Έψαχναν για θησαυρό, αλλά ανακάλυψαν αρχαία

Ένα κόκκινο πήλινο αγγείο διέκριναν περαστικοί στην παραθαλάσσια περιοχή της Αλκυόνας όταν ένα κομμάτι γης κατέρρευσε με αποτέλεσμα αυτό να γίνει εύκολα διακριτό από το ανθρώπινο μάτι. Ως αγγείο το παρομοίασαν τουλάχιστον οι πρώτοι που το είδαν, ενώ αμέσως τα σενάρια για το αν είναι αρχαίο ή αν περιέχει κάποιο θησαυρό άρχισαν να φουντώνουν. Δύο συμπολίτες μας πιο τολμηροί αποφάσισαν να μην ασχοληθούν με την αναπαραγωγή φανταστικών και άλλων σεναρίων, αλλά να κάνουν πράξη την ανασκαφή του ευρήματος σε μία προσπάθεια φυσικά να ανακαλύψουν κάποιο αντικείμενο αξίας. Ακολούθησαν τη νόμιμη οδό και στις 26 Ιουλίου, αφού εξασφάλισαν όλες τις απαραίτητες εγκρίσεις που προβλέπει ο Νόμος 6133/1934, με τη νόμιμη άδεια ανασκαφής ανεύρεσης θησαυρού ανά χείρας βρέθηκαν στην περιοχή της Αλκυόνας του Δήμου Μαρώνειας – Σαπών. 

Σύμφωνα το περιεχόμενο της άδειας οι εργασίες ανασκαφής διενεργούνται κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες. Κατά τις εργασίες για την ανεύρεση του κρυμμένου δημοσίου θησαυρού, απαγορεύεται η χρήση εκρηκτικών υλών. Σε όλο το διάστημα των εργασιών, η Επιτροπή θα βρίσκεται επί τόπου και θα ασκεί εποπτεία και παρακολούθηση ερευνών. Εάν τυχόν βρεθεί θησαυρός, θα περιγραφεί με λεπτομέρεια και θα καταμετρηθεί από την Επιτροπή και τους καταδείκτες. Για το λόγο αυτό θα συνταχθεί πρωτόκολλο και θα υπογραφεί από την Επιτροπή και τους καταδείκτες και αμέσως ο θησαυρός θα κατατεθεί στη Τράπεζα της Ελλάδος. Ευνόητο είναι ότι εφ’ όσον βρεθούν αντικείμενα αρχαιολογικής αξίας θα παραδοθούν στην Αρχαιολογική Υπηρεσία. Η Επιτροπή υποχρεούται να έχει ενημερώσει την Τράπεζα Ελλάδος, για να δεχθεί την κατάθεση, σε περίπτωση ανεύρεσης θησαυρού. 

Οι καταδείκτες μετά το τέλος της έρευνας οφείλουν να επαναφέρουν τα πράγματα στην προτέρα τους κατάσταση. Ο χρυσοθήρας μοιράζεται το 50% της αξίας του θησαυρού που θα βρει με το κράτος σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στον νόμο 6133 που ισχύει από τις 23 Μαΐου του 1934! Το ποσοστό αυτό αποδίδεται στον χρυσοθήρα αν η ανασκαφή είναι νόμιμη. Παρόντες στις νόμιμες ανασκαφές είναι οι κατά τόπους εφορείες αρχαιολογίας (κλασικών αρχαιοτήτων ή βυζαντινών), η εφορία, η αστυνομία και το Δασαρχείο, ενώ πρόεδρος ορίζεται ο προϊστάμενος της Κτηματικής Υπηρεσίας. 

Τον πρώτο λόγο στην ανασκαφή στην Αλκυόνα είχε η αρχαιολογική υπηρεσία, καθώς από την αρχή διαφάνηκε ότι πρόκειται για αρχαιολογικά ευρήματα. Το εκσκαφικό μηχάνημα έκανε την πρώτη ανασκαφή, ενώ στη συνέχεια εργάτες της υπηρεσίας ανέλαβαν με περισσή φροντίδα και προσέχοντας να μην προκαλέσουν περαιτέρω φθορές στα ευρήματα, από αυτές που προκάλεσε ο χρόνος και οι καιρικές συνθήκες, έφεραν στο φως τα εντυπωσιακά αντικείμενα. Το κόκκινο αγγείο που πίστεψαν ότι είδαν οι περαστικοί, τελικά ήταν ένα πηγάδι, ενώ πολύ κοντά βρέθηκαν αγγεία. 

Συγκεκριμένα από την ανασκαφή ανακαλύφθηκε ένα αγγείο που ονομάζεται πίθος. Πρόκειται για ένα μεγάλο αγγείο, συνήθως χωρίς διακόσμηση, που χρησίμευε για την αποθήκευση προϊόντων, π.χ. λαδιού, σιτηρών, δημητριακών. Στο στόμιο του αγγείου υπήρχαν τα αρχικά ΗΜ παραπέμποντας, ενδεχομένως, στα αρχικά του ονόματος του κατασκευαστή του. Εικάζεται ότι είναι αγγείο της κλασσικής περιόδου, αλλά οι ασφαλείς εκτιμήσεις θα δοθούν μόνο από την αρμόδια ΙΘ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Σε αυτή άλλωστε παραδόθηκαν όλα τα ευρήματα από τον πρόεδρο της επιτροπής και προϊστάμενο της Κτηματικής Υπηρεσίας Γιάννη Ρεφειάδη και συγκεκριμένα στον εκπρόσωπο της Εφορείας κ. Μπάτζιο που ήταν παρών σε όλη τη διαδικασία, όπως και αξιωματικός του αστυνομικού σταθμού Ξυλαγανής. 

Η ανασκαφή στην Αλκυόνα ήταν η πρώτη που έγινε εντός του 2013 στο νομό Ροδόπης και αποδείχτηκε τυχερή για τους δύο καταδείκτες, οι οποίοι μπορεί να μην ανακάλυψαν τον πολυπόθητο θησαυρό, έφεραν όμως για πρώτη φορά στο φως αρχαιολογικά ευρήματα που παρέμεναν θαμμένα για χιλιάδες χρόνια. Η αξία τους φυσικά θα εκτιμηθεί από την αρμόδια Εφορεία και εν συνεχεία από αρμόδια επιτροπή των υπουργείων Πολιτισμού και Οικονομικών. Όσο για το τι θα κερδίσουν οι δύο καταδείκτες, αυτοί, σύμφωνα με το Νόμο, μπορούν να λάβουν ποσοστό 33,3 έως 50% σε χρήματα της αξίας των ευρημάτων. 

Να σημειωθεί ότι σε νόμιμες ανασκαφές που κατά καιρούς έχουν γίνει στη Ροδόπη, θησαυρός αξίας ανακαλύφθηκε τον Απρίλιο του 1998 στην πλατεία του Κοπτερού. Νομίσματα αραβικής, ελληνικής και ιταλικής κοπής είχαν βρεθεί τότε.