής δισκογραφίας. "Η δισκογραφία γίνεται σε δίσκους των 78 στροφών και μετά έχουμε πολύ λίγες ηχογραφήσεις που είναι θαυμάσιες, άλλα άγνωστες. Δεν έχουν εκδοθεί ποτέ σε βινύλιο ή CD και παραμένουν άγνωστες. Είναι γύρω στα 10 τραγούδια από το 1950 μέχρι το 1960 και μετά αρχίζει η μαζική παραγωγή, ειδικά από το 1965 και μετά οπότε εμφανίζονται πολλές μικρές εταιρίες και παράγονται πολλά τραγούδια τα οποία όμως ποιοτικά δεν είναι το ίδιο", ανέφερε. Εικόνες προσφυγιάς, εικόνες της γενοκτονίας, εικόνες του χορού, του τραγουδιού και της παράδοσης μετέφερε ο δημοσιογράφος Τέλης Κελεσίδης κατά την εκδήλωση παρουσίασης της συλλογής. Άλλωστε αυτές οι εικόνες περιγράφονται και στα περισσότερα ποντιακά τραγούδια. "Είναι το DNA όλων των Ποντίων", είπε ο κ. Κελεσίδης. Το Κίζαρι είναι το χωριό από όπου κατάγονταν ο πατέρας του, "δε διαφέρει η ιστορία της δικής μου οικογένειας από τις άλλες. Έχουμε βιώσει τη γενοκτονία", ανέφερε.
Το έργο υλοποιήθηκε με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Leader και η μουσική συλλογή έχει μοιραστεί στα μέλη του συλλόγου των Απανταχού Κιζαριωτών "Ο Πόντος", αλλά και στους συντελεστές της συλλογής.
Στο χωριό του Κίζαρι του σημερινού Δήμου Μαρώνειας-Σαπών εγκαταστάθηκαν το 1926, οι νέοι κάτοικοι του, πρόσφυγες από τον Πόντο. Από τις 52 οικογένειες που εγκαταστάθηκαν, οι περισσότερες κατάγονταν από την ευρύτερη περιφέρεια της Τραπεζούντας. Όπως όλοι οι Μικρασιάτες πρόσφυγες, κατάφεραν να δημιουργήσουν μία νέα πατρίδα, σε έναν απομονωμένο οικισμό, το Κίζαρι, στον οποίο υπήρχαν πριν έρθουν δύο μαχαλάδες, με βουλγαρικά και τουρκικά σπίτια. Ρίζωσαν σε αυτό το μέρος και παρά τα πολλά προβλήματα, έφτιαξαν καινούριες οικογένειες, ζούσαν φτωχικά, αλλά πάντα με το χορό και το τραγούδι που τους συντρόφευε σε όλες τις κοινωνικές αλλά και καθημερινές τους στιγμές, ακόμη και στην ανάπαυλα ανάμεσα στις σκληρές αγροτικές κτηνοτροφικές ή άλλες εργασίες τους. Όλοι τους αναγνωρίζουν ότι στο Κίζαρι υπάρχουν μέχρι σήμερα μερακλήδες λυριτζήδες και τραγωδάνοι. Όλους αυτούς αλλά και το ποντιακό τραγούδι, επιδιώκει να τιμήσει μέσα από τη συλλογή του ο Γιάννης Παγκοζίδης. Πρόκειται για μία συλλογή με 30 παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια. Ηχογραφήθηκαν σε διάφορες χρονικές στιγμές και εποχές. Τα περισσότερα από καταγραφές του Γιάννη Παγκοζίδη και ηχογραφήσεις που έκανε μαζί με τον αδερφό του Γιώργο, στα επαγγελματικά εργαστήρια ηχογράφησης που διαθέτουν στη Μαρώνεια Ροδόπης. Επίσης προέρχονται από εξωτερικές ηχογραφήσεις στα γλέντια του χωριού, αλλά και υλικό που συλλέχθηκε από συγχωριανούς του και άλλους κατά τη διάρκεια των καταγραφών, στην ευρύτερη περιοχή, οι οποίες βέβαια έχουν ξεκινήσει πριν πολλά χρόνια και συνεχίζονται.
"Είναι μία εργασία που έρχεται μετά από μακρόχρονη έρευνα και καταγραφές", είπε κατά την εκδήλωση παρουσίασης της συλλογής του ο Γιάννης Παγκοζίδης. "Αυτή η έκδοση περιλαμβάνει παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια και όσοι τα αποδίδουν κατάγονται από το Κίζαρι. Όποιος ασχολείται με την έρευνα και την καταγραφή της παραδοσιακής μουσικής όπως εγώ ή φορέας ή σύλλογος, έχει χρέος να καταγράψει τις μουσικές και τα τραγούδια του χωριού του πρώτα από όλα. Εάν το κάνουν πολλοί τότε θα έχει ενδιαφέρον για τις νεότερες γενιές, θα μάθουν την ιστορία τους", ανέφερε ο κ. Παγκοζίδης.
Το 1933 αρχίζει η δισκογραφία για το ποντιακό τραγούδι, μεσολαβεί ο πόλεμος και μετά την απελευθέρωση, το 1946 αρχίζει και πάλι. Τα ενδιαφέροντα αυτά στοιχεία για το ποντιακό τραγούδι έδωσε κατά τη διάρκεια εκδήλωσης ο Νικόλαος Μπεϊλεκτσίδης, συνταξιούχος εκπαιδευτικός, συλλέκτης ελληνικής μουσικής δισκογραφίας. "Η δισκογραφία γίνεται σε δίσκους των 78 στροφών και μετά έχουμε πολύ λίγες ηχογραφήσεις που είναι θαυμάσιες, άλλα άγνωστες. Δεν έχουν εκδοθεί ποτέ σε βινύλιο ή CD και παραμένουν άγνωστες. Είναι γύρω στα 10 τραγούδια από το 1950 μέχρι το 1960 και μετά αρχίζει η μαζική παραγωγή, ειδικά από το 1965 και μετά οπότε εμφανίζονται πολλές μικρές εταιρίες και παράγονται πολλά τραγούδια τα οποία όμως ποιοτικά δεν είναι το ίδιο", ανέφερε. Εικόνες προσφυγιάς, εικόνες της γενοκτονίας, εικόνες του χορού, του τραγουδιού και της παράδοσης μετέφερε ο δημοσιογράφος Τέλης Κελεσίδης κατά την εκδήλωση παρουσίασης της συλλογής. Άλλωστε αυτές οι εικόνες περιγράφονται και στα περισσότερα ποντιακά τραγούδια. "Είναι το DNA όλων των Ποντίων", είπε ο κ. Κελεσίδης. Το Κίζαρι είναι το χωριό από όπου κατάγονταν ο πατέρας του, "δε διαφέρει η ιστορία της δικής μου οικογένειας από τις άλλες. Έχουμε βιώσει τη γενοκτονία", ανέφερε.
Το έργο υλοποιήθηκε με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Leader και η μουσική συλλογή έχει μοιραστεί στα μέλη του συλλόγου των Απανταχού Κιζαριωτών "Ο Πόντος", αλλά και στους συντελεστές της συλλογής.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
