Η πρόσκληση-πρόκληση στον «Χ» και την δημοσιογράφο Δήμητρα Συμεωνίδου από την ειδικότητα δημοσιογραφίας στο Δημόσιο ΙΕΚ Θεσσαλονίκης Γράφει η Δήμητρα Συμεωνίδου
Η πρόσκληση ήταν ταυτόχρονα και πρόκληση. Το κοινό νέο με όνειρα και όρεξη για μάθηση. Το θέμα δύσκολο «Δημοσιογραφία και μειονότητα». Δεν έχω την εμπειρία για να διδάξω, μπορώ όμως να μιλήσω για όλα όσα συναντώ στην καθημερινότητα της δουλειάς μου, την δημοσιογραφική προσέγγιση θεμάτων της μειονότητας, την επαφή με τους ανθρώπους, την ζωή μου στην περιοχή, όπου διαβιεί η μοναδική μειονότητα της Ελλάδας, τη συμβίωση, τις φιλίες, την αποδοχή, αλλά και την πολιτική, την θρησκεία, την γλώσσα, τις παραδόσεις, τα ήθη και έθιμα. Έτσι αποδέχτηκα την πρόσκληση από την διδάσκουσα Άννα Ποδάρα της ειδικότητας Δημοσιογραφίας του Δημόσιου ΙΕΚ Θεσσαλονίκης, να πραγματοποιήσω μία διάλεξη με αφορμή το διδασκόμενο μάθημα «Δημοσιογραφία και ειδικές ομάδες πληθυσμού». Στις ειδικές ομάδες πληθυσμού εντάσσεται και η μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, στον οδηγό σπουδών της ειδικότητας δημοσιογραφίας. Η διδάσκουσα κ. Ποδάρα επιλέγει να φιλοξενεί στα μαθήματα της δημοσιογράφους με εμπειρία σε ειδικότερα θέματα, γι? αυτό νωρίτερα είχε δώσει βήμα σε δημοσιογράφο του εκκλησιαστικού ρεπορτάζ, ακολούθησε η δική μου προσέγγιση σε θέματα μειονότητας, ενώ σε ένα επόμενο μάθημα οι σπουδαστές θα έχουν την ευκαιρία να ακούσουν έναν δημοσιογράφο του στρατιωτικού ρεπορτάζ.
Ένα σύστημα προβολής και μερικές διαφάνειες με φωτογραφίες από το πλούσιο αρχείο της εφημερίδας «Ο Χρόνος», με τα 51 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας στα τοπικά και όχι μόνο δρώμενα, και στοιχεία για τη μειονότητα, έδωσε το έναυσμα για μία 2,5 ωρών συζήτηση με τους σπουδαστές δημοσιογραφίας του ΙΕΚ Θεσσαλονίκης. Οι νέοι είχαν απορίες και εύλογα, αφού κανένα σχολικό βιβλίο δε θα τους διδάξει επαρκώς για τη μειονότητα, τη Συνθήκη της Λωζάνης, αλλά και τη σημερινή Θράκη, όπου διαβιούν χριστιανοί και μουσουλμάνοι, άνθρωποι με διαφορετική θρησκεία και γλώσσα, αλλά με κοινό τόπο την πατρίδα τους.
Οι ερωτήσεις τους ξεκινούσαν από τα εύλογα, δηλαδή τι γλώσσα μιλούν οι άνθρωποι της μειονότητας, που ζουν οι Πομάκοι. Ενδιαφέρον εξέφρασαν για τη θρησκεία, τις γιορτές των μουσουλμάνων, αλλά και τον μουφτή, τα καθήκοντά του, αλλά και την εφαρμογή της Σαρία, του ισλαμικού νόμου στη Θράκη, που έχει καταργηθεί στην γειτονική Τουρκία ήδη από το 1926. Τι είναι ο ψευτομουφτής, αναρωτήθηκαν όταν είδαν τις λέξεις μουφτής και ψευτομουφτής σε αντιπαραβολή. Γιατί ισχύει ακόμα η Σαρία στην Ελλάδα, ρώτησαν οι νέοι αλλά η απάντηση σε καμία περίπτωση δε θα μπορούσε να δοθεί από εμένα, όμως το ρεπορτάζ έχει αναδείξει πολλούς έγκριτους νομικούς που ζητούν την κατάργησή της, ενώ και μουσουλμάνες γυναίκες έχουν προσφύγει στα ελληνικά δικαστήρια όταν θεώρησαν ότι θίχτηκαν από απόφαση του ισλαμικού νόμου. Ο χρόνος μοιάζει να έχει παγώσει στη Δυτική Θράκη, όπου οι γυναίκες της μειονότητας συνεχίζουν να υφίστανται ένα νομικό καθεστώς που παραβιάζει με τον πλέον κατάφωρο τρόπο θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματά τους. Το μερίδιο της ευθύνης που αναλογεί στην ελληνική πολιτεία είναι ανυπολόγιστο.
Πρωτοσέλιδα του πανελλαδικού Τύπου σχετικά με τις εκλογές του 2015 και την εκλογή τεσσάρων μουσουλμάνων βουλευτών στους νομούς Ροδόπης και Ξάνθης, ήταν γνώριμα στους σπουδαστές, αφού είχαν και αυτοί δει τον Σεπτέμβριο του 2015 την Θράκη να γίνεται πρώτο θέμα σε κανάλια και εφημερίδες, ακριβώς λόγω της εκλογής τεσσάρων μουσουλμάνων βουλευτών για πρώτη φορά στην ιστορία της μειονότητας. Ενημερώνονται για το ότι μέγεθος της μειονότητας - στους νομούς Ροδόπης και Ξάνθης - προσελκύει το ενδιαφέρον των ελληνικών πολιτικών κομμάτων και των συνδυασμών που δραστηριοποιούνται στην τοπική αυτοδιοίκηση και αυτό φαίνεται στο γεγονός ότι μειονοτικοί υποψήφιοι συμμετέχουν σε ψηφοδέλτια κομμάτων και συνδυασμών είτε ως επικεφαλής είτε σε άλλες εκλόγιμες θέσεις.
Η ιστορία πολύτιμος οδηγός για τα όσα παρουσιάζω στους σπουδαστές δημοσιογραφίας σχετικά με το ζήτημα των εκλογών και πως προσεγγίζουμε δημοσιογραφικά θέματα μειονότητας και εκλογών. Οι σπουδαστές ενημερώνονται ότι την περίοδο 1985-1993 υπήρχε το φαινόμενο της καθόδου ανεξάρτητων συνδυασμών που απευθύνονταν αποκλειστικά στην μειονότητα με προεξέχοντα τον βουλευτή Ροδόπης Αχμέτ Σαδίκ. Από το 1993 οπότε και καθιερώθηκε το πλαφόν του 3% για εκπροσώπηση στην Βουλή καθιερώθηκε η συμμετοχή της μειονότητας στα ψηφοδέλτια πανελλαδικών κομμάτων κάτι το οποίο ισχύει μέχρι και σήμερα. Σήμερα η μειονότητα εκπροσωπείται στην Βουλή από 4 βουλευτές. Τους Αχμέτ Ιλχάν (Το Ποτάμι), Μουσταφά Μουσταφά (ΣΥΡΙΖΑ), Αϊχάν Καρα Γιουσούφ (ΣΥΡΙΖΑ) στην Ροδόπη και Χουσεΐν Ζειμπέκ (ΣΥΡΙΖΑ) στην Ξάνθη.
Συνεχίζουμε να συζητάμε για τις ευρωεκλογές και την κάθοδο του μειονοτικού κόμματος DEB, τον ανεξάρτητο μειονοτικό συνδυασμό στις εκλογές του Δήμου Κομοτηνής το 2010. Μιλάμε για την εκπαίδευση, τα δικαιώματα που στερήθηκε για χρόνια η μειονότητα, τη μεγάλη σχολική διαρροή, αλλά και την ευεργετική ποσόστωση για την είσοδο μουσουλμάνων στα ελληνικά πανεπιστήμια.
Οι 2,5 ώρες αποδείχθηκαν λίγες για τις τόσες πολλές ερωτήσεις. Άλλωστε πάντα τα μειονοτικά θέματα ευνοούν τη συζήτηση, πόσω δε μάλλον με νέους ανθρώπους που έχουν τόσα πολλά ακόμα να μάθουν, να ρωτήσουν, να ανακαλύψουν, να προβληματιστούν.
Η διάλεξη στην ειδικότητα Δημοσιογραφίας του Δημόσιου ΙΕΚ Θεσσαλονίκης θα ολοκληρωθεί και μέσω αυτής θα αναδεχθεί το πολυτιμότερο για εμένα μάθημα, αυτό που με έμαθε πρώτα η οικογένεια, μετά το πανεπιστήμιο και στη συνέχεια η δουλειά, ότι πρώτα προσεγγίζεις τον άνθρωπο, αυτόν προσεγγίζεις δημοσιογραφικά, όχι την πολιτική, την θρησκεία ή την γλώσσα.
Ένα σύστημα προβολής και μερικές διαφάνειες με φωτογραφίες από το πλούσιο αρχείο της εφημερίδας «Ο Χρόνος», με τα 51 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας στα τοπικά και όχι μόνο δρώμενα, και στοιχεία για τη μειονότητα, έδωσε το έναυσμα για μία 2,5 ωρών συζήτηση με τους σπουδαστές δημοσιογραφίας του ΙΕΚ Θεσσαλονίκης. Οι νέοι είχαν απορίες και εύλογα, αφού κανένα σχολικό βιβλίο δε θα τους διδάξει επαρκώς για τη μειονότητα, τη Συνθήκη της Λωζάνης, αλλά και τη σημερινή Θράκη, όπου διαβιούν χριστιανοί και μουσουλμάνοι, άνθρωποι με διαφορετική θρησκεία και γλώσσα, αλλά με κοινό τόπο την πατρίδα τους.
Οι ερωτήσεις τους ξεκινούσαν από τα εύλογα, δηλαδή τι γλώσσα μιλούν οι άνθρωποι της μειονότητας, που ζουν οι Πομάκοι. Ενδιαφέρον εξέφρασαν για τη θρησκεία, τις γιορτές των μουσουλμάνων, αλλά και τον μουφτή, τα καθήκοντά του, αλλά και την εφαρμογή της Σαρία, του ισλαμικού νόμου στη Θράκη, που έχει καταργηθεί στην γειτονική Τουρκία ήδη από το 1926. Τι είναι ο ψευτομουφτής, αναρωτήθηκαν όταν είδαν τις λέξεις μουφτής και ψευτομουφτής σε αντιπαραβολή. Γιατί ισχύει ακόμα η Σαρία στην Ελλάδα, ρώτησαν οι νέοι αλλά η απάντηση σε καμία περίπτωση δε θα μπορούσε να δοθεί από εμένα, όμως το ρεπορτάζ έχει αναδείξει πολλούς έγκριτους νομικούς που ζητούν την κατάργησή της, ενώ και μουσουλμάνες γυναίκες έχουν προσφύγει στα ελληνικά δικαστήρια όταν θεώρησαν ότι θίχτηκαν από απόφαση του ισλαμικού νόμου. Ο χρόνος μοιάζει να έχει παγώσει στη Δυτική Θράκη, όπου οι γυναίκες της μειονότητας συνεχίζουν να υφίστανται ένα νομικό καθεστώς που παραβιάζει με τον πλέον κατάφωρο τρόπο θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματά τους. Το μερίδιο της ευθύνης που αναλογεί στην ελληνική πολιτεία είναι ανυπολόγιστο.
Πρωτοσέλιδα του πανελλαδικού Τύπου σχετικά με τις εκλογές του 2015 και την εκλογή τεσσάρων μουσουλμάνων βουλευτών στους νομούς Ροδόπης και Ξάνθης, ήταν γνώριμα στους σπουδαστές, αφού είχαν και αυτοί δει τον Σεπτέμβριο του 2015 την Θράκη να γίνεται πρώτο θέμα σε κανάλια και εφημερίδες, ακριβώς λόγω της εκλογής τεσσάρων μουσουλμάνων βουλευτών για πρώτη φορά στην ιστορία της μειονότητας. Ενημερώνονται για το ότι μέγεθος της μειονότητας - στους νομούς Ροδόπης και Ξάνθης - προσελκύει το ενδιαφέρον των ελληνικών πολιτικών κομμάτων και των συνδυασμών που δραστηριοποιούνται στην τοπική αυτοδιοίκηση και αυτό φαίνεται στο γεγονός ότι μειονοτικοί υποψήφιοι συμμετέχουν σε ψηφοδέλτια κομμάτων και συνδυασμών είτε ως επικεφαλής είτε σε άλλες εκλόγιμες θέσεις.
Η ιστορία πολύτιμος οδηγός για τα όσα παρουσιάζω στους σπουδαστές δημοσιογραφίας σχετικά με το ζήτημα των εκλογών και πως προσεγγίζουμε δημοσιογραφικά θέματα μειονότητας και εκλογών. Οι σπουδαστές ενημερώνονται ότι την περίοδο 1985-1993 υπήρχε το φαινόμενο της καθόδου ανεξάρτητων συνδυασμών που απευθύνονταν αποκλειστικά στην μειονότητα με προεξέχοντα τον βουλευτή Ροδόπης Αχμέτ Σαδίκ. Από το 1993 οπότε και καθιερώθηκε το πλαφόν του 3% για εκπροσώπηση στην Βουλή καθιερώθηκε η συμμετοχή της μειονότητας στα ψηφοδέλτια πανελλαδικών κομμάτων κάτι το οποίο ισχύει μέχρι και σήμερα. Σήμερα η μειονότητα εκπροσωπείται στην Βουλή από 4 βουλευτές. Τους Αχμέτ Ιλχάν (Το Ποτάμι), Μουσταφά Μουσταφά (ΣΥΡΙΖΑ), Αϊχάν Καρα Γιουσούφ (ΣΥΡΙΖΑ) στην Ροδόπη και Χουσεΐν Ζειμπέκ (ΣΥΡΙΖΑ) στην Ξάνθη.
Συνεχίζουμε να συζητάμε για τις ευρωεκλογές και την κάθοδο του μειονοτικού κόμματος DEB, τον ανεξάρτητο μειονοτικό συνδυασμό στις εκλογές του Δήμου Κομοτηνής το 2010. Μιλάμε για την εκπαίδευση, τα δικαιώματα που στερήθηκε για χρόνια η μειονότητα, τη μεγάλη σχολική διαρροή, αλλά και την ευεργετική ποσόστωση για την είσοδο μουσουλμάνων στα ελληνικά πανεπιστήμια.
Οι 2,5 ώρες αποδείχθηκαν λίγες για τις τόσες πολλές ερωτήσεις. Άλλωστε πάντα τα μειονοτικά θέματα ευνοούν τη συζήτηση, πόσω δε μάλλον με νέους ανθρώπους που έχουν τόσα πολλά ακόμα να μάθουν, να ρωτήσουν, να ανακαλύψουν, να προβληματιστούν.
Η διάλεξη στην ειδικότητα Δημοσιογραφίας του Δημόσιου ΙΕΚ Θεσσαλονίκης θα ολοκληρωθεί και μέσω αυτής θα αναδεχθεί το πολυτιμότερο για εμένα μάθημα, αυτό που με έμαθε πρώτα η οικογένεια, μετά το πανεπιστήμιο και στη συνέχεια η δουλειά, ότι πρώτα προσεγγίζεις τον άνθρωπο, αυτόν προσεγγίζεις δημοσιογραφικά, όχι την πολιτική, την θρησκεία ή την γλώσσα.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
