Για το έργο και τη ζωή του Αυστραλού εκπροσώπου της Ύπατης Αρμοστείας των Προσφύγων Τζορτζ Ντιβάιν Τρελόαρ συλλέγει στοιχεία ο Ελληνοαυστραλός καθηγητής Παναγιώτης Διαμάντης, βοηθώντας στη συγγραφή ενός βιβλίου του γιού του David Το Θρυλόριο οφείλει την ύπαρξή του στον Αυστραλό Τζορτζ Τρελόαρ, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την εγκατάσταση στην Θράκη των Ελλήνων προσφύγων από την Μικρά Ασία, τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη το 1922-26 Ρεπορτάζ Δήμος Μπακιρτζάκης
Η μνήμη του τιμάται ακόμα και σήμερα και το έργο του αναγνωρίζεται εντός και εκτός Ελλάδας. Και μπορεί για πολλούς να είναι άγνωστος, όμως στη Ροδόπη ένα χωριό ιδρύθηκε χάρη στο έργο του και φέρει το όνομά του. Πρόκειται για το Θρυλόριο, τοπωνύμιο που προήλθε από τον Αυστραλό εκπρόσωπο της Ύπατης Αρμοστείας των Προσφύγων Τζορτζ Ντιβάιν Τρελόαρ (George Devine Treloar). Ο άνθρωπος αυτός έσωσε από την πείνα και τις ασθένειες χιλιάδες επιζώντες πρόσφυγες. Όταν έφθαναν κατά δεκάδες χιλιάδες οι πρόσφυγες επιζώντες στην Ελλάδα, μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, βοήθησε πολλούς από αυτούς να βρουν φαγητό, ρουχισμό, στέγη. Να μπορέσουν να ζήσουν και να ορθοποδήσουν. Το Θρυλόριο οφείλει την ύπαρξή του στον Αυστραλό Τζορτζ Τρελόαρ, εκπροσώπου της Ύπατης Αρμοστείας Κοινωνίας των Εθνών για τους πρόσφυγες της περιόδου 1922-26, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την εγκατάσταση στην Θράκη των Ελλήνων προσφύγων από την Μικρά Ασία, τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη.
Τη ζωή και το έργο αυτού του ανθρώπου καταγράφει σε βιβλίο ο γιός του David που γεννήθηκε και ζει στην Αυστραλία. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Σίνδευ Παναγιώτης Διαμάντης βρίσκεται αυτές τις ημέρες στην περιοχή μας, στην τρίτη κατά σειρά επίσκεψή του, στη Ροδόπη. Σκοπός του είναι η συλλογή όσο το δυνατόν περισσότερων στοιχείων για το έργο του Τρελόαρ στη Θράκη. Ο Παναγιώτης Διαμάντης είναι καθηγητής του πανεπιστημίου του Σύδνεϋ Αυστραλίας, με αντικείμενο την εθνολογία, και ειδικότητα την γενοκτονία των Ελλήνων. "Είναι η τρίτη φορά που έρχομαι στην Κομοτηνή. Έχουμε τελειώσει το βιβλίο και ελπίζουμε να το παρουσιάσουμε μέχρι τις αρχές του 2017. Ασχολούμαι εδώ και δέκα χρόνια, με την υπόθεση του Τρελόαρ, και κατά σύμπτωση βρήκα τον μικρότερο γιο του και έχουμε ηλεκτρονική αλληλογραφία, γιατί μπορεί να ζούμε και οι δύο στην Αυστραλία, ωστόσο η απόστασή μας είναι πέντε ώρες με το αεροπλάνο. Προσωπικά έχουμε βρεθεί από κοντά μόνο μία φορά".
Το διδακτορικό του κ. Διαμαντή έχει ως αντικείμενο τη Γενοκτονία των Ελλήνων. Μελετώντας ιστορικά κείμενα έμαθε για τη συνεισφορά του Τρελόαρ "δηλαδή τι έκανε ο ίδιος και οι συνεργάτες του στην Αυστραλία, τη Θράκη και την Ευρώπη, ώστε να σώσουν όσους μπορούσαν να σωθούν. Παρόλο που έχει γίνει γνωστό σαν ποντιακό, είχε και πολύ μεγάλη δράση με τους Ανατολικοθρακιώτες", είπε και πρόσθεσε ότι "εγώ αυτό που κάνω εδώ αυτή τη στιγμή είναι να προσπαθώ να ταυτίσω όσο γίνεται τα μέρη που είχε δράση ειδικά στη Θράκη, που δεν είναι μόνο το Θρυλόριο, αλλά φτάνει από την Παλιά Ορεστιάδα μέχρι και την Θεσσαλονίκη. Βγάζω φωτογραφίες και θα τις πάρω μαζί μου στην Αυστραλία, ώστε να τις βάλουμε σε αντιπαραβολή. Από τη μία οι ασπρόμαυρες του 1922-23 και από την άλλη οι σημερινές έγχρωμες. Θέλουμε να δείξουμε ότι το έργο του έχει μία συνέχεια και ότι δεν σταμάτησε το 1926, όταν έφυγε από την Ελλάδα, και πως η κληρονομιά του ακόμη υπάρχει και στο Θρυλόριο και στα άλλα χωριά τα οποία βοήθησε να ιδρυθούν".
Η έκδοση του βιβλίου έχει σκοπό να τιμήσει το έργο του Τρελόαρ και είναι μία πρωτοβουλία του γιου του David, η ηλικία του οποίου δεν του επιτρέπει ένα ταξίδι στην Ελλάδα. Ωστόσο, όπως παραδέχεται ο κ. Διαμάντης, "θυμάται δεν έχει ξεχάσει. Γι? αυτό πιστεύω ότι οι σύγχρονες φωτογραφίες είναι σημαντικές, για να αποδείξουν την ιστορική συνέχεια των πραγμάτων. Η κληρονομιά του συνεχίζεται να αναπτύσσεται και την ανακαλύπτουμε συνέχεια, διότι βρίσκουμε νέα στοιχεία". Για το βιβλίο ο κ. Διαμάντης αναφέρει "ασχολούμαι περισσότερο με το ελληνικό κομμάτι της προσφοράς του Τρελόαρ. Ο ίδιος ίδρυσε το Θρυλόριο και είχε ρόλο στην ίδρυση περίπου άλλων 11 χωριών της ευρύτερης περιοχής, όχι μόνο για την αποκατάσταση των προσφύγων. Θυμάμαι τις φωτογραφίες που είχε βγάλει στην υποδοχή των προσφύγων στον σταθμό των τρένων που είναι καταπληκτικές".
Πολύτιμος συνεργάτης του κ. Διαμαντή στα ταξίδια αναζήτησης του έχει αποδειχθεί η Χρύσα Μαυρίδου, πρόεδρος του συλλόγου Ποντίων Θρυλορίου "Η Κερασούντα και το Γαρς", και απόγονος των Ποντίων που εγκαταστάθηκαν ως πρόσφυγες στο Θρυλόριο. Η ίδια υπενθύμισε ότι έχουν γίνει κατά καιρούς επισκέψεις Αυστραλών στην περιοχή, αλλά και ειδικές αφιερωματικές εκδηλώσεις προς τιμήν του Τρελόαρ. "Τους θεωρούμε πλέον οικογένεια και συγχωριανούς μας, γιατί κρατάμε επαφή μαζί τους. Συγκινούμαι πάρα πολύ με την παρουσία του Παναγιώτη στην περιοχή μας, γιατί είναι σα να είναι ο David εδώ. Είναι κάτι πολύ σημαντικό. Τότε φεύγοντας είχαν πει ότι, όπου κι αν πήγαν, αυτό που ένιωσαν στο Θρυλόριο δεν το ένιωσαν πουθενά!
Θεωρώ τη μέρα που είχαν έρθει εδώ ως ιστορική στιγμή για το Θρυλόριο και για όλη την περιοχή, γιατί αυτοί οι άνθρωποι έγιναν πρεσβευτές του τόπου μας. Αν δε γινόταν αυτή η επαφή, τότε το αρχείο θα ήταν χαμένο. Ένιωσαν κι αυτοί ότι ήταν καιρός να ασχοληθούν και να αναδείξουν την ιστορία, γιατί με την τότε επίσκεψή τους εδώ συνειδητοποίησαν το μέγεθος της προσφοράς του πατέρα τους. Περιμένουμε το βιβλίο με ανυπομονησία". Υπενθυμίζεται ότι πριν μερικά χρόνια αντιπροσωπεία Αυστραλών βουλευτών, μεταξύ των οποίων και πολλοί ελληνικής καταγωγής, επισκέφθηκε το Θρυλόριο Κομοτηνής στο πλαίσιο ιστορικού ταξιδιού σε Τουρκία και Ελλάδα και σε τόπους όπου έπαιξε ρόλο η παρουσία των Αυστραλών κατά τον Α' και Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Όσον αφορά στο βιβλίο, αυτό θα τυπωθεί στην Αυστραλία, ωστόσο θα εκδοθεί και σε ελληνική μετάφραση, ώστε να κυκλοφορήσει στην χώρα μας. Είναι στην ουσία μία βιογραφία του Τρελόαρ, το κύριο κομμάτι της οποίας θα ασχοληθεί με το έργο του στη Θράκη, όμως θα υπάρχουν αναφορές και στο πριν και το μετά.
Τη ζωή και το έργο αυτού του ανθρώπου καταγράφει σε βιβλίο ο γιός του David που γεννήθηκε και ζει στην Αυστραλία. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Σίνδευ Παναγιώτης Διαμάντης βρίσκεται αυτές τις ημέρες στην περιοχή μας, στην τρίτη κατά σειρά επίσκεψή του, στη Ροδόπη. Σκοπός του είναι η συλλογή όσο το δυνατόν περισσότερων στοιχείων για το έργο του Τρελόαρ στη Θράκη. Ο Παναγιώτης Διαμάντης είναι καθηγητής του πανεπιστημίου του Σύδνεϋ Αυστραλίας, με αντικείμενο την εθνολογία, και ειδικότητα την γενοκτονία των Ελλήνων. "Είναι η τρίτη φορά που έρχομαι στην Κομοτηνή. Έχουμε τελειώσει το βιβλίο και ελπίζουμε να το παρουσιάσουμε μέχρι τις αρχές του 2017. Ασχολούμαι εδώ και δέκα χρόνια, με την υπόθεση του Τρελόαρ, και κατά σύμπτωση βρήκα τον μικρότερο γιο του και έχουμε ηλεκτρονική αλληλογραφία, γιατί μπορεί να ζούμε και οι δύο στην Αυστραλία, ωστόσο η απόστασή μας είναι πέντε ώρες με το αεροπλάνο. Προσωπικά έχουμε βρεθεί από κοντά μόνο μία φορά".
Το διδακτορικό του κ. Διαμαντή έχει ως αντικείμενο τη Γενοκτονία των Ελλήνων. Μελετώντας ιστορικά κείμενα έμαθε για τη συνεισφορά του Τρελόαρ "δηλαδή τι έκανε ο ίδιος και οι συνεργάτες του στην Αυστραλία, τη Θράκη και την Ευρώπη, ώστε να σώσουν όσους μπορούσαν να σωθούν. Παρόλο που έχει γίνει γνωστό σαν ποντιακό, είχε και πολύ μεγάλη δράση με τους Ανατολικοθρακιώτες", είπε και πρόσθεσε ότι "εγώ αυτό που κάνω εδώ αυτή τη στιγμή είναι να προσπαθώ να ταυτίσω όσο γίνεται τα μέρη που είχε δράση ειδικά στη Θράκη, που δεν είναι μόνο το Θρυλόριο, αλλά φτάνει από την Παλιά Ορεστιάδα μέχρι και την Θεσσαλονίκη. Βγάζω φωτογραφίες και θα τις πάρω μαζί μου στην Αυστραλία, ώστε να τις βάλουμε σε αντιπαραβολή. Από τη μία οι ασπρόμαυρες του 1922-23 και από την άλλη οι σημερινές έγχρωμες. Θέλουμε να δείξουμε ότι το έργο του έχει μία συνέχεια και ότι δεν σταμάτησε το 1926, όταν έφυγε από την Ελλάδα, και πως η κληρονομιά του ακόμη υπάρχει και στο Θρυλόριο και στα άλλα χωριά τα οποία βοήθησε να ιδρυθούν".
Η έκδοση του βιβλίου έχει σκοπό να τιμήσει το έργο του Τρελόαρ και είναι μία πρωτοβουλία του γιου του David, η ηλικία του οποίου δεν του επιτρέπει ένα ταξίδι στην Ελλάδα. Ωστόσο, όπως παραδέχεται ο κ. Διαμάντης, "θυμάται δεν έχει ξεχάσει. Γι? αυτό πιστεύω ότι οι σύγχρονες φωτογραφίες είναι σημαντικές, για να αποδείξουν την ιστορική συνέχεια των πραγμάτων. Η κληρονομιά του συνεχίζεται να αναπτύσσεται και την ανακαλύπτουμε συνέχεια, διότι βρίσκουμε νέα στοιχεία". Για το βιβλίο ο κ. Διαμάντης αναφέρει "ασχολούμαι περισσότερο με το ελληνικό κομμάτι της προσφοράς του Τρελόαρ. Ο ίδιος ίδρυσε το Θρυλόριο και είχε ρόλο στην ίδρυση περίπου άλλων 11 χωριών της ευρύτερης περιοχής, όχι μόνο για την αποκατάσταση των προσφύγων. Θυμάμαι τις φωτογραφίες που είχε βγάλει στην υποδοχή των προσφύγων στον σταθμό των τρένων που είναι καταπληκτικές".
Πολύτιμος συνεργάτης του κ. Διαμαντή στα ταξίδια αναζήτησης του έχει αποδειχθεί η Χρύσα Μαυρίδου, πρόεδρος του συλλόγου Ποντίων Θρυλορίου "Η Κερασούντα και το Γαρς", και απόγονος των Ποντίων που εγκαταστάθηκαν ως πρόσφυγες στο Θρυλόριο. Η ίδια υπενθύμισε ότι έχουν γίνει κατά καιρούς επισκέψεις Αυστραλών στην περιοχή, αλλά και ειδικές αφιερωματικές εκδηλώσεις προς τιμήν του Τρελόαρ. "Τους θεωρούμε πλέον οικογένεια και συγχωριανούς μας, γιατί κρατάμε επαφή μαζί τους. Συγκινούμαι πάρα πολύ με την παρουσία του Παναγιώτη στην περιοχή μας, γιατί είναι σα να είναι ο David εδώ. Είναι κάτι πολύ σημαντικό. Τότε φεύγοντας είχαν πει ότι, όπου κι αν πήγαν, αυτό που ένιωσαν στο Θρυλόριο δεν το ένιωσαν πουθενά!
Θεωρώ τη μέρα που είχαν έρθει εδώ ως ιστορική στιγμή για το Θρυλόριο και για όλη την περιοχή, γιατί αυτοί οι άνθρωποι έγιναν πρεσβευτές του τόπου μας. Αν δε γινόταν αυτή η επαφή, τότε το αρχείο θα ήταν χαμένο. Ένιωσαν κι αυτοί ότι ήταν καιρός να ασχοληθούν και να αναδείξουν την ιστορία, γιατί με την τότε επίσκεψή τους εδώ συνειδητοποίησαν το μέγεθος της προσφοράς του πατέρα τους. Περιμένουμε το βιβλίο με ανυπομονησία". Υπενθυμίζεται ότι πριν μερικά χρόνια αντιπροσωπεία Αυστραλών βουλευτών, μεταξύ των οποίων και πολλοί ελληνικής καταγωγής, επισκέφθηκε το Θρυλόριο Κομοτηνής στο πλαίσιο ιστορικού ταξιδιού σε Τουρκία και Ελλάδα και σε τόπους όπου έπαιξε ρόλο η παρουσία των Αυστραλών κατά τον Α' και Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Όσον αφορά στο βιβλίο, αυτό θα τυπωθεί στην Αυστραλία, ωστόσο θα εκδοθεί και σε ελληνική μετάφραση, ώστε να κυκλοφορήσει στην χώρα μας. Είναι στην ουσία μία βιογραφία του Τρελόαρ, το κύριο κομμάτι της οποίας θα ασχοληθεί με το έργο του στη Θράκη, όμως θα υπάρχουν αναφορές και στο πριν και το μετά.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
