Δεν ανταποκρίθηκαν στην εγκατάσταση σταθμού αιθαλομίχλης στην Κομοτηνή

Θετικοί στο να ξεκινήσουν τις μετρήσεις της αιθαλομίχλης και στην Κομοτηνή, δήλωναν τον Ιανουάριο του 2013 οι επιστήμονες του Πολυτεχνείου Ξάνθης. Η ανάγκη προέκυψε ύστερα από τα υψηλά επίπεδα ρύπανσης που ανιχνεύτηκαν στην ατμόσφαιρα στη διάρκεια του χειμώνα. Η αύξηση στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης ήταν η αιτία να επιστρέψουν και πάλι οι σόμπες σε όλη τη χώρα,  όμως άφησαν το αποτύπωμα τους στον αέρα που όλοι αναπνέουμε. 

Οι γιατροί της περιοχής της Ροδόπης κίνησαν τις διαδικασίες απευθύνοντας μάλιστα επιστολή στο Πολυτεχνείο Ξάνθης με την οποία ζήτησαν να γίνουν μετρήσεις στην ατμόσφαιρα της Ροδόπης. Τις μετρήσεις δήλωσε πως είναι σε θέση να αναλάβει το Εργαστήριο Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης και Αντιρρυπαντικής Τεχνολογίας Ατμοσφαιρικών Ρύπων του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου Ξάνθης. Να σημειωθεί πως είναι το μοναδικό εργαστήριο στην Ελλάδα και Νοτιοανατολική Μεσόγειο που διαθέτει ερευνητικό σκάφος και έχει τη δυνατότητα να κάνει μετρήσεις ατμοσφαιρικής ρύπανσης.  Στο κέντρο της Ξάνθης υπάρχει μάλιστα ένας ειδικός σταθμός, που κάνει τις μετρήσεις. Η επιδημιολογική ανάλυση των αποτελεσμάτων γίνεται από το Ινστιτούτο Περιβαλλοντικής Υγείας, του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης καθώς και του Τμήματος Περιβαλλοντικής Υγείας του Πανεπιστημίου του Μπέρμινχαμ, Αγγλίας. 

Έκτοτε πέρασαν δέκα μήνες και κανένα ενδιαφέρον δεν υπήρξε από τους τοπικούς φορείς. Αυτό δήλωσε μιλώντας στο «Χ» ο διευθυντής του Εργαστηρίου Σπύρος Ραψομανίκης.  Για να μπορούν να γίνουν μετρήσεις στην ατμόσφαιρα της Ροδόπης θα πρέπει να γίνει η απαραίτητη προεργασία και το τμήμα να στήσει ειδικά μηχανήματα. Θα πρέπει να εγκατασταθεί ένας σταθμός παρόμοιος με αυτόν της Ξάνθης, στην κεντρική πλατεία της Κομοτηνής. Θα πρέπει να έχει περίφραξη και ασφαλή παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.

Οι μετρήσεις θα πρέπει να γίνονται σε ωριαία, καθημερινή και εβδομαδιαία βάση, ανάλογα με τη μετρούμενη παράμετρο. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή οδηγία για την ατμοσφαιρική ρύπανση από αιωρούμενα σωματίδια (Οδηγία 2008/50/Εκ του ΕυρωπαΛικού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 2008 για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη), η δειγματοληψία θα χρειαστεί να γίνει τουλάχιστον για ένα έτος. Τα συλλεγόμενα δείγματα σε φίλτρα θα πρέπει να αναλύονται χημικά στο εργαστήριο, ώστε να ποσοτικοποιούνται τα σωματίδια που προέρχονται από καύση ξύλου και βιομάζας σε αντίθεση με εκείνα που προέρχονται από καύση πετρελαίου, μαζούτ ή βενζίνης. 

Για την εφαρμογή του σχεδίου έπρεπε να γίνουν συσκέψεις εργασίας, ώστε να συζητηθεί ο τρόπος χρηματοδότησης αυτής της έρευνας.  Ωστόσο τίποτα από όλα αυτά δεν έγινε. «Δεν υπήρχε ανταπόκριση για σταθμό αιθαλομίχλης στην Κομοτηνή. Έτσι απλά!». Αυτό δήλωσε ο κ. Ραψομανίδης κάνοντας αναφορά στα ευρήματα του εργαστηρίου για την ατμόσφαιρα της Ξάνθης: «στην Ξάνθη είχαμε 20-30 % περισσότερα αιωρούμενα σωματίδια. Υπήρχαν μερικές μέρες, που λόγω καιρικών συνθηκών φτάσαμε, στο συν 30% και στο συν 40%. Ξεπέρασε δηλαδή το επιτρεπτό όριο. Δεν έχει όμως σημασία το επιτρεπτό γιατί μετράει μόνο τη μάζα των αιρούμενων σωματιδίων. Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι η χημική σύσταση των αιωρούμενων σωματιδίων. Αν είναι τοξικά ή όχι , υπάρχουν όρια για τις τοξικές ουσίες που υπάρχουν στα αιωρούμενα σωματίδια. Άρα είναι διττό πρόβλημα και η μάζα τους και η τοξικότητα των αιωρούμενων σωματιδίων», ανέφερε ο επιστήμονας. 

Η κατάσταση φέτος εκτιμάται ότι θα επιδεινωθεί, αφού ο χειμώνας αναμένεται ιδιαίτερα βαρύς. Όσο οι θερμοκρασίες θα πέφτουν, τόσα τα τζάκια και οι σόμπες θα καίνε περισσότερα ακατάλληλα προϊόντα ξυλείας και η ατμόσφαιρα θα επιβαρύνεται. Ήδη από τον περσινό χειμώνα από τις μετρήσεις που έγιναν στον γειτονικό νομό, προκλήθηκε ανησυχία. «Υπάρχουν δείκτες στα αιωρούμενα σωματίδια οι οποίοι μας λένε πόσο ποσοστό προέρχεται από την καύση ξύλων, πόσο από ντίζελ και πόσο από βενζίνη. Μπορούμε σε ένα μείγμα αιωρούμενων σωματιδίων να βρούμε και 4.000 ενώσεις», ανέφερε ο κ. Ραψομανίκης.  Έτσι, όπως εξήγησε, «μπορούμε να ξεχωρίσουμε από πού προέρχονται τα αιωρούμενα σωματίδια. Για εμάς το ερευνητικό έργο είναι ξεκάθαρο οπότε θα ήταν ευχής  έργον να είχαμε απάντηση από την Κομοτηνή ώστε να στήσουμε κι εκεί κάτι», τόνισε. 

Το βασικό πρόβλημα για τον ίδιο είναι ότι η Ελλάδα είναι απροετοίμαστη μπροστά σε ένα πρόβλημα που γνωρίζει. Δεν υπάρχει έλεγχος στην αγορά είπε, κάνοντας γνωστό πως «όταν έρχεται στην αγορά της Ελλάδας να πωληθεί ένας καυστήρας ή μια σόμπα ξύλου ή πέλλετ, ο κατασκευαστής στις άλλες χώρες της Ευρώπης είναι υποχρεωμένος να δώσει ένα πιστοποιητικό με το τι είδους αέριους ρύπους βγάζει το προϊόν του κάτω από ορισμένες συνθήκες. Το δεύτερο που είναι υποχρεωμένος να κάνει είναι να προσφέρει μαζί με τον καυστήρα του ή την σόμπα του και μία αντιρρυπαντική τεχνολογία για τους ατμοσφαιρικούς ρύπους που εκπέμπει. Μπορεί να μην είναι φτηνή η αντιρρυπαντική τεχνολογία, αλλά είναι υποχρεωμένος να την προσφέρει. Είμαστε τελείως απροετοίμαστοι ως χώρα γιατί μπορεί η ΕΕ να έχει δώσει τις προδιαγραφές αλλά είμαστε πίσω», δήλωσε ο καθηγητής. Θα πρέπει άμεσα να γίνουν βήματα για την προστασία της δημόσιας υγείας ανέφερε, επίσης ο καθηγητής, λέγοντας πως οι περισσότεροι αγνοούν τι αναπνέουν. 

Η αιθαλομίχλη είναι ένα είδος ατμοσφαιρικής ρύπανσης, αρχικά ονομασμένος για το μίγμα καπνού και ομίχλης στον αέρα. Σήμερα, "η αιθαλομίχλη" περιγράφει ένα επιβλαβές μίγμα ατμοσφαιρικών ρύπων: συμπεριλαμβανομένων των αερίων και των λεπτών μορίων που δημιουργούν μια καφετής-κίτρινη ή γκριζωπός-άσπρη ελαφριά ομίχλη. Η αιθαλομίχλη είναι μια ανησυχία στα περισσότερα σημαντικά αστικά κέντρα αλλά, επειδή ταξιδεύει με τον αέρα, μπορεί να έχει επιπτώσεις στις αραιά εποικημένες περιοχές επίσης.  Η αιθαλομίχλη είναι μια "χημική σούπα" της ρύπανσης που μορφές στην ατμόσφαιρα. Η αιθαλομίχλη προκαλείται από μια αντίδραση μεταξύ του φωτός του ήλιου και των εκπομπών κυρίως από την ανθρώπινη δραστηριότητα. 

Φωτοχημική αιθαλομίχλη είναι η χημική αντίδραση του φωτός του ήλιου, νιτρικά οξείδια  και πτητικές οργανικές ενώσεις (Ποε) στην ατμόσφαιρα, ποια αερομεταφερόμενα μόρια φύλλων (αποκαλούμενα μοριακό θέμα και επίπεδο εδάφους όζον. Τα νιτρικά οξείδια απελευθερώνονται στην εξάτμιση απολιθωμένα καύσιμα- καίγοντας μηχανές μέσα αυτοκίνητα, φορτηγά, άνθρακας εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας, και βιομηχανικά εργοστάσια κατασκευής. Από τις πτητικές οργανικές ενώσεις είναι που απελευθερώνονται ατμοί από βενζίνη, χρώματα, διαλύτες, φυτοφάρμακα, και άλλος χημικές ουσίες. 

Δήμος Μπακιρτζάκης