Έπιασαν το νόημα οι Τούρκοι αξιοποιώντας και Έλληνες ακαδημαϊκούς δασκάλους σε μια δυναμική επένδυση εξωστρέφειας «Γιατί αργεί το άνοιγμα των ανοικτών πανεπιστημίων στο εξωτερικό», αναρωτιέται ο καθηγητής του ΔΠΘ Γιώργος Παπάζογλου που μιλά για τον ακαδημαϊκό χάρτη της γείτονος Ρεπορτάζ Σταύρος Φανφάνης
Εκπαιδευτική έκρηξη σημειώνεται στα τουρκικά πανεπιστήμια όπου μια σειρά ιδιωτικών ανωτάτων Ιδρυμάτων όπως το Σαμπάντζι, το Μπίλκεντ, το Κοτς, και Μπιλγκί, καθώς και τα πανεπιστήμια, της Άγκυρας, της Κωνσταντινούπολης, το Πολυτεχνείο της Πόλης και φυσικά το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Μέσης Ανατολής (ΜΕΤU) στην Άγκυρα, είναι τα καλύτερα. Συνεχώς αναπτύσσονται και νέα πανεπιστήμια σε πόλεις της Ανατολίας, όπως στην Καισάρεια ή τα Άδανα, που εντάσσονται όλο και πιο δυναμικά στον οικονομικό και κοινωνικό ιστό της γειτονικής χώρας, προσελκύοντας νέους σπουδαστές και ικανοποιώντας το όνειρο οικονομικά ευπόρων να σπουδάσουν τα παιδιά τους. Μια ολόκληρη εκπαιδευτική βιομηχανία με τεράστια έσοδα έχει στηθεί και μετρά περί τα 200 πανεπιστήμια με καλύτερο το μη κερδοσκοπικό πανεπιστήμιο Μπιλγκέντ της Άγκυρας το οποίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «πολυεθνικό χωριό», καθώς μεγάλο μέρος του διδακτικού του προσωπικού κατάγεται από το εξωτερικό -42 χώρες- ενώ οι φοιτητές είναι από 72 χώρες. Ταυτόχρονα, οι συνεργασίες των τουρκικών ιδρυμάτων με ευρωπαϊκά και αμερικανικά ΑΕΙ αποτελούν μέσο ανάπτυξης και βελτίωσης της ποιότητας των εγχώριων ιδρυμάτων τα οποία έχουν κατορθώσει να προσελκύσουν πανεπιστημιακούς από το εξωτερικό, μειώνοντας επίσης το κύμα φυγής Τούρκων φοιτητών και επιστημόνων από τη χώρα.
" Ο επιχειρηματίας που πούλησε μέρος της Finansbank στην Εθνική Τράπεζα, ο Χουσνού Οζγεγίν, αποφάσισε να διαθέσει το 20% από την εξαγορά της τράπεζας, περίπου 1 δισ. δολάρια, ώστε να ιδρυθεί νέο ιδιωτικό πανεπιστήμιο ενώ το παράδειγμά του ακολούθησαν πολλοί μεγιστάνες. Ανάλογη είναι και η εικόνα στην Βουλγαρία. Πατώντας γερά στις παραδοσιακές σχέσεις με τα κράτη του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού, η Βουλγαρία δομεί στέρεες γέφυρες και προς τα εκπαιδευτικά συστήματα της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Ενώ αντίθετα, η Ελλάδα προσκολλημένη στις αγκυλώσεις του θεσμικού πλαισίου αλλά και λόγω της εσωστρέφειας της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας δείχνει ότι δεν αντιλαμβάνεται τον ρόλο που μπορεί να παίξει μία περιφερειακή χώρα στο διεθνές, ιδιαίτερα ανταγωνιστικό ακαδημαϊκό περιβάλλον. Νύξεις για μια άλλη δομή των ελληνικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων είχε κάνει ο πρ. υπουργός Ευριπίδης Στυλιανίδης αλλά μετά την θητεία του στο υπουργείο Παιδείας και είχε δεχθεί πολλά πυρά στις προτάσεις αυτές.
Για το θέμα μιλήσαμε με τον καθηγητή του Δημοκριτείου Γιώργο Παπάζογλου που ζει το νέο κλίμα κι επισκέπτεται τακτικά την Τουρκία και λόγω της ακαδημαϊκής έρευνας που πραγματοποιεί.
Τί συμβαίνει στην γειτονική χώρα που παρουσιάζει μεγάλους ρυθμούς ανάπτυξης τελευταία και στα ζητήματα εκπαίδευσης προωθώντας και τις ελληνικές σπουδές;
-Πράγματι υπάρχουν κοσμογονικές αλλαγές. Τα ελληνικά προωθούνται σε τέσσερα πέντε πανεπιστήμια, τα οποία είναι συγκεκριμένα. Οι Τούρκοι όμως έχουν πιάσει το νόημα της ανάπτυξης της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και συνάμα το πόσο η ανάπτυξη αυτή μπορεί να βοηθήσει οικονομικά όχι απλά την Τουρκία αλλά και τα ίδια τα πανεπιστήμια. Σήμερα, ενώ το 2007 υπήρχαν εξήντα δημόσια πανεπιστήμια σήμερα υπάρχουν 200. Τα περισσότερα από αυτά είναι ιδιωτικά τα οποία συνεργάζονται με αμερικάνικα και εγγλέζικα πανεπιστήμια. Μάλιστα έχει δημιουργηθεί μια πραγματικότητα σήμερα, η οποία έχει να κάνει με τη συνεργασία τούρκικων πανεπιστημίων με αμερικάνικα και τούρκικων ιδιωτικών πανεπιστημίων που ιδρύουν παραρτήματα πλέον στην Αμερική, στο Ντουμπάι, στην Αγγλία κ.τ.λ. Αυτό το αυτονόητο εάν το είχε κάνει η Ελλάδα, το συνάλλαγμα που βγαίνει έξω για τους Έλληνες που σπουδάζουν σε ξένα πανεπιστήμια θα έμενε στη χώρα πρώτον και κατά δεύτερον χιλιάδες άλλοι από την ανατολική λεκάνη της Μεσογείου θα έρχονταν και θα σπούδαζαν σε ελληνικά πανεπιστήμια. Εάν αύριο ξεκινήσει αυτό, όπως ξέρετε με την ανταλλαγή του Συντάγματος κ.τ.λ. θα χρειαστούν τουλάχιστον είκοσι χρόνια, δηλαδή οι ρυθμοί με τους οποίους κινείται το ελληνικό κράτος είναι όσο ο μέσος όρος ζωής του κατοίκου αυτής της χώρας να είναι εξακόσια ή εφτακόσια χρόνια!
Όσον αφορά επί πρακτέου τι ακριβώς γίνεται τώρα στα τουρκικά πανεπιστήμια; Εσείς συμπράττετε ως ακαδημαϊκοί δάσκαλοι, είστε μετακλητοί;
- Όχι, αυτή τη στιγμή δεν είμαστε τίποτα. Περιμένουμε το πανεπιστήμιο να ανοίξει συνεργασίες. Ήδη με το νέο νόμο υπάρχει αυτή η δυνατότητα και κυρίως σε μεταπτυχιακό επίπεδο, αλλά πρέπει να κατασταλάξουν τα πράγματα στην Ελλάδα. Δηλαδή, η διοίκηση πού είναι; Πού υπάρχει; Αυτό το θέμα του ανοίγματος των ελληνικών πανεπιστημίων στο εξωτερικό το έχει η διοίκηση, ο πρύτανης; Δηλαδή, υπάρχουν πράγματα που ενώ έξω είναι αυτονόητα, στην Ελλάδα ακόμη έχουμε συγκρούσεις και ταμπού δεν ξέρω ακόμη για πόσο καιρό θα είμαστε κολλημένοι πίσω από τέτοιου είδους δοξασίες.
Ωστόσο κ. καθηγητά εσείς κάνετε μια επιστημονική καταγραφή των μνημείων της Πόλης. Η εργασία αυτή συνεχίζεται; Ετοιμάζετε κάποια καινούργια βιβλία;
-Ναι, είναι τρεις τόμοι έτοιμοι, ογκωδέστατοι, όπως ο πρώτος τόμος που αφορούσε τα ταφικά μνημεία του Σισλί. Ο δεύτερος θα αφορά ταφικά μνημεία του Μπαλουκλί και των άλλων οργανωμένων κοιμητηρίων, δηλαδή Ελευθερίου, των Ταταούλων, του Αγ. Εγνατίου της Χαλκηδόνας κ.τ.λ. Ο τρίτος τόμος θα αφορά ταφικά μνημεία τα οποία εντοπίσαμε μέσα σε περιβόλους ναών που είναι πράγματι άξια καταγραφής και από άποψη μνημειακή. Προέρχονται, δηλαδή, από τα χέρια γλυπτών περιωνύμων και ξένων. Ας πούμε, κάτω στα παράλια βρίσκεις ταφικά μνημεία που έχουν γίνει από ξένους Ιταλούς κυρίως γλύπτες, αλλά και από μια άλλη άποψη ότι αυτά «περικλείουν» ανθρώπους που πρόσφεραν πάρα πολλά και στην ομογένεια της πόλης και στην οθωμανική αυτοκρατορία. Υπάρχει πολύ υλικό και δουλειά για την μελέτη και παρουσίασή του».
Ο κ. Παπάζογλου καθηγητής του τμήματος ιστορίας Εθνολογίας του Δημοκριτείου πανεπιστημίου Θράκης είχε συνεργαστεί με το πανεπιστήμιο της Αδριανούπολης που διαθέτει τμήμα ελληνικών σπουδών ενώ είναι από τους υπέρμαχους της εξωστρέφειάς του πανεπιστημίου μας έστω και με καθυστέρηση.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News