480 ανεμογεννήτριες το δυναμικό της Θράκης

Η αιολική ενέργεια ονομάζεται η ενέργεια που παράγεται από την εκμετάλλευση του πνέοντος ανέμου. Η ενέργεια αυτή χαρακτηρίζεται "ήπια μορφή ενέργειας" και περιλαμβάνεται στις "καθαρές" πηγές, όπως συνηθίζονται να λέγονται οι πηγές ενέργειας που δεν εκπέμπουν ή δεν προκαλούν ρύπους. Η αιολική ενέργεια αποτελεί σήμερα μια ελκυστική λύση στο πρόβλημα της ηλεκτροπαραγωγής. Το «καύσιμο» είναι άφθονο, αποκεντρωμένο και δωρεάν. Δεν εκλύονται αέρια θερμοκηπίου και άλλοι ρύποι, και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον είναι μικρές σε σύγκριση με τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής από συμβατικά καύσιμα. Επίσης, τα οικονομικά οφέλη μιας περιοχής από την ανάπτυξη της αιολικής βιομηχανίας είναι αξιοσημείωτα. Πότε όμως ακόμα και αυτή η φιλική προς το περιβάλλον ενέργεια γίνεται εχθρική; Απαντήσεις στο πολύ κρίσιμο αυτό ζήτημα που αφορά την περιοχή μας, κλήθηκαν να δώσουν στη συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου εκπρόσωποι του Φορέα Διαχείρισης Δαδιάς-Λευκίμης Σουφλίου  αλλά και της WWF. Αφορμή στάθηκαν δύο θέματα για την εγκατάσταση και επέκταση αιολικών πάρκων. Το πρώτο αφορούσε στις περιοχές Αχλάδα-Δροσοτόπι των δήμων Σουφλίου Έβρου και Αρριανών Ροδόπης ισχύος 6 ΜW και το δεύτερο στην περιοχή Αισύμης της Αλεξανδρούπολης. 

Η Θράκη έχει χαρακτηριστεί ως Περιοχή Αιολικής Προτεραιότητας 1. Μάλιστα τα πρώτα αιολικά πάρκα εγκαταστάθηκαν στη Θράκη και συγκεκριμένα στους νομούς Έβρου και Ροδόπης στις αρχές του 2003. Έκτοτε οι ανεμογεννήτριες αυξήθηκαν φθάνοντας σήμερα, τις 176, και στο σύνολο τους είναι εγκατεστημένες στους νομούς Έβρου και Ροδόπης. Η δυναμικότητα όμως της περιοχής φτάνει τις 480 ανεμογεννήτριες, όπως είχε σχεδιαστεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ στο πλαίσιο του χωροταξικού σχεδιασμού της χώρας. Υπέρ και των δύο παραπάνω περιπτώσεων τάχθηκαν οι αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας, δίνοντας ουσιαστικά το πράσινο φώς στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην πρώτη περίπτωση και στην επέκταση υφιστάμενου αιολικού πάρκου στη δεύτερη. Αντιρρήσεις εξέφρασαν όμως οι εκπρόσωποι της WWF καθώς και του φορέα διαχείρισης Δαδιάς. 

«Τα πουλιά έχουν μεγάλη κινητικότητα και κυρίως οι γύπες που είναι το βασικό προστατευόμενο αντικείμενο του εθνικού πάρκου. Δεν μπορούμε να περιορίσουμε την προστασία μέσα σε γεωγραφικά όρια», είπε η Σύλβια Ζακάκ βιολόγος ορνιθολόγος στο φορέα Διαχείρισης Δαδιάς-Λευκίμης Σουφλίου απευθυνόμενη στους περιφερειακούς συμβούλους. Οι ανεμογεννήτριες μπορεί να προκαλέσουν τραυματισμούς ή θανατώσεις πουλιών, κυρίως αποδημητικών γιατί τα ενδημικά «συνηθίζουν» την παρουσία των μηχανών και τις αποφεύγουν και αυτός ο κίνδυνος είναι υπαρκτός με την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στις περιοχές Αχλάδα-Δροσοτόπι. «Τα πουλιά αυτά κινούνται για να βρουν τροφή και είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις ανεμογεννήτριες λόγω των θερμικών ρευμάτων που χρησιμοποιούν για να μετακινηθούν», εξήγησε.  

 

Τις ανησυχίες για τον τρόπο που αναπτύσσεται η αιολική ενέργεια εξέφρασαν όμως και οι περιφερειακοί σύμβουλοι. Ελλιπή  χαρακτήρισε τα στοιχεία των υπηρεσιών που τάχθηκαν υπέρ της εγκατάστασης του πάρκου στην παραπάνω περιοχή, ο επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Χρήστος Τρέλλης λέγοντας μάλιστα, «προκαλούμε τις υπηρεσίες να ανέβουν ψηλά και να δουν πως κατάντησαν οι βουνοκορφές». «Οι ανεμογεννήτριες είναι μέρος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ωστόσο πρέπει να υπάρξει συνολικός σχεδιασμός για την εγκατάσταση τους»,  πρόσθεσε η επικεφαλής της παράταξης Οικολογία Αλληλεγγύη Κατερίνα Γεροστεργίου. «Το περιβάλλον πρέπει να το προστατεύουμε, αλλά σε μία πατρίδα που έχει υποφέρει από το λαϊκισμό,   τον αρνητισμό, από την καταγγελία για την καταγγελία θα πρέπει να αλλάξουμε στάση ζωής», είπε από την πλευρά του ο επικεφαλής της Περιφερειακής Αναγέννησης Γιώργος Παυλίδης. «Εμείς υπερψηφίσαμε», πρόσθεσε ο κ. Παυλίδης. Πάντως το περιφερειακό συμβούλιο γνωμοδότησε αρνητικά, όπως προέκυψε μετά την ονομαστική ψηφοφορία. Μάλιστα η διαδικασία επαναλήφθηκε και έγινε η αιτία να αποβληθεί εκπρόσωπος του φορέα διαχείρισης Δαδιάς, όταν πλησίασε το προεδρείο του περιφερειακού συμβουλίου για να επιβλέψει τη διαδικασία της καταμέτρησης των ψήφων. Έντονη ήταν η αντίδραση του προεδρείου και ο ίδιος ο περιφερειάρχης ζήτησε την αποβολή του εκπροσώπου του φορέα Διαχείρισης. «Θα έπρεπε να ντρέπεστε», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Γιαννακίδης και αποχώρησε από την αίθουσα. 

Όσον αφορά στο αντικείμενο του έργου που τελικά απορρίφθηκε, αφορούσε στην κατασκευή και λειτουργία αιολικού πάρκου ισχύος 6 Mw, αποτελούμενου από 3 ανεμογεννήτριες ισχύος 2 Mw η κάθε μία. Συνοδά έργα αποτελούν τα έργα οδοποιίας και τα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης. Η περιοχή μελέτης βρίσκεται εντός περιοχής του δικτύου Natura 2000 χαρακτηρισμένης ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) για την ορνιθοπανίδα με ονομασία «Ορεινός Έβρος- Κοιλάδα Δερειου», με είδη χαρακτηρισμού τον μαυρόγυπα (είδος χαρακτηρισμένο ως παγκόσμια απειλούμενο), τον κραυγαετό και τον ασπροπάρη. Το κανάλι καλωδίων μέσης τάσης για την ηλεκτρική διασύνδεση του αιολικού πάρκου βρίσκεται εντός των διοικητικών ορίων του δήμων Σουφλίου της Π.Ε. Έβρου και του Δήμου Αρριανών της Π.Ε. Ροδόπης. Τα απαιτούμενα έργα οδοποιίας πρόσβασης (οδοί προς διάνοιξη και βελτίωση), όπως και η θέση εγκατάστασης του αιολικού πάρκου και το κτίριο ελέγχου βρίσκονται εντός των ορίων του δήμου Σουφλίου. Η θέση εγκατάστασης του αιολικού πάρκου βρίσκεται 40 χλμ βόρεια της Αλεξανδρούπολης και 45 χλμ βορειοανατολικά της Κομοτηνής, ενώ ο πλησιέστερος οικισμός είναι αυτός του Πετρόλοφου σε απόσταση περίπου 1,7 χλμ. Το μέσο υψόμετρο των θέσεων εγκατάστασης των ανεμογεννητριών είναι 703 μέτρα.  Συγκεκριμένα θα κατασκευάζονταν τα ακόλουθα: 1. Δίκτυο διασύνδεσης με το σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. 2. Οδοποιία πρόσβασης στο αιολικό πάρκο. 3. Αιολικό πάρκο

Τις ίδιες ανησυχίες εξέφρασαν οι περιφερειακοί σύμβουλοι και στην επέκταση υφιστάμενου αιολικού πάρκου στην Αλεξανδρούπολη, ωστόσο αποφάσισαν θετικά. Συγκριμένα θετική ήταν η απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου επί της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων αναφορικά με τη τροποποίηση της απόφασης της έγκρισης περιβαλλοντικών, λόγω της επέκτασης υφιστάμενου αιολικού πάρκου με αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος και συνοδών έργων της εταιρίας ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ στη θέση «Μαγούλα Καζάκου-Διπλόν» του δήμου Αλεξανδρούπολης. Το έργο  αφορά στην επέκταση υφιστάμενου πάρκου.

Συγκεκριμένα η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων αφορά στην αλλαγή επωνυμίας του Φορέα του Αιολικού Πάρκου στη θέση «Μαγούλα Καζάκου- Διπλόν» και την αύξηση της ισχύος του από 22,95 MW σε 39,1 MW. Συνοδά έργα αποτελούν τα έργα οδοποιίας και τα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης. Το εν λειτουργία αιολικό πάρκο αποτελείται από 10 ανεμογεννήτριες οι οποίες με τον περιορισμό ισχύος αποδίδουν συνολικά 22,95 MW. Η τροποποίηση αφορά την αύξηση της ισχύος του πάρκου η οποία θα επιτευχθεί αφ’ ενός με την απόδοση της συνολικής ισχύος των ήδη υπαρχουσών ανεμογεννητριών ώστε να αποδίδουν συνολική ισχύ 23 MW, αφ? ετέρου με την εγκατάσταση 7 νέων ανεμογεννητριών ισχύος 2,3 MW έκαστη. 

Η νέα συνολική ισχύς του αιολικού πάρκου θα ανέρχεται στα 39,1 MW. Το αιολικό πάρκο βρίσκεται εγκατεστημένο στο βόρειο τμήμα του Δήμου Αλεξανδρούπολης και συγκεκριμένα σε απόσταση μεγαλύτερη του 1 χιλιομέτρου βόρεια του πλησιέστερου σε αυτό οικισμό της Αισύμης, και εκτός των ορίων οικοσυστημάτων ή προστατευμένων περιοχών.  Το υψόμετρο στο οποίο είναι τοποθετημένες οι ανεμογεννήτριες κυμαίνεται μεταξύ 550- 760 μέτρων.  Όσον αφορά τη χωροθέτηση του έργου και σύμφωνα με τον έλεγχο συμβατότητας, παρατηρείται ότι πληρούνται τα κριτήρια που τίθενται από το «Ειδικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Όσον αφορά το δίκτυο μεταφοράς παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, η παραγόμενη από κάθε ανεμογεννήτρια ηλεκτρική ενέργεια, θα μεταφέρεται μέσω υπογείων καλωδίων στο υφιστάμενο κέντρο ελέγχου του αιολικού πάρκου, που βρίσκεται εντός του χώρου του υφιστάμενου υποσταθμού. 

Αρνητική γνωμοδότηση για το αιλοικό πάρκο των δήμων Σουφλίου Έβρου και Αρριανών Ροδόπης ισχύος 6 MW και θετική για το αιολικό πάρκο Αισύμης Αλεξανδρούπολης.

Σχεδόν 500 ανεμογεννήτριες χωρά η Θράκη, αλλά τι γίνεται με το περιβάλλον όταν μάλιστα τα σπάνια πουλιά που βρίσκονται στην περιοχή εκτός από το περιβαλλοντικό όφελος, λειτουργούν ως κράχτης για την ανάπτυξη τουρισμού; Το ερώτημα αυτό έθεσε ο Άλκης Καφετζής επιστημονικός συνεργάτης του WWF Ελλάς στη Δαδιά. 

Μίλησε στο περιφερειακό συμβούλιο για τις επιπτώσεις της αλόγιστης ανάπτυξης ανεμογεννητριών στα βουνά και μάλιστα χωρίς σχέδιο. «Το 2008 πέρασε το ειδικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπου σε μια συγκεκριμένη περιοχή των περιφερειακών ενοτήτων Ροδόπης και Έβρου έλεγε ότι η φέρουσα ικανότητα της περιοχής είναι 480 ανεμογεννήτριες, χωρίς να λαμβάνει υπόψη αν οι υπάρχουσες είναι μέσα σε αυτό το νούμερο ή δεν είναι. Επομένως, μιλάμε για περίπου 500 ανεμογεννήτριες στο σύνολο. Όλα αυτά χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένος χρονικός ορίζοντας. Υπάρχουν κάποιοι εθνικοί στόχοι που πρέπει να καλυφθούν λόγω αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, αλλά συγκεκριμένοι στόχοι για το πόσες ανεμογεννήτριες σε ποιες χρονικές περιόδους δεν υπάρχουν».

Ο ίδιος τάχθηκε υπέρ της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ωστόσο όπως είπε αυτό πρέπει να γίνει με συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις. «Πρέπει να γίνει μια πολύ συγκεκριμένη διαχείριση που θα μπορεί να ορίσει που θα γίνουν ανεμογεννήτριες όχι στο σύνολο όλης αυτής της περιοχής. 

Η περιοχή όταν ορίστηκε περιοχή ολικής προτεραιότητας το περιβάλλον δεν έπαιξε κανένα ρόλο. Είπαν απλώς ότι εδώ υπάρχει αιολική δυναμικό, εδώ υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις που είναι ευνοϊκές χωρίς να υπάρχει μέσα στη διαδικασία το περιβάλλον. Επομένως, αυτή τη στιγμή κάτι που ζητείται από το περιφερειακό, είναι η επαναξιολόγηση που κάποια στιγμή θα πρέπει να γίνει», σημείωσε ο κ. Καφετζής. 

Όλγα Τσιούλφα