90χρόνια μετά συζητούν για την εφαρμογή της επιστήμονες, πολιτικοί καθηγητές πανεπιστημίου, από το ΕΛΙΑΜΕΠ, το πρόγραμμα εκπαίδευση των παιδιών της μουσουλμανικής μειονότητας Θράκης, κ.α. Τέσσερις ενότητες -Σαρία: Κατάργηση ή διατήρηση; -Εκπαίδευση: Μειονοτικό ή δημόσιο σχολείο -Η μειονότητα της Θράκης στο ευρωπαϊκό πλαίσιο -Θετικές διακρίσεις: υπέρ ή κατά
Ένα μεγάλο συνέδριο που επιχειρεί να προσεγγίσει την επέτειο της συνθήκης της Λωζάννης 90 χρόνια και τις μειονοτικές ρυθμίσεις» ξεκινά σήμερα στην Κομοτηνή από το ΕΛΙΑΜΕΠ και το πρόγραμμα Εκπαίδευση των παιδιών της μουσουλμανικής μειονότητας Θράκης φέρνοντας ομιλητές, από το χώρο της επιστήμης και της πολιτικής, της δικαιοσύνης της διπλωματίας, της δημοσιογραφίας, μέλη της μειονότητας και της πλειονότητας, από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η συζήτηση αναφέρεται στα ερωτήματα και τα διλήμματα που τίθενται σήμερα για τη Μειονότητα, 90 χρόνια μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης της συνθήκη ειρήνης που έθεσε τα όρια της σύγχρονης Τουρκίας.
Πρόγραμμα Συνεδρίου
ΣΗΜΕΡΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
Χαιρετισμός από τον πρύτανη του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, καθηγητή του τμήματος Νομικής, Κωνσταντίνο Ρέμελη
Εκπαίδευση: Μειονοτικό ή δημόσιο σχολείο
Προεδρεία: Άννα Φραγκουδάκη
‘Εκπαίδευση ίσων ευκαιριών, εκπαίδευση χωρίς διακρίσεις’ – Μαριέττα Γιαννάκου
?Είναι πράγματι δίγλωσση η εκπαίδευση των παιδιών της μειονότητας? ? Θάλεια Δραγώνα
?Μειονοτική ή δημόσια Εκπαίδευση? ? Τζεμήλ Καπζά
?Πώς μας προέκυψε το δίλημμα μειονοτικό ή δημόσιο σχολείο;» - Ιμπράμ Ονσούνογλου
Δεύτερη συνεδρία 5.30 ? 8.00
Σαρία: Κατάργηση ή διατήρηση;
Προεδρία: Έφη Φωκά
?Πώς βλέπει η μειονότητα την εφαρμογή του ισλαμικού θρησκευτικού Δικαίου;» - Εβρέν Δεδέ
?Ο ιερός ισλαμικός νόμος στη Θράκη” ? Γιώργος Καλαντζής
?Ο μουφτής και η Σαρία: Θεοκρατία ή κράτος δικαίου στη σύγχρονη Ελλάδα;» - Γιάννης Κτιστάκις
?Ανακαλύπτοντας το ιεροδικείο: Μια σύντομη ματιά από τη θέση του διαδίκου και του συνηγόρου? ? Χαλήλ Μουσταφά
ΣΑΒΒΑΤΟ 23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ Πρώτη συνεδρία 9.30 ? 12.00 μ.
Θετικές διακρίσεις: υπέρ ή κατά
Προεδρία: Νικηφόρος Διαμαντούρος
?Θετική διάκριση και εκπαιδευτικές αλλαγές στη μειονότητα της Θράκης: Μια αποτίμηση του μέτρου της «ποσόστωσης» για το πανεπιστήμιο? ? Νέλλη Ασκούνη
Όι πολιτικές και κοινωνικές συνέπειες από την εφαρμογή της Συνθήκης της Λωζάνης στη Δυτική Θράκη? ? Ιλχάν Αχμέτ
?Από την παραλογισμό των αρνητικών αμοιβαιοτήτων του παρελθόντος στην αναζήτηση της λογικής στις θετικές διακρίσεις για ένα καλύτερο μέλλον? ? Σαμή Καραμπουγιούκογλου
?Οι θετικές διακρίσεις ως ένα μεταβατικό μέτρο? ? Ηρακλής Μήλλας
12.00 ? 12.30 ? διάλειμμα
Δεύτερη συνεδρία 12.00 ? 3.00 μ.μ.
90 χρόνια από τη Συνθήκη της Λωζάνης
Προεδρία: Παύλος Αποστολίδης
?Μετά από 90 χρόνια πρέπει να προχωρήσουμε πέρα από την Λωζάνη;? ? Samim Akgonul
?Οι μειονότητες και η ιδιότητα του πολίτη στην Τουρκία μετά το 1923? ? Μερόπη Αναστασιάδου
?Η Συνθήκη της Λωζάνης στις ρυθμίσεις που αφορούν τις μειονότητες? ? Χρήστος Ροζάκης
?Η Συνθήκη της Λωζάνης ένας οδηγός δικαιωμάτων με αμφιλεγόμενο παρελθόν και μέλλον ? ? Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης
3.00 ? 6.00 μ.μ. ? Διάλειμμα
Τρίτη συνεδρία 6.00 ? 8.30 μ.μ.
Η μειονότητα της Θράκης στο ευρωπαϊκό πλαίσιο
Προεδρία: Λουκάς Τσούκαλης
?Προστατεύουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί τα δικαιώματα των μειονοτήτων; Μια συνολική εκτίμηση και η περίπτωση της Θράκης? ? Ντία Αναγνώστου
?Η μειονότητα της Θράκης στο ευρωπαϊκό πλαίσιο? ? Αϊχάν Καραγιουσούφ
?Η μειονότητα της Θράκης και η ευρωπαϊκή διαδικασία? ? Μουσταφά Μουσταφά
?Θράκη: Μοντέλο ανοιχτής δημοκρατικής κοινωνίας? ? Ευριπίδης Στυλιανίδης
Τί διευθέτησε η Συνθήκη της Λωζάννης
Υπογράφηκε στη Λωζάνη της Ελβετίας στις 24 Ιουλίου 1923 από την Ελλάδα, την Τουρκία και τις άλλες χώρες που πολέμησαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και την Μικρασιατική εκστρατεία (1919-1922) και συμμετείχαν στην Συνθήκη των Σεβρών συμπεριλαμβανομένης και της ΕΣΣΔ (που δεν συμμετείχε στην προηγούμενη συνθήκη). Κατάργησε την Συνθήκη των Σεβρών που δεν είχε γίνει αποδεκτή από την νέα κυβέρνηση της Τουρκίας που διαδέχθηκε τον Σουλτάνο της Κωνσταντινούπολης. Μετά την εκδίωξη από την Μικρά Ασία του Ελληνικού στρατού από τον Τουρκικό υπό την ηγεσία του Κεμάλ Ατατούρκ, εμφανίστηκε η ανάγκη για αναπροσαρμογή της συνθήκης των Σεβρών. Στις 20 Οκτωβρίου 1922 ξεκίνησε το συνέδριο που διακόπηκε μετά από έντονες διαμάχες στις 4 Φεβρουαρίου 1923 για να ξαναρχίσει στις 23 Απριλίου. Το τελικό κείμενο υπογράφηκε στις 24 Ιουλίου μετά από 7,5 μήνες διαβουλεύσεων. Η Τουρκία ανέκτησε την Ανατολική Θράκη, κάποια νησιά του Αιγαίου, συγκεκριμένα την Ίμβρο και την Τένεδο, μια λωρίδα γης κατά μήκος των συνόρων με την Συρία, την περιοχή της Σμύρνης και της Διεθνοποιημένης Ζώνης των Στενών η οποία όμως θα έμενε αποστρατικοποιημένη και αντικείμενο νέας διεθνούς διάσκεψης. Παραχώρησε τα Δωδεκάνησα στην Ιταλία, όπως προέβλεπε και η συνθήκη των Σεβρών, αλλά χωρίς πρόβλεψη για δυνατότητα αυτοδιάθεσης. Ανέκτησε πλήρη κυριαρχικά δικαιώματα σε όλη της την επικράτεια και απέκτησε δικαιώματα στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε όλη την επικράτειά της εκτός της ζώνης των στενών. Η Ελλάδα υποχρεώθηκε να πληρώσει σε είδος (ελλείψει χρημάτων) τις πολεμικές επανορθώσεις. Η αποπληρωμή έγινε με επέκταση των τουρκικών εδαφών της Ανατολικής Θράκης πέρα από τα όρια της συμφωνίας. Τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος παραχωρήθηκαν στην Τουρκία με τον όρο ότι θα διοικούνταν με ευνοϊκούς όρους για τους Έλληνες. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχασε την ιδιότητα του Εθνάρχη και το Πατριαρχείο τέθηκε υπό ειδικό διεθνές νομικό καθεστώς. Σε αντάλλαγμα, η Τουρκία παραιτήθηκε από όλες τις διεκδικήσεις για τις παλιές περιοχές της Οθωμανικής αυτοκρατορίας εκτός των συνόρων της και εγγυήθηκε τα δικαιώματα των μειονοτήτων στην Τουρκία. Με ξεχωριστή συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας αποφασίστηκε η υποχρεωτική ανταλλαγή μειονοτήτων από τις δύο χώρες και η αποστρατικοποίηση κάποιων νησιών του Αιγαίου.
Η ανταλλαγή μειονοτήτων που πραγματοποιήθηκε προκάλεσε μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών. Μετακινήθηκαν από τη Μικρά Ασία στην Ελλάδα 1.650.000 Τούρκοι υπήκοοι, χριστιανικού θρησκεύματος και από την Ελλάδα στην Τουρκία 670.000 Έλληνες υπήκοοι, μουσουλμανικού θρησκεύματος. Η θρησκεία και όχι η ράτσα αποτέλεσε το βασικό κριτήριο για την ανταλλαγή. Σύμφωνα με το άρθρο 2β της συνθήκης χρησιμοποιήθηκε ο όρος «Μουσουλμάνοι» και όχι «Τούρκοι». Αυτό οφείλεται στο ότι κατά την οθωμανική αυτοκρατορία η θρησκεία μετρούσε πολύ περισσότερο από ότι η εθνικότητα και από την άλλη πλευρά η Τουρκία ήθελε όλοι οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης να παραμείνουν. Στα Βαλκάνια χρησιμοποιείται ο όρος Τούρκος αρκετές φορές ως συνώνυμο με τον μουσουλμάνο επειδή στο σύστημα των Οθωμανικών μιλέτ (ήταν κύριο στοιχείο στην διοίκηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας) όλοι οι μουσουλμάνοι ανήκαν σε μια ενιαία κοινότητα. Μεταξύ των ανταλλάξιμων περιελαμβάνονταν επίσης οι Έλληνες του Πόντου, αλλά και τουρκόφωνοι Έλληνες, όπως τουρκόφωνοι Πόντιοι και Καραμανλήδες, καθώς και ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι, όπως οι Βαλαάδες της Δυτικής Μακεδονίας. Μαζί με τους Έλληνες, πέρασε στην Ελλάδα και αριθμός Αρμενίων και Συροχαλδαίων. Εξαιρέθηκαν από την ανταλλαγή οι Έλληνες κάτοικοι της νομαρχίας της Κωνσταντινούπολης (οι 125.000 μόνιμοι κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης, των Πριγκηπονήσων και των περιχώρων, οι οποίοι ήταν εγκατεστημένοι πριν από τις 30 Οκτωβρίου 1918) και οι κάτοικοι της Ίμβρου και της Τενέδου (6.000 κάτοικοι), ενώ στην Ελλάδα παρέμειναν 110.000 Μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης.
Η συνθήκη υπογράφτηκε μεταξύ της Βρετανικής αυτοκρατορίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ιαπωνίας, της Ελλάδας, της Ρουμανίας, και του Σερβο-Κροατο-Σλοβενικού κράτους από τη μια πλευρά και από την άλλη της Τουρκίας, η οποία δυστυχώς συνεχίζει και σήμερα ακόμη να μην τη σέβεται. Στο κείμενο της Συνθήκης αναφέρεται ρητά για τις υποχρεώσεις που έχει και που πρέπει η Τουρκία να σεβαστεί, μεταξύ άλλων, τα ανθρώπινα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη, στην Ίμβρο και στην Τένεδο. Το άρθρο μάλιστα 37 της Συνθήκης ορίζει ότι η Συνθήκη είναι αυξημένης τυπικής ισχύος έναντι οποιουδήποτε άλλου νόμου ή κανονισμού ή εσωτερικής επίσημης πράξης που θα μπορούσε να ισχύσει στην Τουρκία. Δηλαδή, η Τουρκία στερήθηκε από κάθε δικαίωμα να ψηφίζει μόνη της νόμους ενάντια στις υποχρεώσεις που ανέλαβε με την Συνθήκη της Λωζάννης
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
