Έψαλλαν τα κάλαντα με νταούλι και γκάιντα οι Εβρίτες

Η  λέξη κάλαντα προέρχεται από  τη λατινική «calenda», που σημαίνει αρχή του μήνα. Πιστεύεται ότι είναι πολύ παλιό έθιμο και συνδέεται με την αρχαία Ελλάδα. Έχουν βρεθεί, μάλιστα, αρχαία γραπτά κομμάτια παρόμοια με τα σημερινά κάλαντα. Τα παιδιά της εποχής εκείνης κρατούσαν ομοίωμα καραβιού που παρίστανε τον  ερχομό του θεού Διόνυσου. Άλλοτε κρατούσαν κλαδί  ελιάς ή δάφνης, στο οποίο κρεμούσαν κόκκινες και άσπρες κλωστές. Στις κλωστές έδεναν τις προσφορές των νοικοκύρηδων. 

Το έθιμο αυτό πέρασε στους Ρωμαίους και αργότερα στο Βυζάντιο συνδέθηκε με τη Χριστιανική θρησκεία. Τα κάλαντα ήταν  μια πράξη τελετουργική η οποία, σύμφωνα με τη λαϊκή αντίληψη, είχε ως αποτέλεσμα την ευημερία.

Το έθιμο διατηρείται ακόμη και σήμερα με τα παιδιά να γυρνούν από σπίτι σε σπίτι με τα τριγωνάκια  τους αναγγέλλοντας τη γέννηση του Χριστού και περιμένοντας, μετά από τις ευχές, το φιλοδώρημα. Παλιότερα βέβαια δεν εισέπρατταν χρήματα, αλλά ψωμάκια, ξηρούς καρπούς και φρούτα. Συνόδευαν τα κάλαντα, που  δεν ήταν ίδια σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας, με διάφορα μουσικά όργανα. Κάπως έτσι αποφάσισαν να «τα ψάλλουν» στους Κομοτηναίους οι Εβρίτες της Ροδόπης. 

Ο σύλλογος Εβριτών αποφάσισε να ντύσει τα μέλη του με τις παραδοσιακές στολές και με τη συνοδεία γκάιντας και νταουλιού να πει τα κάλαντα σε κάθε γωνιά της Κομοτηνής. Στην κεντρική πλατεία το πρωί του Σαββάτο δόθηκε το ραντεβού. Μικροί και μεγάλοι ντυμένοι με τις παραδοσιακές στολές έδωσαν ένα διαφορετικό στίγμα, αυτό της παράδοσης. «Η Θράκη έχει μία πλούσια στο χώρο των χριστουγεννιάτικων εθίμων», ανέφερε ο πρόεδρος του πολιτιστικού συλλόγου Χρήστος Χατζηπέμου.  

«Είναι πολύ ενθαρρυντικό στοιχείο ότι η κρίση μας οδήγησε πιο κοντά στην παράδοση και αρχίζουμε να αναζητούμε αξίες τις οποίες είχαμε θέσει στο περιθώριο στο παρελθόν. Η οικονομική κρίση έχει φέρει πολλούς ανθρώπους κοντά στην παράδοση και στο σύλλογο Εβριτών του νομού Ροδόπης. Ένας από τους πρώτους στόχους που έχει είναι η διατήρηση των ηθών και των εθίμων. Μέσα σε αυτά φυσικά είναι και τα παραδοσιακά κάλαντα της Θράκης». Οι Εβρίτες έψαλλαν τα κάλαντα σε όλο το κέντρο της Κομοτηνής εισπράττοντας χειροκροτήματα και χαμόγελα από μικρούς και μεγάλους. 

Όλγα Τσιούλφα