Έτοιμη τουριστική πρόταση για το Φανάρι

Έκταση 600 τετραγωνικών στρεμμάτων, ένα από τα φιλέτα της παραλιακής ζώνης, αφορά η μελέτη – πρόταση που ετοίμασε η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου με στόχο την τουριστική ανάπτυξη και παρουσιάζει ο «Χ». Πρόκειται για τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για το έργο: «Οικοτουριστικό πάρκο Φαναρίου Ροδόπης εκσυγχρονισμός βασικών δικτύων υποδομής και ανάπτυξης νέων τουριστικών υποδομών». Δύο προτάσεις αξιοποίησης του ακίνητου ? φιλέτου που διέθετε η Ελληνική Εταιρεία Τουριστικών Ακινήτων (ΕΤΑ) στον οικισμό Φαναρίου, είχε καταθέσει στους τοπικούς φορείς η πρόεδρος της εταιρείας Αυγή Μαρκοπούλου, όταν τον Μάρτιο του 2011, είχε επισκεφτεί το κάμπινγκ του ΕΟΤ στον παραθαλάσσιο οικισμό. Η κ. Μαρκοπούλου, είχε βρεθεί στην περιοχή μας για ζητήματα που αφορούσαν ανεκμετάλλευτα ακίνητα της ΕΤΑ. Η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων αποτελεί το πρώτο βήμα αξιοποίησης μίας περιοχής, που σήμερα παρουσιάζει εικόνα εγκατάλειψης και μπορεί να το διαπιστώσει κανείς με μία επίσκεψη στο κάμπινγκ του ΕΟΤ Φαναρίου και τους γύρω χώρους. 

Η Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ) διοικεί και διαχειρίζεται ακίνητο 600 περίπου στρεμμάτων στη θέση Φανάρι του Δήμου Κομοτηνής, του νομού Ροδόπης, ιδιοκτησίας ΕΟΤ, το οποίο αποτελεί ιδιωτική περιουσία του Ελληνικού Δημοσίου κατόπιν απαλλοτρίωσης και χαρακτηρισμού ως τουριστικό Δημόσιο Κτήμα για χρήση τουρισμού και αναψυχής. Η περιοχή ιδιοκτησίας της ΕΤΑΔ εμπίπτει στις περιφερειακές ζώνες του Εθνικού Πάρκου «των υγροτόπων Δέλτα Νέστου, Λίμνης Βιστωνίδας, με λιμνοθαλάσσια και λιμναία χαρακτηριστικά της Λίμνης Ισμαρίδας και της ευρύτερης περιοχής τους». Το ακίνητο γειτνιάζει με τη λιμνοθάλασσα Ξηρολίμνη και τον οικισμό Φανάρι, ενώ εκτείνεται δυτικά και νότια ? νοτιοανατολικά της πόλης του Φαναρίου και πέριξ του λιμένα Φαναρίου. Το τμήμα που είναι δυτικά παραμένει αναξιοποίητο στο μεγαλύτερο μέρος του.

Το υπόλοιπο περιλαμβάνει το camping το οποίο κατασκεύασε ο ΕΟΤ και λειτουργεί ως υποκατάστημα της ΕΤΑΔ, καθώς και τα αναψυκτήρια τα οποία εκμισθώνει ο Δήμος. Το ακίνητο αποτελείται από οικοπεδική έκταση που περιέχει την οργανωμένη κατασκήνωση και εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης λουόμενων και τη θαλάσσια ζώνη αιγιαλού. Το ακίνητο της ΕΤΑΔ στο Φανάρι Κομοτηνής καταλαμβάνει εδαφικές εκτάσεις συνολικού εμβαδού 580.745 τ.μ. περιλαμβανομένου του αιγιαλού που περιήλθαν στον ΕΟΤ κατόπιν απαλλοτρίωσης και κατόπιν χαρακτηρισμού ως Τουριστικό Δημόσιο Κτήμα.

Η περιοχή του ακινήτου και οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις παρουσιάζουν εικόνα εγκατάλειψης, με χρήσεις που δεν συνάδουν με την αειφόρο τουριστική ανάπτυξη της περιοχής. Εγκαταλειμμένες υποδομές, αυθαίρετες και άναρχες χρήσεις, μπάζα και σκουπίδια είναι τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά που αλλοιώνουν το τοπίο εμποδίζοντας τη φυσική του λειτουργία. Η μελέτη, που παρουσιάζει ο «Χ» σε περίληψη καθώς οι λεπτομέρειες αυτής εκτείνονται σε εκατοντάδες σελίδες και τοπογραφικά σχέδια, λαμβάνοντας υπ’ όψιν το φυσικό απόθεμα, δεδομένου ότι η έκταση του ακινήτου συμπεριλαμβάνεται στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και την τουριστική αξία της περιοχής ως περιοχής αναψυχής (μοναδική εκτενής παραλία για λουόμενους στην ευρύτερη περιοχή), επιδιώκει να προωθήσει συνδυαστικά την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος με τις ήπιες ανθρωπογενείς χρήσεις δημιουργώντας ένα πρότυπο μοντέλο αειφόρου τουριστικού προϊόντος (οικοτουρισμός). Οι προτεινόμενες δράσεις του συγκεκριμένου έργου αποτελούν ένα άθροισμα μικρών ανεξάρτητων έργων με κοινούς στόχους. Παράλληλα, από την περιγραφή τους φαίνεται ότι δεν αποτελούν έργα που μπορεί να αντιμετωπίσουν τεχνικές δυσκολίες, πέρα από την απαίτηση ήπιας παρέμβασης στο χώρο και το τοπίο. Η τεχνική σκοπιμότητα των δράσεων που περιγράφεται κρίνεται απαραίτητη για την προσέλκυση τουριστικών δραστηριοτήτων με σεβασμό στο περιβάλλον, και την προστασία και ανάδειξη της φύσης να εμπεριέχεται ως προστιθέμενη αξία στο συνολικό σχεδιασμό της ΕΤΑΔ. Κοινό παρονομαστή όλων των τεχνικών λύσεων αποτελεί η βιώσιμη τοπική ανάπτυξη με κύριο προσανατολισμό τον οικοτουρισμό.

Σύμφωνα με τη μελέτη στην επίμαχη έκταση εγκαθίσταται νέος πόλος δραστηριοτήτων για τη δημιουργία εγκαταστάσεων γηπέδων ομαδικής ή ατομικής άθλησης, υπαίθριας ενόργανη αρένα και υποστηρικτικές εγκαταστάσεις υγιεινής και αναψυκτηρίου. Το συγκρότημα των αθλητικών εγκαταστάσεων υποστηρίζεται από ιδιαίτερο χώρο στάθμευσης οχημάτων. Εξασφαλίζεται η πρόσβαση και εξυπηρέτηση ΑμεΑ.

-Στην παραλία προβλέπεται η δημιουργία νέων συγκροτημάτων αιρετών κατασκευών υγιεινής αναψυκτηρίου, η εγκατάσταση των απαραίτητων ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών σε σύνδεση με τα δίκτυα του οικισμού, καθώς και συνοδευτικών διαμορφώσεων για την άμεση πρόσβαση προς τη θάλασσα. Εξασφαλίζεται η πρόσβαση και εξυπηρέτηση ΑμεΑ. -Προβλέπεται ο περιορισμός της ηχορύπανσης του μετώπου της παραλίας μέσω φύτευσης υψηλής βλάστησης παράλληλα με την υφιστάμενη οδό. -Προβλέπεται η ενίσχυση της φυσικής θαμνώδους βλάστησης ή καλαμιών δίπλα στην όχθη. -Προβλέπεται η δημιουργία ποδηλατικής διαδρομής και πεζοδρόμου. -Προβλέπεται η λειτουργική, κυκλοφοριακή και κατασκευαστική αναβάθμιση του υφισταμένου διαμήκους χώρου στάθμευσης οχημάτων, προς την πλευρά της Ξηρολίμνης. -Προβλέπεται η κατασκευή νέου διαμήκους χώρου στάθμευσης οχημάτων από την απέναντι πλευρά της επαρχιακής οδού και προς την πλευρά της θάλασσας. -Προβλέπεται η κατασκευή αιρετών «πύργων» ναυαγοσώστη, κατά μήκος της παραλίας. Στο χώρο της ζώνης αυτής χωροθετούνται όλες οι λειτουργίες υποδοχής και ενημέρωσης του επισκέπτη με δυνατότητα πρόσβασης στο χώρο της παραλίας και της υπόλοιπες εγκαταστάσεις και πόλους δραστηριοτήτων. Προβλέπονται: -Κτιριακή υποδομή υποδοχής και αίθουσας ενημέρωσης προηγμένης περιβαλλοντικής τεχνολογίας με χώρο στάθμευσης. Εξασφαλίζεται η πρόσβαση και εξυπηρέτηση ΑμεΑ. -Αποκατάσταση, αξιοποίηση και αναβάθμιση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων εξυπηρέτησης λουομένων. Αναδημιουργούνται οι χώροι αναψυκτηρίου και εστίασης. Προστίθεται υπαίθρια κολυμβητική δεξαμενή, η οποία κρίνεται ως απαραίτητο συστατικό στοιχείο των νέων παρεχομένων αναβαθμισμένων υπηρεσιών προς τους επισκέπτες. Εξασφαλίζεται η πρόσβαση και εξυπηρέτηση ΑμεΑ. -Δημιουργία χώρου ενοικίασης ποδηλάτων. -Χάραξη περιπατητικών ? ποδηλατικών διαδρομών και συνοδευτική διαμόρφωση για την σύνδεση της ζώνης με τον οικισμό του Φαναρίου. -Δημιουργία παιδικής χαράς. -Δημιουργία Παρατηρητηρίου πτηνών κοντά στην Ξηρολίμνη. -Φυτεύσεις υψηλής βλάστησης. -Νέος ιδιωτικός υποσταθμός για την ηλεκτροδότηση των υφιστάμενων και μελλοντικών εγκαταστάσεων. -Δημιουργείται εκτεταμένος, οργανωμένος υπαίθριος χώρος στάθμευσης οχημάτων δίπλα στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης λουομένων.

Επίσης προβλέπονται λειτουργίες και υποδομές που υποστηρίζουν δραστηριότητες με κύρια θεματική ενότητα την οικολογία και την ευαισθητοποίηση στο φυσικό περιβάλλον καθώς και τα προβλήματα προστασίας και τη διαχείριση του υγροτόπου. Οι δραστηριότητες αναπτύσσονται σε ένα δίκτυο από οδοιπορικές και ποδηλατικές περιηγήσεις και ξεναγήσεις στο χώρο. -Κατασκευάζονται καθιστικά και παρατηρητήρια πτηνών. -Προβλέπεται η μελλοντική ανάπτυξη μιας οργανωμένης μονάδας «κομποστοποίησης» από π.χ. συλλογή φυκιών, υπολείμματα, δενδροστοιχιών ? φυτών ? πρασίνου κ.ά. της περιοχής για την παραγωγή εδαφοβελτιωτικών λιπασμάτων για σπορεία, μεταφυτεύσεις, αναπλάσεις τοπίων κλπ. Η χωροθέτηση της μονάδας εξασφαλίζει την άρτια υποστήριξη από το υφιστάμενο οδικό δίκτυο και την ελάχιστη όχληση των γειτονικών περιοχών.

Οι απαραίτητες μετακινήσεις γίνονται στο καθορισμένο οδικό δίκτυο που περιβάλλει το ακίνητο εξυπηρετώντας όλες τις εγκαταστάσεις. Η διαχείριση των εσωτερικών μετακινήσεων υλοποιείται με ήπιες παρεμβάσεις διαμόρφωσης μονοπατιών, περιπάτου, ποδηλατοδρόμου για την ενίσχυση και ανάδειξη του δημόσιου κοινόχρηστου χαρακτήρα του οικοτουριστικού πάρκου, ως ενιαίου και συνεχή χώρου τουρισμού και αναψυχής με περιορισμό των οχημάτων σε αυστηρά οριοθετημένες ζώνες, με ειδικότερο στόχο την σύνδεση όλων των επιμέρους λειτουργικών ζωνών. 

Η δυνατότητα μετακινήσεων και η προσφερόμενη μορφή του δικτύου ποδηλάτων ? μονοπατιών ιεραρχείται σε σχέση με το χαρακτηριστικό κάθε ζώνης και την επιθυμητή διαχείριση του χώρου.

Το δίκτυο ποδηλατοδρόμων ? πεζοδρόμων ακολουθεί παράλληλα, σε ένα μεγάλο τμήμα του, τη χάραξη της επαρχιακής οδού, εισέρχεται στο εσωτερικό του ακινήτου, διέρχεται διαμέσου του οικισμού του Φαναρίου και καταλήγει στην περιοχή του υγροτόπου. Γενικά όλο το δίκτυο ποδηλατοδρόμων ? πεζοδρόμων, πλην ειδικών αναγκαίων σημείων, κατασκευάζεται από απορροφητικές και «ελαφρές» επιστρώσεις. Σε επιλεγμένα σημεία, προβλέπονται καθιστικά και παρατηρητήρια για την παρακολούθηση της φύσης με δυνατότητα πρόσβασης για ΑμεΑ.

Όπως αναφέρει η μελέτη οι επιπτώσεις των προτεινόμενων δράσεων στο περιβάλλον είναι προφανώς θετικές, ενώ σε πολλές περιπτώσεις απαλλάσσουν το χώρο από αρνητικές παρεμβάσεις, όπως αποξηλώσεις, κατεδαφίσεις κ.ά. Σε κάποιες άλλες δίνουν προστιθέμενη αξία στη μελλοντική ανάπτυξη του τόπου με τη διασφάλιση της ορθής περιβαλλοντικής διαχείρισης και την αναβάθμιση της αισθητικής του τοπίου. 

Εκτιμάται ότι θα υπάρξουν μικρής έκτασης επιπτώσεις στην ατμόσφαιρα κατά την κατασκευή στην άμεση γειτονία του έργου οι οποίες θα είναι σημειακές και περιορισμένες χρονικά, περίπου όσο χρόνο δηλαδή θα κατασκευάζονται οι εγκαταστάσεις. Όσον αφορά στο τοπίο μετά την ολοκλήρωση των προτεινόμενων δράσεων ο επισκέπτης θα βρίσκεται σε ένα περιβάλλον υψηλής αισθητικής, το οποίο θα εναρμονιστεί με αρχιτεκτονήματα που θα αναδεικνύουν τη μοναδικότητά του. Με αυτόν τον τρόπο η περιοχή θα διαμορφωθεί σε έναν τόπο υψηλής περιβαλλοντικής αξίας, τόσο λόγω της βιοποικιλότητάς του, όσο και λόγω της βέλτιστης περιβαλλοντικής του διαχείρισης.

Τέλος, θετικές επιπτώσεις αναμένονται στον τοπικό πληθυσμό, ο οποίος αναμένεται να απασχοληθεί στο έργο τόσο κατά την περίοδο κατασκευής του, όσο και κατά τη λειτουργία του. Στο πλαίσιο της λειτουργίας του έργου ο τοπικός πληθυσμός θα έχει τη δυνατότητα να απορροφηθεί εργασιακά στις επιχειρηματικές δραστηριότητες που θα εγκατασταθούν εκεί. 

Επιπλέον, λόγω της διαμόρφωσης της φυσιογνωμίας του τοπίου, θα δημιουργηθούν δυνατότητες ανάπτυξης και προώθησης τοπικών προϊόντων (κυρίως βιολογικών) στο πλαίσιο της πράσινης επιχειρηματικότητας, ενώ η τουριστική ανάπτυξη του τόπου θα δημιουργήσει ανεξάρτητες επιχειρηματικές δράσεις προσανατολισμένες στο οικολογικό τουριστικό προϊόν που θα χαρακτηρίζει την περιοχή. Σκοπός και στόχος των δράσεων είναι να αποδώσουν προστιθέμενη τουριστική αξία με κεντρική αναφορά την οικολογική διαχείριση του τόπου. Έτσι, θα αποδοθεί προστιθέμενη αξία τόσο στα ακίνητα της Ε.Τ.Α.Δ., όσο και στην ευρύτερη περιοχή και θα αντιστραφεί η σημερινή κατάσταση εγκατάλειψης και υποβάθμισης του χώρου.

Η μελέτη είναι διαθέσιμη για φορείς και πόλεις. Συγκεκριμένα η Επιτροπή Αγροτικής Οικονομίας και Περιβάλλοντος του Περιφερειακού Συμβουλίου Ανατ. Μακεδονίας και Θράκης απευθύνει κάλεσμα σε κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη ή φορέα εκπροσώπησης του για να λάβει γνώση της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (Μ.Π.Ε) και να διατυπώσει εγγράφως τη γνώμη και τις προτάσεις του προς την Επιτροπή Αγροτικής Οικονομίας και Περιβάλλοντος, όσο το δυνατόν πιο τεκμηριωμένες και εντός προθεσμίας δηλαδή έως 30-1-2014. Η υπηρεσία, στην οποία οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται για παροχή πληροφοριών και στοιχείων είναι το τμήμα Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας της Περιφερειακής Ενότητας Ροδόπης  τηλ. 25310 23484.