Εκπαιδεύοντας μικρούς μαθητές στον Καλλικράτη

Πρόγραμμα Καλλικράτης, ακριβέστερα «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης διοίκησης - πρόγραμμα Καλλικράτης», ονομάζεται ο ελληνικός νόμος 3852/2010, με τον οποίο μεταρρυθμίστηκε η διοικητική διαίρεση της Ελλάδας το 2011 και επανακαθορίστηκαν τα όρια των αυτοδιοικητικών μονάδων, ο τρόπος εκλογής των οργάνων και οι αρμοδιότητές τους. Άλλες φορές απαντάται και ως Σχέδιο Καλλικράτης, από την ονομασία που είχε πριν εισαχθεί προς συζήτηση στη Βουλή των Ελλήνων. Το πρόγραμμα ψηφίστηκε από το κοινοβούλιο το Μάιο του 2010. Μέρος των διατάξεών του ενεργοποιήθηκε άμεσα με τη δημοσίευσή του στην εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 7 Ιουνίου 2010 (ΦΕΚ 87/τ.Α'/2010), ώστε να διεξαχθούν βάσει αυτού οι αυτοδιοικητικές εκλογές του ιδίου έτους. Στη πλήρη μορφή του τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2011. Το πρόγραμμα πυροδότησε αντιδράσεις σε όλη την Ελλάδα με κινητοποιήσεις που εκδηλώθηκαν ποικιλοτρόπως από αποκλεισμούς δρόμων μέχρι και απεργία πείνας. Ο «Καλλικράτης» θεωρείται συνέχεια του «Καποδίστρια» (Ν.2539/97), υπό την έννοια ότι αμφότεροι εισήχθησαν από κυβέρνηση του ίδιου κόμματος (ΠΑΣΟΚ) και διέπονται από παρόμοια φιλοσοφία αναγκαστικής συνένωσης των υπαρχόντων μικρών δήμων και κοινοτήτων σε μεγαλύτερους.

Την εφαρμογή του Καλλικράτη στην πράξη και όχι μόνο στη θεωρία είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν μαθητές της έκτης τάξης του 7ου δημοτικού σχολείου, παρακολουθώντας χθες τις εργασίες του δημοτικού συμβουλίου Κομοτηνής. Στα δύο χρόνια από την εφαρμογή του Καλλικράτη και στο νομό Ροδόπης ήταν το πρώτο σχολείο του οποίου οι εκπαιδευτικοί έκριναν χρήσιμο οι μαθητές να γνωρίσουν τους θεσμούς, που θα κληθούν στο μέλλον να υπηρετήσουν είτε ως ενεργοί δημότες είτε ακόμα και ως αιρετοί. Η πρωτοβουλία της δασκάλας Ελένης Γεωργακοπούλου ανέδειξε μία διαφορετική φιλοσοφία εκπαίδευσης, αυτή που δεν περιορίζεται στους τοίχους μιας σχολικής αίθουσας, αλλά ανοίγει τους ορίζοντες για τους μαθητές της, βάζοντας τους από μικρή ακόμα ηλικία μέσα στην κοινωνία. Και την ίδια στιγμή το γεγονός ότι μόλις ένα σχολείο, τουλάχιστον στα δύο χρόνια εφαρμογής του Καλλικράτη, πήρε αυτή την πρωτοβουλία αναδεικνύει πόσο μακριά βρίσκεται η εκπαίδευση από την κοινωνία, αναπαράγοντας στείρες γνώσεις και χωρίς να αντιλαμβάνεται τις αλλαγές που συντελούνται σε κάθε τομέα της ζωής των μικρών μαθητών αλλά αυριανών πολιτών. 

Στο πλαίσιο του μαθήματος «Αγωγή του πολίτη» οι μαθητές της τελευταίας τάξης του δημοτικού διδάχτηκαν για τη λειτουργία των Δήμων και τον Καλλικράτη και πως μέσα από το σχέδιο έχει αλλάξει ο χάρτης της τοπικής αυτοδιοίκησης. Μία επίσκεψη των μαθητών στο σύλλογο ατόμων με αναπηρία «Περπατώ» έδωσε την αφορμή στον πρόεδρο του συλλόγου και δημοτικό σύμβουλο Άλεξ Ταξιλδάρη να τους απευθύνει πρόσκληση για να παρακολουθήσουν τις εργασίες του δημοτικού συμβουλίου. 

Το χθεσινό πρωινό δημοτικό συμβούλιο ήταν μία πρώτης τάξης ευκαιρία για τους μαθητές να δουν πως γίνεται μία συνεδρίαση. Έτσι μία μικρή ομάδα μαθητών και μαθητριών, συνοδευόμενη από την εκπαιδευτικό τους, βρέθηκε στην αίθουσα του συμβουλίου μαζί με τον δήμαρχο,  αντιδημάρχους και δημοτικούς συμβούλους. Ο δήμαρχος Γιώργος Πετρίδης έσπευσε να καλωσορίσει τα παιδιά δίνοντας τα εύσημα στη δασκάλα τους για αυτήν την πρωτοβουλία λέγοντας «πολλοί και πολλές από εσάς εύχομαι να γίνεται δήμαρχοι και δημοτικοί σύμβουλοι να αναλάβετε την τύχη αυτής της πόλης. Αλλά για να το κάνετε αυτό δε φτάνει μόνο να είμαστε καλοί στα μαθήματα, αλλά και στην ψυχή και στο μυαλό. Πάντα πρέπει να σκεφτόμαστε ότι ο καθένας από εμάς αποτελεί κομμάτι ενός συνόλου και ότι ποτέ ο άνθρωπος δεν προχώρησε μόνο τους αλλά συνεργαζόμενος με άλλους ανθρώπους. Ελπίζω τα επόμενα χρόνια να πλουτίσετε με γνώσεις όχι μόνο από τα βιβλία και από τη ζωή». Με αρκετό ενδιαφέρον οι μαθητές παρακολούθησαν τη συνεδρίαση. Μάλιστα όπως ανέφερε η εκπαιδευτικός τους, «οι μαθητές αισθάνονται ότι ο Δήμος είναι κάτι που τους αφορά. Γι’ αυτό και εκφράζουν απορίες όπως το αν λειτουργούν σωστά τα φανάρια, γιατί ο δρόμος μπροστά στο σπίτι μου έχει προβλήματα, ενώ υπάρχει μαθήτρια από την Πάνδροσο που έχει πρόβλημα πρόσβασης στην πόλη λόγω του ημιτελή δρόμου Καρυδιάς – Κομοτηνής». Οι μαθητές δεν είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν τη συνεδρίαση μέχρι τέλους και να εκφράσουν τις εντυπώσεις τους, αφού αυτή διήρκησε περισσότερες από τρεις ώρες. Πάντως το σίγουρο είναι ότι αποκόμισαν μία δυνατή εμπειρία για το πώς λειτουργεί ένα δημοτικό συμβούλιο.

Δήμητρα Συμεωνίδου