Εικόνες τριτοκοσμικής χώρας στον ποταμό Λίσσο

Μπαταρίες από δίκυκλα, σέλες ποδηλάτου, συσκευασίες φυτοφαρμάκων, οικοδομικά υλικά, πλαστικά ακόμα και παλιά στρώματα βρίσκει κανείς στις όχθες  αλλά και εντός του ποταμού Λίσσου της Ροδόπης. Γνωστός ως Φιλιουρής ή Φιλιουρή ή Φιλιουρί, ο ποταμός Λίσσος είναι από τους σημαντικότερους του νομού και της γύρω περιοχής, όμως οι υπεύθυνοι φαίνεται να αδιαφορούν. Την περιβαλλοντική καταστροφή που συντελείται στην περιοχή κατέγραψε ο φακός του «Χ», ωστόσο η μυρωδιά που αναδύει είναι αδύνατο να μεταφερθεί. Αιτία, τα λήμματα που καταλήγουν από τους οικισμούς της Φιλύρας στον ποτάμι, κατήγγειλαν μιλώντας στο «Χ» κάτοικοι της περιοχής. 

Ο Μπαϊράμ Ριτβάν ξενάγησε το «Χ», στο σημείο όπου η φύση συναντά τον υποτιθέμενο ανθρώπινο πολιτισμό. Ο φακός κατέγραψε μικρές και μεγάλες εστίες μόλυνσης σε μία έκταση που φτάνει τα 2-3 χιλιόμετρα, σύμφωνα με τον κ. Ριτβάν. Ίδια είναι η κατάσταση και εντός του ποταμού όπου βρίσκει κανείς ακόμα και παλιά στρώματα, που με την πάροδο του χρόνου και τη διάβρωση που προκάλεσαν τα ύδατα, έχουν μετατραπεί σε άμορφη μάζα και μοιάζουν ακόμα και με κορμούς δέντρων. Είναι ωστόσο στρώματα που πέταξαν ασυνείδητοι αγνοώντας ότι μολύνουν το ίδιο τους το σπίτι. 

Ο ποταμός Λίσσος έχει μεγάλο μήκος και αποτελείται από πολλά ρέματα. Εκτός από τα σκουπίδια απειλείται από την αλόγιστη αναδάσωση με πεύκα σε ανοίγματα του δρυοδάσους, από την κατασκευή δρόμων και την ανάπτυξη γενικότερα. Υπάρχουν επίσης άφθονα λείψανα παραποτάμιων δασών τόσο κατά μήκος του ποταμού όσο και διάσπαρτα στις καλλιέργειες. Η περιοχή είναι πλούσια σε αρπακτικά πτηνά, στα οποία περιλαμβάνονται τα: Neophronpercnopterus (ασπροπάρης, 4 ζεύγη), Gyps fulvus (όρνιο, 1 ζεύγος), Circaetus gallicus (φιδαετός, 2 ζεύγη),Aquila pomarina (κραυγαετός, 2 ζεύγη), Aquila chrysaetos (χρυσαετός, 1 ζεύγος) και Hieraeetus pennatus(σταυραετός, πιθανώς 1 ζεύγος). Στα είδη που επιπλέον αναπαράγονται στην περιοχή ανήκουν τα Ciconia nigra(μαυροπελαργός), Dendrocopos medius (μεσοτσικλιτάρα) και Hippolais olivetorum (λιοστριτσίδα). Ο ποταμός τροφοδοτεί με γλυκό νερό τους υγροτόπους που βρίσκονται κοντά στη θάλασσα. 

Ο  ποταμός Λίσσος πηγάζει από την οροσειρά της Ανατολικής Ροδόπης και διασχίζοντας την πεδιάδα της Ροδόπης εκβάλλει στο Θρακικό Πέλαγος, στον όρμο  «Ανοικτό», κοντά στο χωριό Ίμερος, σχηματίζοντας μικρής έκτασης Δέλτα. Στη διαδρομή του προς τα παράλια του Θρακικού Πελάγους, εκτός των  άλλων ο Λίσσος διέρχεται από μια σειρά οικισμών πλούσιων σε αρχαιολογικά ευρήματα και κτίσματα.  Στην ορεινή Ροδόπη υπάρχουν πέτρινα γεφύρια. Στη Ν. Σάντα υπάρχει βυζαντινό κάστρο. Στο χωριό Αρίσβη υπάρχει η μεγάλη ρωμαϊκή γέφυρα της Εγνατίας. Κοντά στο χωριό Μικρό Δουκάτο, στην περιοχή Αμπέλια, ανακαλύφθηκε αρχαϊκό νεκροταφείο.

Αυτό το θαύμα της φύσης καθημερινά καταστρέφεται από την αδιαφορία των υπευθύνων αλλά και των ίδιων των πολιτών. Οι τελευταίοι πετούν να σκουπίδια τους, ενώ η δημοτική αρχή σφυρίζει αδιάφορα για τις συνέπειες αυτών που πράττουν οι πολίτες. Τα προβλήματα ωστόσο από τη δράση των γνωστών αγνώστων είναι άμεσα. Η μυρωδιά είναι αφόρητη ειδικά καλοκαίρι, είπε στο «Χ» ο Χικμέτ Αμέτ Σαλή παλιός δημοτικός σύμβουλος στον πρώην δήμο Φιλύρας. «Ο  κόσμος πετάει τα σκουπίδια, αλλά ο δήμος δεν φροντίζει τον καθαρισμό και την ενημέρωση τους», είπε. «Ο δήμος δεν περνάει για να πάρει τα σκουπίδια και ο κόσμος κάνει ό,τι θέλει», πρόσθεσε.  Ο ίδιος γνωρίζει πολύ καλά την περιοχή καθώς διέρχεται καθημερινά με το τρακτέρ για πάει στα χωράφια του. Το ίδιο πράττει και ο Μπαϊράμ Ριτβάν που εκφράζει φόβους για τις συνέπιες στο περιβάλλον και τη δημόσια υγεία, από τους τόνους σκουπιδιών κατά μήκος της όχθης του ποταμού. «Ο τόπος βρωμάει, η κατάσταση από το κακό πάει στο χειρότερο», ήταν το χαρακτηριστικό του σχόλιο. 

 Για τον κ. Ριτβάν δεν αρκεί η  όχθη του ποταμού απλώς να καθαριστεί, αλλά οι πολίτες να αποκτήσουν περιβαλλοντική συνείδηση και να  μην απορρίπτουν τα σκουπίδια τους όπου τους βολεύει. Εξάλλου, όπως είπε, είναι σίγουρο ότι οι ίδιοι θα επωμιστούν τις συνέπειες. «Κοπάδια ζώων βόσκουν κάθε μέρα εδώ και χωράφια υπάρχουν γύρω-γύρω. Αυτό το ποτάμι ξεκινάει πάνω στα βουνά. Τα νερά μέχρι τη Φιλύρα έρχονται πεντακάθαρα, αλλά μετά από εδώ όπου ο κόσμος πετάει τα σκουπίδια του συνεχίζουν μολυσμένα. Ο κόσμος όπου βρίσκει πετάει τα σκουπίδια του, πλαστικά, οικοδομικά υλικά. Όλα αυτά παρασύρονται από τα νερά του ποταμού και καταλήγουν στη θάλασσα», τόνισε. 

Το χειμώνα το ποτάμι φουσκώνει από τη βροχή και η κοίτη του μεγαλώνει με αποτέλεσμα πολλές φορές, σύμφωνα με τους κατοίκους της περιοχής να παρατηρούνται πλημμυρικά φαινόμενα. Νερά κατακλύζουν καλλιεργήσιμες εκτάσεις που αγκαλιάζουν την κοίτη του ποταμού. Την  άνοιξη και το καλοκαίρι που υποχωρεί ο υδάτινος όγκος αφήνει πίσω τα σημάδια του, μαζί με τα σκουπίδια που σκορπίζονται. «Υπάρχουν πλαστικά υλικά που χρειάζονται χρόνια για να λιώσουν», είπε ο κάτοικος της περιοχής. 

Ο κ. Ριτβάν απευθύνει κάλεσμα στη δημοτική αρχή και στους συμπολίτες του να σεβαστούν το περιβάλλον και τη φύση. Από αυτή ζουν όλοι είπε και σε αυτήν στηρίζεται η οικονομία και ο πολιτισμός μας. Ο δήμος πρέπει να κάνει αυτό που πρέπει καθαρίζοντας την όχθη και ενημερώνοντας τους κατοίκους και οι παραβάτες να τιμωρούνται. Διαφορετικά όπως τόνισε το πρόβλημα θα επαναλαμβάνεται και θα χειροτερεύει χρόνο με το χρόνο επηρεάζοντας το φυσικό περιβάλλον. «Ο κόσμος δυστυχώς δεν ξέρει, γι, αυτό δεν κατηγορώ τον κόσμο. Πετάει τα σκουπίδια γιατί δεν υπάρχει τάξη, έλεγχος και νόμοι. Πρέπει όλοι να καταλάβουν ότι εμείς ζούμε εδώ πέρα. Το ποτάμι αυτό είναι από τα μεγαλύτερα και διασχίζει το νομό Ροδόπης και είναι σημαντικό να μείνει καθαρό».