Έχει «κηρύξει τον πόλεμο» κατά της βίας των γυναικών

Λιζέτα Λιούρτα σύμβουλος ψυχολογικής υποστήριξης, Έφη Γουντουδάκη σύμβουλος κοινωνικής υποστήριξης, Παρασκευή Κοτζαθανάση σύμβουλος νομικής υποστήριξης, Θεοδώρα Ραχμανίδου σύμβουλος υποδοχής. Αυτά είναι τα τέσσερα στελέχη του Συμβουλευτικού Κέντρου Γυναικών Κομοτηνής. Τέσσερις γυναίκες οι οποίες, μέσω των δράσεων της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων του υπουργείου Εσωτερικών, έχουν «κηρύξει τον πόλεμο» κατά της βίας των γυναικών. «Δεν είσαι η μόνη-Δεν είσαι μόνη» είναι το σύνθημα της ομάδας που εργάζεται εδώ και αρκετούς μήνες στα γραφεία του Συμβουλευτικού Κέντρου, τα οποία βρίσκονται στον πρώτο όροφο της δημοτικής αγοράς. Τον Απρίλιο του 2013 εγκαινιάστηκε το Συμβουλευτικό Κέντρο, ενώ σε πλήρη σύνθεση άρχισε να λειτουργεί από το καλοκαίρι. Όταν πλέον στελεχώθηκε με κοινωνική λειτουργό και νομικό σύμβουλο. Όλο αυτό το διάστημα έχει ανοιχτή την πόρτα σε όλες τις γυναίκες που αναζητούν βοήθεια γιατί είναι θύματα βίας, ή στήριξη και καθοδήγηση στα προβλήματά  τους. 

Το πρώτο βήμα για όσες ζητούν βοήθεια είναι απλό, είπε η Λιζέτα Λιούρτα. «Πρέπει να τηλεφωνήσει πρώτα η ίδια η γυναίκα στην τηλεφωνική γραμμή SOS 15900 και από εκεί  να την παραπέμψουν σε εμάς ή να τηλεφωνήσει κατευθείαν σε εμάς». Η πρώτη επαφή γίνεται με την σύμβουλο υποδοχής η οποία κάνει μια διερεύνηση  του αιτήματος και μετά κλείνεται το πρώτο ραντεβού, το οποίο συνήθως  γίνεται με την κοινωνική λειτουργό. Δουλειά της είναι να μιλήσει με τη γυναίκα και να συντάξει το ιστορικό της.  «Βλέπει τι χρειάζεται η γυναίκα, ποιο είναι το αίτημα της και τι είναι αυτό που ζητάει από εμάς. Ανάλογα παρέχονται οι υπηρεσίες της συμβουλευτικής και ψυχολογικής υποστήριξης, της νομικής υποστήριξης αλλά και της κοινωνικής υποστήριξης», τόνισε η κ. Λιούρτα. Μια γυναίκα μπορεί να έχει ανάγκη συμβουλών που έχουν να κάνουν με κακοποίηση σε ψυχολογικό επίπεδο, να πάρει νομικές συμβουλές για τα δικαιώματά της και παράλληλα μπορεί να τρέχουν και θέματα που έχουν να κάνουν με υποστήριξη σε κοινωνικό επίπεδο, οπότε να γίνει κάποια παραπομπή σε άλλη υπηρεσία.

Δύο χρόνια λειτουργίας συμπλήρωσε η τηλεφωνική γραμμή SOS 15900 της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων.  Στο διάστημα αυτό (11/3/2011 έως 11/3/2013) η τηλεφωνική γραμμή SOS 15900, που παρέχει ψυχοκοινωνική στήριξη και συμβουλευτική  σε γυναίκες θύματα βίας, δέχθηκε  10.176 κλήσεις και  74 ηλεκτρονικά μηνύματα. Επί του συνόλου των κλήσεων, οι 8040 (79%) αφορούσαν σε καταγγελίες περιπτώσεων έμφυλης βίας. Από αυτές οι 5968 κλήσεις (74%) αφορούσαν σε καταγγελίες των ίδιων των κακοποιημένων γυναικών ενώ οι 2072 κλήσεις (26%), αφορούσαν σε καταγγελίες από τρίτα πρόσωπα (κυρίως από φίλους/-ες (525 κλήσεις, 25%), γονείς (368 κλήσεις, 18%), άλλους συγγενείς (313 κλήσεις, 15%), αδέλφια (257 κλήσεις, 12%), γείτονες (218 κλήσεις, 11%) και άλλα άτομα (323 κλήσεις, 16%). Από τις 5.968 κλήσεις που αφορούσαν σε καταγγελίες των ίδιων των κακοποιημένων γυναικών οι 4629 κλήσεις (78%) αφορούσαν σε  ενδοοικογενειακή βία, οι 82 κλήσεις (1%) σε σεξουαλική παρενόχληση, οι 88 κλήσεις (1%) σε περιπτώσεις  βιασμού, οι 7 κλήσεις (0,1%) σε πορνεία,  2 κλήσεις (0,03%) σε trafficking, και 709 κλήσεις (12%) αφορούσαν σε καταγγελία άλλων μορφών βίας. Τα αιτήματα των κλήσεων αυτών αφορούσαν: 2583 κλήσεις (43%) σε ψυχοκοινωνική στήριξη, 1950 κλήσεις (33%) σε νομική συμβουλευτική, 734 κλήσεις(12%) σε νομική βοήθεια, 451 κλήσεις (8%) σε αναζήτηση φιλοξενίας και 186 κλήσεις (3%) σε αναζήτηση εργασίας. Από τις 5.968 γυναίκες που κάλεσαν τη γραμμή, οι 3.683 (62%) είναι μητέρες.

Τα στοιχεία δείχνουν αύξηση των κρουσμάτων βίας, χωρίς να διαμορφώνουν το «προφίλ» του θύτη και το θύματος. Σε όλες τις κοινωνικές ομάδες μπορεί να ανήκουν το θύμα και ο θύτης εξήγησε, η κοινωνική λειτουργός του Κέντρου Έφη Γουντουδάκη. Θύματα υπάρχουν σε όλες τις κοινωνικές τάξεις, όλων των μορφωτικών επιπέδων και της οικονομικής κατάστασης. Το ίδιο ισχύει και για τους θύτες, για του άνδρες που ασκούν βία σωματική, ψυχολογική, οικονομική. «Δεχόμαστε τηλεφωνικές κλήσεις, από τη Ροδόπη και εκτός νομού, από την Αλεξανδρούπολη ή την Ξάνθη, σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι σημαντικό να μας δώσουν το πραγματικό τους όνομα. Μπορούν να δώσουν και ψευδώνυμο ακόμα και όταν έρχονται στο κέντρο. Μπορεί μία γυναίκα να μη θέλει να δώσει τα πραγματικά της στοιχεία και έχει αυτή τη δυνατότητα. Σημασία έχει ότι θα πάρει την πρωτοβουλία να το κάνει και εμείς δίνουμε ιδιαίτερη σημασία σε αυτό», σημείωσε η κοινωνική λειτουργός. Στο συμβουλευτικό κέντρο έχουν καταλήξει περιστατικά, μετά από παρέμβαση προσώπου από το οικογενειακό περιβάλλον του θύματος. Επίσης έχουν φτάσει περιστατικά με θύματα που υπέμειναν επί 30 χρόνια τη βίαιη συμπεριφορά.  

Αυτά τα περιστατικά που καταφθάνουν αντιμετωπίζονται πολύπλευρα και εξετάζεται η νομική τους διάσταση. Οι γυναίκες και τα θύματα βίας προστατεύονται από μία αυστηρή νομοθεσία, εξήγησε από την πλευρά της η νομική σύμβουλος του κέντρου Π. Κοτζαθανάση. «Για το νέο νόμο κατά της ενδοοικογενειακής βίας έχουν ενημερωθεί και οι αστυνομικές αρχές, οι υπηρεσίες των νοσοκομείων, οι οποίοι είναι ευαισθητοποιημένοι ώστε όταν πηγαίνει ένα άτομο στο νοσοκομείο ή την αστυνομία και φέρει τα σημάδια της κακοποίησης να καταγράφεται. Αυτό πιστεύω ως νομικός είναι σημαντικό γιατί κάνει πιο εύκολο το έργο της δικαιοσύνης. Αν για παράδειγμα αυτή η γυναίκα κάνει την καταγγελία και καταγραφεί το περιστατικό τότε μπορεί να καταγραφεί και ως αποδεικτικό στην αίθουσα του δικαστηρίου».  

Ο πρώτος άνθρωπος που έρχεται σε επαφή με τις γυναίκες που ζητούν στήριξη είναι η σύμβουλος υποδοχής Θεοδώρα Ραχμανίδου. Είναι τα «μάτια» και τα «αυτιά» του Κέντρου Στήριξης των γυναικών και όπως είπε η βασική αρχή είναι ότι, «δεν απορρίπτουμε περιπτώσεις. Αρχικά τις δεχόμαστε και τις ακούμε και μετά τις παραπέμπουμε στην κοινωνική λειτουργό για περαιτέρω ενημέρωση. Όποια και να πάρει δεν κλείνουμε την γραμμή,  την ακούμε ό,τι και να έχει να μας πει. Μετά προσπαθούμε να κατανοήσουμε ποιο είναι το πρόβλημα της και ποιο είναι το αίτημα της. Τι θα ήθελε από εμάς, πως μας έμαθε και τι είναι αυτό που την οδηγεί να τηλεφωνήσει και να ζητήσει τις υπηρεσίες του κέντρου». 

Η δικτύωση και η καλύτερη ενημέρωση του πληθυσμού είναι ο στόχος της τετραμελούς ομάδας του συμβουλευτικού κέντρου. Για το λόγο αυτό, έχουν τυπωθεί και διανεμηθεί φυλλάδια στην τουρκική και την ελληνική γλώσσα. Αυτά έχουν μοιραστεί σε διάφορες υπηρεσίες, φορείς, καταστήματα, ιατρεία. Εκεί δίνονται σαφής οδηγίες και στοιχεία τις υπηρεσίες που παρέχονται και τα στοιχεία επικοινωνίας.  Για όσες πάλι αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της απόστασης, τονίζεται ότι η τηλεφωνική γραμμή SOS 15900 είναι εθνικής εμβέλειας, λειτουργεί όλο το 24ωρο, όλες τις ημέρες του χρόνου και η κλήση χρεώνεται μία αστική μονάδα.  Οι παρεχόμενες υπηρεσίες είναι απολύτως εμπιστευτικές, καλυπτόμενες από το απόρρητο της συμβουλευτικής. Οι ειδικά εκπαιδευμένοι επαγγελματίες, που στελεχώνουν τη τηλεφωνική γραμμή SOS 15900, δύνανται να παρέχουν συμβουλευτική στήριξη και στην αγγλική γλώσσα.

Το Συμβουλευτικό Κέντρο Γυναικών Κομοτηνής στεγάζεται στο 1 όροφο της δημοτικής αγοράς (Κων/νου Παλαιολόγου 8) και λειτουργεί καθημερινά Δευτέρα έως Παρασκευή από τις 8:00 το πρωί έως και τις 16:00. Το τηλέφωνο επικοινωνίας είναι 25310-33290, φαξ: 25310-33370 και email: komotini@isotita.gr. Οι συμβουλευτικές υπηρεσίες παρέχονται εντελώς δωρεάν και καλύπτονται από το απόρρητο της συμβουλευτικής. 

Αξίζει να σημειωθεί πως το συμβουλευτικό κέντρο συνεργάζεται με το Δικηγορικό Σύλλογο της Ροδόπης για την παροχή της νομικής βοήθειας. 

Τα συμβουλευτικά κέντρα υποστήριξης γυναικών θυμάτων βίας και η τηλεφωνική γραμμή SOS 15900 της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων καθώς και οι ξενώνες και τα συμβουλευτικά κέντρα των δήμων συγχρηματοδοτούνται από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.  

Όλγα Τσιούλφα